Οι περισσότεροι φίλαθλοι δεν πρόλαβαν να δουν τον Αντονίν Πανένκα να αγωνίζεται, όμως ακόμα και τα μικρά παιδιά σήμερα γνωρίζουν το περίφημο «πέναλτι Πανένκα». Μια εκτέλεση που μοιάζει απλή, αλλά χρειάζεται τεράστια ψυχραιμία: ο παίκτης παίρνει φόρα, περιμένει τον τερματοφύλακα να πέσει και στέλνει την μπάλα με ένα απαλό σκαφτό σουτ στο κέντρο της εστίας.
Η ιστορία αυτής της κίνησης ξεκίνησε στις 20 Ιουνίου 1976, στο «Μαρακανά» του Βελιγραδίου, στον τελικό του Ευρωπαϊκού Πρωταθλήματος ανάμεσα στην Τσεχοσλοβακία και τη Δυτική Γερμανία. Οι Γερμανοί ήταν το μεγάλο φαβορί, έχοντας κατακτήσει το Παγκόσμιο Κύπελλο το 1974 και το Euro το 1972. Ο αγώνας έληξε 2-2 και οδηγήθηκε στα πέναλτι.
🇨🇿 ✨ 50 years ago today: the Panenka penalty was officially born! 🪄
— EuroFoot (@eurofootcom) June 20, 2026
Antonín Panenka produced this iconic softly-chipped penalty finish… the style of penalty was therefore named after him. 👏 pic.twitter.com/VFsFqDUoKD
Στη διαδικασία, ο Χένες έχασε το τέταρτο πέναλτι της Δυτικής Γερμανίας και ο Πανένκα ανέλαβε το πέμπτο της Τσεχοσλοβακίας. Απέναντί του βρισκόταν ο σπουδαίος Ζεπ Μάγιερ, ένας από τους καλύτερους τερματοφύλακες της εποχής. Ο Πανένκα δεν σούταρε δυνατά ούτε σε γωνία. Σταμάτησε για μια στιγμή και με ένα ψύχραιμο «σκαφτό» πλασέ έστειλε την μπάλα στα δίχτυα. Το 5-3 στα πέναλτι χάρισε στην Τσεχοσλοβακία το τρόπαιο και στο όνομά του μια θέση στην ιστορία.
Ο ίδιος, πολλά χρόνια αργότερα, εξήγησε πως δεν είχε σκοπό να δημιουργήσει έναν μύθο. «Ήταν απλώς ο ευκολότερος τρόπος για να σκοράρω», είχε πει. Η ιδέα γεννήθηκε στις προπονήσεις, όταν έμενε μετά το τέλος με τον τερματοφύλακα της ομάδας του και διαγωνίζονταν στα πέναλτι για μπύρες, σοκολάτες ή χρήματα. Επειδή ο αντίπαλος τερματοφύλακας είχε μάθει τα σουτ του, ο Πανένκα έψαξε έναν νέο τρόπο για να τον νικήσει.
Η εκτέλεση όμως δημιούργησε και μια παρεξήγηση με τον Μάγιερ. Ο Γερμανός τερματοφύλακας πίστεψε ότι τον κορόιδεψε στον τελικό και δεν του μίλησε για 35 χρόνια. Αργότερα οι δύο άνδρες συναντήθηκαν, συμφιλιώθηκαν, ήπιαν μπύρα και η σχέση τους αποκαταστάθηκε.
Σήμερα, ο 77χρονος Πανένκα ζει στην Πράγα και είναι επίτιμος πρόεδρος των Μποέμιανς. Παρότι το περίφημο πέναλτι επισκίασε όλη την καριέρα του, παραμένει περήφανος για μια στιγμή που απέδειξε πως στο ποδόσφαιρο η φαντασία και το θάρρος μπορούν να γράψουν ιστορία. «Δεν είμαι ούτε τρελός ούτε ιδιοφυΐα», είχε πει με χιούμορ, αν και μια τέτοια εκτέλεση στον μεγαλύτερο αγώνα της καριέρας του σίγουρα χρειάστηκε κάτι ξεχωριστό.
