Σύμφωνα με εκτιμήσεις της Wall Street, οι λεγόμενοι «hyperscalers», δηλαδή η Meta, η Amazon, η Google και η Microsoft, αναμένεται να δαπανήσουν 1,5 τρισεκατομμύριο δολάρια για την κατασκευή data centers έως το 2027.
Σε αυτό το αστρονομικό ποσό πρέπει να προσθέσουμε θεωρητικά το (άγνωστο) ύψος των αντίστοιχων επενδύσεων που σχεδιάζει η Κίνα. Μία ματιά στο βίντεο, στο κλείσιμο αυτού του ρεπορτάζ, πείθει ότι ίσως το Πεκίνο σχεδιάζει εξίσου εντυπωσιακές κινήσεις.
Μόνο για το 2026, ο οίκος αξιολόγησης Moody’s εκτιμά ότι οι επενδύσεις των αμερικανικών hyperscalers θα φτάσουν τα 700 δισ. δολάρια, εξαπλάσιο ποσό σε σχέση με το 2022, ενώ για το 2027 προβλέπει επιπλέον 870 δισ. δολάρια. Ανάλυση της CreditSights εκτιμά ότι περίπου το 75% αυτών των δαπανών το 2026 θα κατευθυνθεί σε υποδομές τεχνητής νοημοσύνης.
Ταυτόχρονα, δεν αυξάνεται μόνο ο αριθμός των εγκαταστάσεων αλλά και το μέγεθός τους. Ο καθηγητής Μάικλ Ουέμπερ του Πανεπιστημίου του Τέξας, ειδικός στη σχέση ενέργειας και νερού, το εξήγησε στο CBS News: πριν από μόλις δύο χρόνια ένα μεγάλο data center μπορεί να είχε ισχύ 5 μεγαβάτ, ενώ ένα νέο κέντρο για τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να φτάνει τα 1.000 μεγαβάτ, δηλαδή να είναι περίπου 200 φορές μεγαλύτερο.
Τα πάντα συμβαίνουν για την τεχνητή νοημοσύνη
Για χρόνια τα data centers εξυπηρετούσαν κυρίως το cloud, το email, τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και το streaming. Η τεχνητή νοημοσύνη άλλαξε τα δεδομένα με δύο τρόπους. Πρώτα, η εκπαίδευση των μεγάλων μοντέλων απαιτεί τεράστιες ποσότητες εξειδικευμένων επεξεργαστών που δουλεύουν ταυτόχρονα για εβδομάδες ή μήνες. Δεύτερον, και ίσως σημαντικότερο, κάθε φορά που εκατομμύρια χρήστες και επιχειρήσεις χρησιμοποιούν αυτά τα μοντέλα, χρειάζεται υπολογιστική ισχύς σε πραγματικό χρόνο.
Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (IEA) αποτυπώνει αυτή τη μετατόπιση. Στην πρόσφατη ανάλυσή του καταγράφει ότι η ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας από τα data centers αυξήθηκε κατά 17% το 2025, ενώ η συνολική παγκόσμια ζήτηση αυξήθηκε μόλις 3%. Τα κέντρα που εξειδικεύονται στην τεχνητή νοημοσύνη αναπτύσσονται ακόμη ταχύτερα, καθώς οι χρήστες στρέφονται σε ενεργοβόρες εφαρμογές όπως οι «πράκτορες» τεχνητής νοημοσύνης (AI agents).
Πίσω από τις επενδύσεις υπάρχει και ένα μεγάλο στοίχημα. Οι υποστηρικτές της AI πιστεύουν ότι η υπολογιστική ισχύς που συγκεντρώνεται σε αυτές τις εγκαταστάσεις θα οδηγήσει στη λεγόμενη «γενική τεχνητή νοημοσύνη» (AGI), ικανή να φτάσει ή να ξεπεράσει τις ανθρώπινες δυνατότητες, και ότι πέρα από αυτόνομα αυτοκίνητα και ρομποτικά εργοστάσια θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για επαναστατικές ανακαλύψεις, όπως η θεραπεία του καρκίνου.
«Μιλάω με πολλούς έξυπνους ανθρώπους, και κάποιοι λένε ότι αυτό θα κορεστεί. Υπάρχουν όμως και άλλοι έξυπνοι άνθρωποι που λένε ότι η ζήτηση για νοημοσύνη δεν θα κορεστεί ποτέ. Άρα θα θέλουμε πάντα περισσότερα data centers. Θα θέλουμε πάντα περισσότερη νοημοσύνη». Michael Webber, Πανεπιστήμιο του Τέξας
Advertisement
Θα χορτάσουμε ποτέ;
Ο Βρετανός οικονομολόγος Ουίλιαμ Στάνλεϊ Τζέβονς παρατήρησε ότι – μετά τη βιομηχανική επανάσταση – οι πιο αποδοτικές ατμομηχανές δεν μείωσαν την κατανάλωση άνθρακα αλλά την αύξησαν, επειδή ο φθηνότερος άνθρακας βρήκε νέες χρήσεις. Το ίδιο φαίνεται να συμβαίνει με την τεχνητή νοημοσύνη.
Σύμφωνα με ανάλυση της Schneider Electric, το κόστος ανά μονάδα επεξεργασίας (token) έχει μειωθεί περίπου δέκα φορές τα τελευταία δύο χρόνια, ενώ η κατανάλωση έχει αυξηθεί πάνω από εκατό φορές!
Με άλλα λόγια, όσο φθηνότερη γίνεται η «νοημοσύνη», τόσο περισσότερο τη χρησιμοποιούμε.
Υπάρχει όμως και ο αντίλογος. Οι επικριτές επισημαίνουν ότι τα φαινόμενα τελικά σταματούν, λόγω κορεσμού: η ζήτηση παραμένει ελαστική μόνο όσο υπάρχουν ανεξυπηρέτητες χρήσεις. Επιπλέον, μικρότερα μοντέλα που τρέχουν απευθείας σε κινητά και υπολογιστές θα μπορούσαν να αφαιρέσουν μέρος του φόρτου από τα μεγάλα κέντρα.
Ενέργεια: Το μοναδικό «φρένο»
Όσο κι αν επεκτείνονται, τα data centers χρειάζονται ρεύμα, και αυτό έχει γίνει το μεγαλύτερο εμπόδιο. Σύμφωνα με τον IEA, τα data centers αντιστοιχούσαν στο 1,5% περίπου της παγκόσμιας κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας το 2024, με τις ΗΠΑ να έχουν το μεγαλύτερο μερίδιο (45%), ακολουθούμενες από την Κίνα (25%) και την Ευρώπη (15%). Οι επικαιροποιημένες προβλέψεις του Οργανισμού δείχνουν ότι η κατανάλωση θα σχεδόν διπλασιαστεί από 485 TWh το 2025 σε 950 TWh το 2030, φτάνοντας περίπου το 3% της παγκόσμιας ζήτησης.
Πρόκειται για ποσότητα λίγο μεγαλύτερη από τη συνολική σημερινή κατανάλωση της Ιαπωνίας.
Στις ΗΠΑ, μελέτη του Εθνικού Εργαστηρίου Lawrence Berkeley για το υπουργείο Ενέργειας έδειξε ότι τα data centers κατανάλωσαν περίπου το 4,4% της ηλεκτρικής ενέργειας της χώρας το 2023 και αναμένεται να φτάσουν το 6,7% έως 12% έως το 2028. Ο IEA προειδοποιεί ότι αν δεν αντιμετωπιστούν τα προβλήματα των δικτύων, περίπου το 20% των σχεδιαζόμενων έργων κινδυνεύει με καθυστερήσεις.
Οι επιπτώσεις φαίνονται ήδη σε τοπικό επίπεδο. Στην κομητεία Loudoun της Βιρτζίνια, που έχει τη μεγαλύτερη συγκέντρωση data centers στον κόσμο, οι λογαριασμοί ρεύματος αυξήθηκαν απότομα τον τελευταίο χρόνο, εν μέρει λόγω της αυξανόμενης ζήτησης.
Και το νερό;
Το νερό που χρησιμοποιείται για την ψύξη των διακομιστών είναι από τα πιο συζητημένα ζητήματα, ιδιαίτερα σε περιοχές με λειψυδρία. Η εικόνα όμως είναι πιο σύνθετη απ’ ό,τι συχνά παρουσιάζεται. Ανάλυση του CBS News διαπίστωσε ότι τα γήπεδα γκολφ στις ΗΠΑ καταναλώνουν συνολικά πάνω από διπλάσιο νερό από τα data centers. Αυτό δεν εξαφανίζει τις τοπικές ανησυχίες: στο Chandler της Αριζόνα, για παράδειγμα, οι κάτοικοι ανησυχούν επειδή η πολιτεία έχει ήδη συρρικνούμενα αποθέματα νερού. Το πρόβλημα, επομένως, είναι συχνά περισσότερο θέμα τοποθεσίας παρά συνολικής ποσότητας.
View this post on InstagramAdvertisement
«Θαύμα» ή φούσκα;
Δεν είναι όλοι πεπεισμένοι, όμως, ότι οι επενδύσεις θα αποδώσουν. Η Moody’s συνοψίζει τη διχογνωμία: οι hyperscalers θεωρούν την υποεπένδυση στην τεχνητή νοημοσύνη υπαρξιακή απειλή, ενώ ορισμένοι επενδυτές φοβούνται ότι οι επιθετικές δαπάνες θα οδηγήσουν σε υπερβολική κατασκευή και χαμηλότερες αποδόσεις.
Η ερευνητική εταιρεία Arete Research εκτιμά ότι οι τέσσερις μεγάλοι θα δαπανήσουν 1,8 τρισ. δολάρια έως το 2028, περίπου 600 δισ. – δηλαδή, περισσότερα από τα μετρητά που θα παράγουν οι δραστηριότητές τους.
Από την άλλη πλευρά, η ζήτηση προς το παρόν είναι πραγματική: σύμφωνα με τη J.P. Morgan Asset Management, πάνω από το 70% της χωρητικότητας που βρίσκεται υπό κατασκευή έχει ήδη μισθωθεί, ενώ τα έσοδα από το cloud στις μεγάλες πλατφόρμες αυξήθηκαν κατά μέσο όρο 44% σε ετήσια βάση το πρώτο τρίμηνο.
Τα data centers πολλαπλασιάζονται επειδή η τεχνητή νοημοσύνη απαιτεί υπολογιστική ισχύ σε κλίμακα που δεν έχουμε ξαναδεί, επειδή η φθηνότερη τεχνολογία φέρνει περισσότερη χρήση, και επειδή οι μεγαλύτερες εταιρείες του κόσμου φοβούνται περισσότερο να μείνουν πίσω παρά να επενδύσουν υπερβολικά. Το αν η ζήτηση για «νοημοσύνη» θα κορεστεί κάποτε, όπως πιστεύουν κάποιοι, ή αν θα συνεχίσει να αυξάνεται επ’ αόριστον, όπως υποστηρίζουν άλλοι, παραμένει ανοιχτό ερώτημα.
Αυτό που είναι βέβαιο είναι ότι η απάντηση θα κρίνει όχι μόνο την πορεία της τεχνολογίας, αλλά και τα ενεργειακά δίκτυα, τους υδάτινους πόρους και…τους λογαριασμούς ρεύματος εκατομμυρίων ανθρώπων!
πηγές: CBS News / 60 Minutes, «The data center uproar» (2026), IEA, Energy and AI – Executive summary (2025), Lawrence Berkeley National Laboratory, Moody’s
