Το αν θα καταφέρουν να αντικαταστήσουν πλήρως τον πεζικάριο είναι άγνωστο, ωστόσο η παρουσία τους στο πεδίο της μάχης φαίνεται να έχει πλέον εδραιωθεί: Ο λόγος για τα οπλισμένα ρομπότ εδάφους στον πόλεμο της Ουκρανίας, που εμφανίζονται να παίζουν ολοένα και εντονότερο ρόλο, περιορίζοντας τις απώλειες σε έμψυχο δυναμικό για τον ουκρανικό στρατό.
Όπως αναφέρεται σε σχετικό δημοσίευμα του New Scientist, τον Μάιο άρχισε η μαζική παραγωγή του Legit, ενός χαμηλού κόστους ρομπότ ικανού να φέρει πολυβόλο. Η εξέλιξη αυτή έλαβε χώρα μετά τις εξαγγελίες για αντικατάσταση του 1/3 του ουκρανικού πεζικού με μη επανδρωμένα οχήματα εδάφους (UGV) σε έναν τομέα, παρά τους περιορισμούς που έχουν αυτά.
«Ακόμα και ατελή συστήματα καθίστανται πολύτιμα αν αυτά απορροφούν ρίσκο αντί για τους στρατιώτες» είπε σχετικά η Ολεξάντρα Μολόι, του University of New South Wales στην Αυστραλία.
Το πιο σημαντικό πεδίο δοκιμών για τα ουκρανικά ρομπότ δεν θα είναι άλλο από την πρώτη γραμμή του μετώπου, όπου οι απώλειες είναι πιθανότερες και η ανάγκη οι μηχανές να υποκαταστήσουν στρατιώτες πιο ζωτικής σημασίας. Ωστόσο ακόμα και στο μέτωπο λίγοι είναι οι στρατιώτες που επιτηρούν χαρακώματα και ναρκοπέδια, καθώς ο μεγαλύτερος όγκος της συλλογής πληροφοριών γίνεται από drones, με έναν Ουκρανό στρατιώτη να εμφανίζεται να σχολιάζει πως ο παρατηρητές είναι εκεί μόνο και μόνο επειδή «γηραιοί στρατηγοί» απαιτούν να υπάρχουν «αρβύλες επί του πεδίου».
Το κύριο ερώτημα, βεβαίως, είναι κατά πόσον τα ρομπότ μπορούν να κρατήσουν μόνα τους την πρώτη γραμμή. Ο Μίκολα Ζίνκεβιτς, αξιωματικός στις ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις, είπε ότι το κάνουν ήδη: Όπως ανέφερε, ένα UGV μεγέθους «γουρούνας», το οποίο οδηγούσε μέσω τηλεχειρισμού Ουκρανός στρατιωτικός και πήγαινε με 6 χλμ/ώρα, βρισκόταν σε θέση της πρώτης γραμμής για 45 ημέρες, αποκρούοντας μόνο του ρωσικές επιθέσεις. Στη θέση δεν υπήρχαν στρατιώτες και το DevDroid επέστρεφε κατά διαστήματα στους χειριστές του για αλλαγή μπαταριών και εφοδιασμό με πυρομαχικά. Γενικότερα μιλώντας, τα UGV χρησιμοποιούνταν ήδη εδώ και καιρό για μεταφορά εφοδίων, μα όλο και περισσότερο εξοπλίζονται με πυργίσκους με πολυβόλα.
Η επόμενη πρόκληση για τα UGV είναι η επίθεση, που είναι δυσκολότερη λόγω θεμάτων ευκινησίας: Τα ρομπότ αυτά, αντίθετα με τα ιπτάμενα drones, παραμένουν δέσμια του εδάφους και οχήματα, οπότε είναι δύσκολο να καλυφθούν όταν εντοπίζονται και δέχονται πυρά. Οι ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις είπαν το 2024 ότι πραγματοποίησαν την πρώτη τους πλήρως ρομποτική έφοδο, αλλά ακόμα και μετά από προσεκτική χαρτογράφηση της περιοχής, ώστε να αποφεύγονται τα εμπόδια, δύο ρομπότ κόλλησαν (παρόλα αυτά η επίθεση ήταν επιτυχής και η ρωσική θέση κατελήφθη).
Οι ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις συνεχίζουν τις μικρής κλίμακας επιχειρήσεις UGV, αναπτύσσοντας παράλληλα και τις σχετικές τακτικές. Στην περίπτωση μιας μονάδας, έχει εκτιμηθεί ότι η χρήση ρομπότ την έχει γλιτώσει από εκατοντάδες απώλειες. «Όλοι πρέπει να καταλάβουν πως όλο αυτό έχει να κάνει με το να σώζονται ζωές» είχε πει ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντιμίρ Ζελένσκι τον Απρίλιο, ανακοινώνοντας σχέδια για αύξηση της παραγωγής UGV στα 50.000 το 2026. Ο Αντρίι Μπιλέτσκι, επικεφαλής του ουκρανικού Τρίτου Σώματος Στρατού, είπε πως ελπίζει ότι το 80% της μάχιμης δύναμης της Ουκρανία θα αποτελείται από ρομπότ στο προσεχές μέλλον.
Όσον αφορά στο τεχνολογικό τους επίπεδο, δεν είναι κάτι ιδιαίτερο: Πρόκειται για σχετικά απλά ρομπότ που ελέγχονται εξ αποστάσεως από άνθρωπο. Οι ΗΠΑ είχαν αναπτύξει παρόμοια οπλισμένα ρομπότ στο Ιράκ το 2007, χωρίς να τα χρησιμοποιήσουν- τα δεδομένα για την Ουκρανία ωστόσο είναι διαφορετικά, λόγω της ρωσικής αριθμητικής υπεροχής (και αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο οι Ρώσοι δεν έχουν ασχοληθεί ιδιαίτερα με τον τομέα αυτόν). Ως προς το κόστος, το Legit κοστίζει γύρω στα 11.400 δολάρια, κυρίως επειδή χρησιμοποιεί εξαρτήματα που είχαν σχεδιαστεί από τη Hoverboards. Φθηνές και αναλώσιμες μηχανές μπορούν να θυσιάζονται σε επιθέσεις αυτοκτονίας, ή να υπερασπίζονται μέχρι τέλους μία θέση.
Τα σημερινά, τροχοφόρα και ερπυστριοφόρα UGV δεν ενδείκνυνται για επιχειρήσεις σε αστικό τοπίο ή για μέσα σε κτίρια, αλλά αυτό είναι κάτι που μπορεί να αλλάξει: Οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις πειραματίζονται με ανθρωποειδή ρομπότ για επιχειρήσεις που περιλαμβάνουν είσοδο σε κτίρια με χρήση εκρηκτικών. Τα ανθρωποειδή ρομπότ σήμερα είναι μάλλον αδέξια, αλλά πολλοί κατασκευαστές, μεταξύ των οποίων και η Tesla του Έλον Μασκ, θεωρούν ότι η μαζική παραγωγή ανθρωποειδών ρομπότ με ΑΙ θα είναι δυνατή εντός δύο ετών.
«Τα UGV δεν αντικαθιστούν το ανθρώπινο δυναμικό στον στρατό, του αλλάζουν θέση και το αναβαθμίζουν» σημείωσε η Μολόι. Ωστόσο, δεν είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς πως το επόμενο βήμα θα μπορούσε να είναι μηχανές που θα λειτουργούν με ΑΙ, και όχι υπό ανθρώπινο έλεγχο. Κάτι τέτοιο ίσως να τις έκανε πιο αποτελεσματικές, μα προκύπτουν σοβαρά ζητήματα ηθικής φύσης. Επίσης, η επιτυχία των UGV στην Ουκρανία δεν είναι εγγυημένη, καθώς πολλοί λένε ότι ο πόλεμος χαρακωμάτων που λαμβάνει χώρα εκεί είναι «εύκολος» για αυτά συγκριτικά με άλλες μορφές σύγκρουσης.
