Ένα από τα πιο σπάνια και αινιγματικά πλάσματα των ωκεανών καταγράφηκε για πρώτη φορά στο φυσικό του περιβάλλον, καθώς ερευνητές κατάφεραν να εντοπίσουν σε αρχειακό υλικό έναν καρχαρία γκόμπλιν να κινείται στα μεγάλα βάθη του Ειρηνικού Ωκεανού, σε ένα εύρημα που δίνει νέα διάσταση στη γνώση για το συγκεκριμένο είδος.
Η καταγραφή είχε γίνει αρχικά το 2019 από τηλεχειριζόμενο υποβρύχιο όχημα κοντά στο Jarvis Island, σε απόσταση περίπου 1.900 χιλιομέτρων νότια της Χαβάης. Το υλικό όμως παρέμεινε για χρόνια ανεξέταστο μέχρι που επιστήμονες το επανεξέτασαν πρόσφατα και αναγνώρισαν τη σημασία του, εντοπίζοντας τον σπάνιο καρχαρία μέσα στο σκοτεινό βάθος του ωκεανού.
Ο καρχαρίας γκόμπλιν θεωρείται από τα πιο ασυνήθιστα είδη καρχαριών στον πλανήτη και συχνά περιγράφεται με εντυπωσιακούς, αν και όχι ιδιαίτερα κολακευτικούς, χαρακτηρισμούς λόγω της μορφολογίας του. Το μακρύ, επίπεδο ρύγχος και η ιδιόμορφη κατασκευή του κεφαλιού του τον καθιστούν εύκολα αναγνωρίσιμο, ακόμη και σε δύσκολες συνθήκες παρατήρησης.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει ο τρόπος με τον οποίο κυνηγά, καθώς διαθέτει μηχανισμό εκτόξευσης των σιαγόνων προς τα εμπρός, επιτρέποντάς του να αρπάζει τη λεία του με αιφνιδιαστική ταχύτητα. Η τεχνική αυτή έχει περιγραφεί από τους επιστήμονες ως εξαιρετικά αποδοτική για το περιβάλλον απόλυτου σκότους στο οποίο ζει.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της μελέτης που δημοσιεύθηκε στο Journal of Fish Biology, το άτομο που καταγράφηκε είχε μήκος περίπου τριών μέτρων και κινούνταν αργά κοντά στον πυθμένα, σε βάθος που ξεπερνούσε τα 1.600 μέτρα. Η παρατήρηση αυτή θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς υποδηλώνει ότι το είδος μπορεί να ζει σε ακόμη μεγαλύτερο εύρος βάθους από αυτό που είχε καταγραφεί μέχρι σήμερα.
Η έρευνα ενισχύθηκε από τον επιστήμονα Aaron Judah του University of Hawaii, ο οποίος εντόπισε το σχετικό υλικό μέσα σε παλαιότερες καταγραφές από το Κέντρο Έρευνας Βαθέων Θαλάσσιων Ζώων της Χαβάης. Η ανακάλυψη δεν σταμάτησε εκεί, καθώς εντοπίστηκε και δεύτερη καταγραφή του ίδιου είδους κοντά στην Τόνγκα, πέντε χρόνια αργότερα, γεγονός που δείχνει ότι το είδος έχει πιθανώς ευρύτερη γεωγραφική εξάπλωση στον Ειρηνικό απ’ ό,τι είχε εκτιμηθεί.
Αξιοσημείωτο είναι επίσης ότι η αρχική παρατήρηση έγινε σε βάθος περίπου 600 μέτρων μεγαλύτερο από το ανώτατο όριο στο οποίο οι επιστήμονες θεωρούσαν μέχρι τώρα ότι μπορεί να επιβιώσει το συγκεκριμένο είδος, στοιχείο που ανατρέπει εν μέρει προηγούμενες εκτιμήσεις.
Οι καρχαρίες γκόμπλιν συχνά αποκαλούνται «ζωντανά απολιθώματα», καθώς η εξελικτική τους ιστορία εκτείνεται σε βάθος περίπου 125 εκατομμυρίων ετών. Η παρουσία τους στους σημερινούς ωκεανούς προσφέρει στους επιστήμονες ένα σπάνιο «παράθυρο» στο παρελθόν της θαλάσσιας ζωής, σε μια εποχή όπου στη Γη κυριαρχούσαν ακόμη οι δεινόσαυροι.
