Η Ακρόπολη δεν είναι απλώς ένας αρχαιολογικός χώρος. Είναι μια διαδρομή μνήμης, πολιτισμού και σύγχρονης Αθήνας, που ξεκινά από το κέντρο της πόλης, περπατιέται μέσα σε λίγα λεπτά, συνεχίζεται στο Μουσείο ακριβώς απέναντι και πλέον χωρά ακόμη και στην οθόνη ενός κινητού.
Όποια ή όποιον ξεναγό και να ρωτήσεις, περιγράφει κάτι που όσοι ανεβαίνουν καθημερινά στον Ιερό Βράχο γνωρίζουν καλά: κάθε επισκέπτης κουβαλάει μαζί του τη δική του σχέση με την Ακρόπολη. Οι Αμερικανοί είναι οι πιο ενθουσιώδεις. Αντιδρούν με θαυμασμό όταν ακούν πόσους αιώνες στέκεται ο Παρθενώνας. Οι Γάλλοι από τους πιο διαβασμένους, με συγκεκριμένες και στοχευμένες ερωτήσεις. Και οι Βρετανοί; Συχνά απολογητικοί. Δεν είναι λίγοι εκείνοι που στο τέλος της ξενάγησης αναφέρονται στα Γλυπτά του Παρθενώνα και λένε ότι η χώρα τους «χρωστά μια συγγνώμη» στην Ελλάδα.
Αυτή είναι ίσως η πιο γοητευτική πλευρά της Ακρόπολης: δεν μιλά μόνο για το παρελθόν. Προκαλεί αντιδράσεις στο παρόν. Γεννά ερωτήσεις, συγκίνηση, αμηχανία, θαυμασμό. Μπροστά στον Παρθενώνα, οι επισκέπτες δεν βλέπουν απλώς μάρμαρο. Βλέπουν ένα αρχιτεκτονικό θαύμα, ένα σύμβολο που έχει ξεπεράσει τα όρια της Αθήνας, της Ελλάδας και της Ευρώπης.
Θυμάμαι τι μου είχε πει, όταν είχε έρθει στην Αθήνα επίσημα ως υπουργός εξωτερικών, ο Μπόρις Τζόνσον, μετέπειτα πρωθυπουργός της Βρετανίας. Και μου τα έλεγε εκστασιασμένος κοιτώντας από τον τελευταίο όροφο του γυάλινου κτιρίου του υπουργείου εξωτερικών την Ακρόπολη και τον Παρθενώνα. «Οι τουρίστες δεν θέλουν μια βαριά διάλεξη. Θέλουν πληροφορία. Θέλουν κάτι να τους μείνει. Μια ιστορία, μια λεπτομέρεια, μια φράση, ένα βλέμμα προς τις Καρυάτιδες, μια φωτογραφία στην ανατολική πλευρά του Παρθενώνα. Και ασφαλώς, τη selfie που θα πάρουν μαζί τους ως απόδειξη ότι στάθηκαν εκεί όπου η Ιστορία δεν είναι βιβλίο, αλλά χώρος».
Και να μου τα λέει όλα αυτά, ανεξάρτητα με το γεγονός ότι πεισματικά αντιδρούσε στο ότι τα γλυπτά του Παρθενώνα θα μπορούσαν να φύγουν από το βρετανικό μουσείο. Και μάλιστα με την δικαιολογία ότι δεν είναι θέμα της βρετανικής κυβέρνησης αλλά είναι θέμα του ίδιου του βρετανικού μουσείου. Με λίγα λόγια εξακολουθεί να είναι στην μειοψηφία των Βρετανών για το θέμα των γλυπτών γιατί αλλεπάλληλες δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι η πλειοψηφία πιστεύει πως πρέπει να επιστρέψουν. Και μιλάμε για έναν άνθρωπο όποιος ξέρει απ’ έξω αυτά που δεν ξέρουμε όλοι εμείς μαζί εδώ. Τις αρχαίες τραγωδίες και την Ιλιάδα. Πραγματικά εντυπωσιακό να τον ακούω στις από στήθους απαγγελίες του. Τακτικά βρισκόμασταν για δουλειά του ΥΠΕΞ σε διάφορα μέρη του πλανήτη και όταν κάποια στιγμή τελειώναμε και τρώγαμε παρέα ή και με άλλους υπουργούς μαζί, έλεγε τα δικά του τα…αρχαία!
Η εμπειρία όμως δεν σταματά στην κορυφή του Ιερού Βράχου. Ακριβώς απέναντι βρίσκεται το Μουσείο της Ακρόπολης, που λειτουργεί ως φυσική συνέχεια της επίσκεψης. Εκεί όπου ο επισκέπτης κατεβαίνει από το μνημείο και συναντά τα ευρήματα, τα γλυπτά, τα ίχνη της αρχαίας πόλης, την αρχαιολογική ανασκαφή κάτω από το κτίριο και φυσικά την αίθουσα του Παρθενώνα, σε οπτικό διάλογο με τον ίδιο τον Ναό.
Το μεγάλο πλεονέκτημα είναι ότι όλη αυτή η διαδρομή είναι μέσα στην καρδιά της Αθήνας. Από το Σύνταγμα, την Πλάκα, το Μοναστηράκι, το Θησείο ή την περιοχή της Διονυσίου Αρεοπαγίτου, ο επισκέπτης μπορεί να προσεγγίσει την Ακρόπολη και το Μουσείο με τα πόδια, χωρίς να νιώσει ότι απομακρύνεται από το κέντρο. Το Μουσείο εξυπηρετείται και από τον σταθμό μετρό «Ακρόπολη» της γραμμής 2, ενώ η επίσημη ιστοσελίδα του αναφέρει ως πλησιέστερη στάση μετρό την «Akropoli».
Σημαντικό είναι και το θέμα της προσβασιμότητας. Το Μουσείο της Ακρόπολης διαθέτει ειδικές ράμπες για αμαξίδια και καροτσάκια σε όλες τις εισόδους, πρόσβαση με ασανσέρ και τουαλέτες για άτομα με αναπηρία σε όλους τους ορόφους, δυνατότητα δανεισμού αμαξιδίων, οδηγό σε Braille στα ελληνικά και στα αγγλικά, καθώς και δυνατότητα εισόδου σκύλων-οδηγών.
Στον ίδιο τον αρχαιολογικό χώρο της Ακρόπολης, η πρόσβαση για άτομα με κινητικές δυσκολίες έχει βελτιωθεί τα τελευταία χρόνια με ανελκυστήρα και ειδικές διαδρομές, αν και ο χαρακτήρας του μνημείου και το φυσικό ανάγλυφο του Ιερού Βράχου εξακολουθούν να απαιτούν σωστή προετοιμασία και ενημέρωση πριν από την επίσκεψη. Τις βελτιώσεις της έχει πάρει προσωπικά επάνω της η υπουργός πολιτισμού Λίνα Μενδώνη
Η τεχνολογία προσθέτει πλέον ένα ακόμη επίπεδο στην εμπειρία. Το Μουσείο της Ακρόπολης προσφέρει δωρεάν ψηφιακό οδηγό, που ο επισκέπτης μπορεί να χρησιμοποιήσει από το δικό του κινητό ή tablet. Μέσω της εφαρμογής μπορεί να σκανάρει εκθέματα, να βλέπει πληροφορίες, εικόνες και περιγραφές, να επιλέγει σύντομη ή εκτενέστερη ακουστική ξενάγηση, ακόμη και οικογενειακή διαδρομή, ενώ το περιεχόμενο υποστηρίζεται σε πολλές γλώσσες.
Έτσι, ο σύγχρονος τουρίστας δεν είναι υποχρεωμένος να ακολουθήσει μόνο έναν τρόπο επίσκεψης. Μπορεί να ανέβει στην Ακρόπολη με ξεναγό, να συνεχίσει στο Μουσείο, να επιλέξει ψηφιακή ξενάγηση, να σταθεί μπροστά σε ένα έκθεμα και να ακούσει την ιστορία του στο δικό του ρυθμό. Μπορεί να είναι μόνος, με οικογένεια, σε γκρουπ, με κινητικό περιορισμό, με λίγες ώρες στην Αθήνα ή με ολόκληρη μέρα στη διάθεσή του.
Και ίσως αυτό είναι το πιο δυνατό μήνυμα: η Ακρόπολη παραμένει αιώνια, αλλά ο τρόπος με τον οποίο τη συναντά ο κόσμος αλλάζει. Από το δέος των Αμερικανών μέχρι τις ερωτήσεις των Γάλλων και τη συγγνώμη των Βρετανών, από την ανάβαση στον Ιερό Βράχο μέχρι την ψηφιακή ξενάγηση στο κινητό, η εμπειρία της Ακρόπολης είναι πλέον και ιστορική και σύγχρονη.
Μια Αθήνα που δεν χρειάζεται να την ψάξεις μακριά. Είναι εκεί, λίγα βήματα από το κέντρο. Με τον Παρθενώνα πάνω από το βλέμμα, το Μουσείο απέναντι και την Ιστορία να συνεχίζει να μιλά, άλλοτε μέσα από τη φωνή μιας ξεναγού και άλλοτε μέσα από την οθόνη ενός κινητού.
