Στις 18 Σεπτεμβρίου 1924 γράφτηκε μία από τις σημαντικότερες σελίδες στην ιστορία του ελληνικού αθλητισμού. Το Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών ενέκρινε το καταστατικό και αναγνώρισε επίσημα τη σύσταση της Αθλητικής Ένωσης Κωνσταντινουπόλεως – ΑΕΚ.
Η ομάδα είχε ουσιαστικά γεννηθεί μερικούς μήνες νωρίτερα, στις 13 Απριλίου 1924. Πρόσφυγες από την Κωνσταντινούπολη, άνθρωποι που είχαν αφήσει πίσω τους πατρίδα, περιουσίες και μια ολόκληρη ζωή, αποφάσισαν ότι ο αθλητισμός μπορούσε να γίνει ένας ακόμη τρόπος διατήρησης της μνήμης.
Οι άνθρωποι που ίδρυσαν την ΑΕΚ
Η ιστορική συνάντηση έγινε στο κατάστημα αθλητικών ειδών του Κωνσταντίνου Δημόπουλου και των αδελφών Αιμίλιου και Μενελάου Ιωνά, στη Βερανζέρου 24.
Ανάμεσα στους πρωτεργάτες βρίσκονταν οι Κωνσταντίνος Σπανούδης, Αιμίλιος και Μενέλαος Ιωνάς, Κωνσταντίνος Δημόπουλος, Μενέλαος Καροτσιέρης, Τιμολέων Τάγαρης και Μίλτος Ιερεμιάδης.
Συνολικά, 42 μέλη της κωνσταντινουπολίτικης κοινότητας της Αθήνας υπέγραψαν το καταστατικό.
Έμβλημα έγινε ο Δικέφαλος Αετός, η μεγάλη βυζαντινή αναφορά της ομάδας, και χρώματα το κίτρινο και το μαύρο.
Πρώτος πρόεδρος ο δημοσιογράφος Κώστας Σπανούδης
Πρώτος πρόεδρος ήταν ο Κωνσταντίνος – Κώστας – Σπανούδης, δημοσιογράφος και εκδότης της εφημερίδας «Πρόοδος» στην Κωνσταντινούπολη, ο οποίος αργότερα εξελέγη βουλευτής και έγινε υπουργός επί Ελευθερίου Βενιζέλου.
Αντιπρόεδρος ήταν ο καθηγητής Νίκος Ελεόπουλος, ενώ στο πρώτο διοικητικό συμβούλιο συμμετείχαν οι Τιμολέων Τάγαρης, Μενέλαος Καροτσιέρης, Μίλτος Ιερεμιάδης και Κωνσταντίνος Δημόπουλος.
Το πρώτο γήπεδο και η Νέα Φιλαδέλφεια
Στα πρώτα χρόνια η ΑΕΚ δεν είχε δικό της γήπεδο. Έπαιζε όπου μπορούσε. Οι πρώτες εκείνες ομάδες είχαν ακόμη έντονο το στοιχείο της προσφυγικής παρέας που προσπαθούσε να αποκτήσει αθλητική στέγη στην Αθήνα.
Η μεγάλη αλλαγή ήρθε όταν παραχωρήθηκε στους πρόσφυγες μια δενδρόφυτη έκταση στον Ποδονίφτη, στη σημερινή Νέα Φιλαδέλφεια. Με προσωπική και εθελοντική εργασία προσφύγων ο χώρος μετατράπηκε σε ποδοσφαιρικό γήπεδο.
Η ΑΕΚ εγκαταστάθηκε εκεί στις αρχές της δεκαετίας του 1930 και η Νέα Φιλαδέλφεια έγινε έκτοτε αναπόσπαστο κομμάτι της ταυτότητάς της.
Ήταν η αρχή μιας σχέσης που έμελλε να επιβιώσει ακόμη και από την κατεδάφιση του παλιού γηπέδου και την πολυετή αναγκαστική απομάκρυνση της ομάδας από τη φυσική της έδρα.
Πρόεδροι και ισχυροί διοικητικοί παράγοντες
Η διοικητική ιστορία της ΑΕΚ είναι σχεδόν τόσο πλούσια όσο και η αγωνιστική της.
Πέρασαν δεκάδες παράγοντες, μεταξύ των οποίων οι Κωνσταντίνος Σπανούδης, Κωνσταντίνος Ζαρίφης, Αιμίλιος Ιωνάς, Σπυρίδων Σκούρας, Γεώργιος Μελάς, Νίκος Γκούμας, Αλέξανδρος Μακρίδης, Κοσμάς Χατζηχαραλάμπους, Λουκάς Μπάρλος, Ανδρέας Ζαφειρόπουλος, Μιχάλης Αρκάδης, Στράτος Γιδόπουλος, Ντέμης Νικολαΐδης, Γιώργος Κιντής, Νίκος Θανόπουλος, Σταύρος Αδαμίδης, Ανδρέας Δημητρέλος, Μιχάλης Τροχανάς, Δημήτρης Μελισσανίδης.
Και επιτρέψτε μου εδώ μια προσωπική αναφορά: Στη δεκαετία του ´80 είχα την τιμή να αναλάβω επικεφαλής Τύπου της ΑΕΚ, με πρόεδρο τον Ανδρέα Ζαφειρόπουλο, σε μία εποχή που για μένα παραμένει αναπόσπαστο κομμάτι της προσωπικής μου δημοσιογραφικής διαδρομής.
Πάνω από χίλιοι ποδοσφαιριστές με τον Δικέφαλο
Στα 102 χρόνια της ιστορίας της, ένας πραγματικός στρατός ποδοσφαιριστών έχει φορέσει την κιτρινόμαυρη φανέλα. Οι διαθέσιμες ιστορικές βάσεις δεδομένων ανεβάζουν τον αριθμό σε περισσότερους από 1.200 ποδοσφαιριστές από την ίδρυση της ομάδας μέχρι σήμερα.
Η επιλογή των κορυφαίων είναι αναπόφευκτα υποκειμενική. Υπάρχουν όμως ονόματα που δύσκολα μπορούν να λείψουν από οποιοδήποτε «πάνθεον» της ΑΕΚ:
Κώστας Νεγρεπόντης, Κλεάνθης Μαρόπουλος, Μιχάλης Δελαβίνιας, Κώστας Νεστορίδης, Μίμης Παπαϊωάννου, Στέλιος Σεραφείδης, Λάκης Νικολάου, Χρήστος Αρδίζογλου, Θωμάς Μαύρος, Ντούσαν Μπάγεβιτς, Στέλιος Μανωλάς, Τόνι Σαβέβσκι και Ντέμης Νικολαΐδης.
Κάθε εποχή είχε τους δικούς της ήρωες.
Ο Νεγρεπόντης ήταν ο πρώτος μεγάλος ηγέτης. Ο Νεστορίδης έγινε συνώνυμο του γκολ. Ο Παπαϊωάννου μία από τις εμβληματικότερες μορφές στην ιστορία της ομάδας. Ο Μαύρος ένας από τους μεγαλύτερους σκόρερ που γνώρισε το ελληνικό ποδόσφαιρο. Ο Μπάγεβιτς σφράγισε δύο διαφορετικές εποχές, ως ποδοσφαιριστής και ως προπονητής. Και ο Ντέμης Νικολαΐδης συνδέθηκε με τα γκολ όσο και με τα διοικητικά.
Οι προπονητές που έγραψαν ιστορία
Από τον πάγκο της ΑΕΚ έχουν επίσης περάσει δεκάδες προπονητές.
Ανάμεσα στους σημαντικότερους βρίσκονται ο Κώστας Νεγρεπόντης, Μπράνκο Στάνκοβιτς, Γένε Τσάκναντι, Φράντισεκ Φάντρονκ, Ζλάτκο Τσαϊκόφσκι, Ντούσαν Μπάγεβιτς, Φερνάντο Σάντος, Μανόλο Χιμένεθ, Ματίας Αλμέιδα και Μάρκο Νίκολιτς.
Ιδιαίτερη θέση κατέχει ο Γένε Τσάκναντι, ο Ούγγρος τεχνικός που συνέδεσε το όνομά του με δύο πρωταθλήματα. Το 1963 το πρώτο της ΑΕΚ μετά το 1940, με μια σπουδαία ομάδα στην οποία πρωταγωνιστούσαν μεταξύ άλλων ο Νεστορίδης και ο νεαρός τότε Μίμης Παπαϊωάννου. Και το 1968, με την επιστροφή της ΑΕΚ και πάλι στην κορυφή του ελληνικού ποδοσφαίρου.
Ο Φάντρονκ συνέδεσε το όνομά του με την ανεπανάληπτη ευρωπαϊκή πορεία του 1976-77 μέχρι τα ημιτελικά του Κυπέλλου UEFA.
Ο Μπάγεβιτς δημιούργησε την εκπληκτική ομάδα που κατέκτησε τρία συνεχόμενα πρωταθλήματα, το 1992, το 1993 και το 1994, παίζοντας κατά περιόδους εντυπωσιακό ποδόσφαιρο.
Ο Μανόλο Χιμένεθ οδήγησε την ΑΕΚ στο πρωτάθλημα του 2018, έπειτα από 24 χρόνια αναμονής.
Ο Ματίας Αλμέιδα έγραψε τη δική του ιστορία με το νταμπλ του 2023, την πρώτη μάλιστα χρονιά λειτουργίας του νέου γηπέδου.
Και σήμερα στον πάγκο βρίσκεται ο Μάρκο Νίκολιτς, ο προπονητής που οδήγησε την ΑΕΚ στην κατάκτηση του πρωταθλήματος του 2026. Η συνεργασία του με την ομάδα έχει ήδη επεκταθεί μέχρι τον Ιούνιο του 2029.
ΒΙΝΤΕΟ
33 εγχώριοι τίτλοι στο ποδόσφαιρο
Η επίσημη «χρυσή βίβλος» της ΠΑΕ ΑΕΚ καταγράφει σήμερα 33 εγχώριους τίτλους.
14 Πρωταθλήματα Ελλάδας: 1939, 1940, 1963, 1968, 1971, 1978, 1979, 1989, 1992, 1993, 1994, 2018, 2023 και 2026.
16 Κύπελλα Ελλάδας: 1932, 1939, 1949, 1950, 1956, 1964, 1966, 1978, 1983, 1996, 1997, 2000, 2002, 2011, 2016 και 2023.
Προστίθενται δύο Σούπερ Καπ, το 1989 και το 1996, και ένα Λιγκ Καπ, το 1990.
Στην Ευρώπη η ιστορικότερη πορεία της παραμένει εκείνη του 1976-77, όταν έφτασε μέχρι τα ημιτελικά του Κυπέλλου UEFA, αποκλείοντας μεταξύ άλλων την Ντέρμπι Κάουντι και την ΚΠΡ πριν συναντήσει τη Γιουβέντους.
Η ΑΕΚ έχει επίσης γράψει σημαντικές ευρωπαϊκές σελίδες στο Κύπελλο Πρωταθλητριών, στο Champions League, στο Κύπελλο Κυπελλούχων και στις νεότερες διοργανώσεις της UEFA.
Από το «Νίκος Γκούμας» στην Αγιά Σοφιά
Το ιστορικό γήπεδο της Νέας Φιλαδέλφειας, που αργότερα πήρε το όνομα «Νίκος Γκούμας», αποτέλεσε για δεκαετίες το πραγματικό σπίτι της ΑΕΚ.
Κατεδαφίστηκε το 2003 και ακολούθησε μια μακρά περίοδος ξεριζωμού, με βασική έδρα το ΟΑΚΑ.
Χρειάστηκαν σχεδόν δύο δεκαετίες για να κλείσει αυτή η πληγή.
Η μεγάλη επιστροφή έγινε το 2022, όταν η ΑΕΚ μπήκε ξανά στη Νέα Φιλαδέλφεια, στο Κέντρο Αθλητισμού, Μνήμης και Πολιτισμού «Αγιά Σοφιά», στο γήπεδο που έγινε το νέο σπίτι του Δικεφάλου.
Και εκείνος που έτρεξε το εγχείρημα και έβαλε το κλειδί στη πόρτα, ήταν ο Δημήτρης Μελισσανίδης που συνδέθηκε με δύο διαφορετικές περιόδους της σύγχρονης ΑΕΚ και κυρίως με την επάνοδο από τη Γ’ Εθνική, την αγωνιστική αναγέννηση και το μεγάλο όνειρο της επιστροφής της ομάδας στο δικό της γήπεδο στη Νέα Φιλαδέλφεια. Μιά επιστροφή που συνοδεύτηκε σχεδόν αμέσως από το νταμπλ του 2023.
Και γίνεται αυτή η ειδική μνεία για τον Δημητρη Μελισσανίδη και το γήπεδο, γιατί είναι ο,τι πιο σημαντικό έχει πετύχει κάποιος για την ΑΕΚ.
Η ΑΕΚ σήμερα
Η σημερινή ΑΕΚ βρίσκεται πλέον στην εποχή του Μάριου Ηλιόπουλου, ο οποίος τον Ιούνιο του 2024 διαδέχθηκε τον Δημήτρη Μελισσανίδη στην ιδιοκτησία και αποτελεί τον διοικητικό ηγέτη της ΠΑΕ. Ξεκίνησε με Πρωτάθλημα που απογείωσε την κιτρινόμαυρη οικογένεια.ς
Α’ αντιπρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος με εκτελεστικές αρμοδιότητες είναι ο Μηνάς Λυσάνδρου, ο οποίος επέστρεψε το 2025 σε μία θέση που είχε υπηρετήσει και στο παρελθόν.
Η νέα διοικητική εποχή απέκτησε ήδη το πρώτο μεγάλο της τρόπαιο: το πρωτάθλημα Ελλάδας του 2026, το 14ο στην ιστορία της ΑΕΚ.
Έχουν περάσει πλέον 102 χρόνια από εκείνο το κατάστημα της Βερανζέρου.
Από τους 42 Κωνσταντινουπολίτες που υπέγραψαν το πρώτο καταστατικό μέχρι τις δεκάδες χιλιάδες που γεμίζουν σήμερα τη Νέα Φιλαδέλφεια.
Από τον Νεγρεπόντη στον Νεστορίδη, τον Σεραφείδη, τον Σταματιάδη, τον Παπαϊωάννου, τον Μαύρο, τον Μπάγεβιτς και όλες τις γενιές που ακολούθησαν.
Η ΑΕΚ άλλαξε γήπεδα, διοικήσεις, παίκτες και εποχές. Δεν άλλαξε όμως το στοιχείο που βρίσκεται στον πυρήνα της από το 1924:
Δεν ιδρύθηκε απλώς ως μία ποδοσφαιρική ομάδα. Ιδρύθηκε για να κρατήσει ζωντανή μια μνήμη.
Και γι’ αυτό ο Δικέφαλος Αετός εξακολουθεί, περισσότερο από έναν αιώνα μετά, να κοιτάζει ταυτόχρονα προς το παρελθόν και προς το μέλλον.
