Δεν ξέρουμε αν και πότε θα επιτευχθεί συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, αλλά για να έχουμε μια σαφή κρίση σχετικά με το ποια πλευρά βγαίνει «κερδισμένη» από αυτόν τον πόλεμο, καλό είναι να γνωρίζουμε το καθεστώς που υπήρχε μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ πριν από αυτόν και τους όρους της επιχειρούμενης συμφωνίας.
Πριν από την έναρξη των εχθροπραξιών, το Ιράν διέθετε μεγάλες ποσότητες εμπλουτισμένου ουρανίου, προηγμένες φυγοκεντρικές εγκαταστάσεις και την τεχνογνωσία που σύμφωνα με διεθνείς οργανισμούς, θα μπορούσε να παράξει υλικό για την δημιουργία πυρηνικών όπλων σε σχετικά σύντομο χρονικό διάστημα.
Αυτή η δυνατότητα του Ιράν ήταν ουσιαστικά και ο λόγος της έναρξης του πολέμου.
Από την άλλη οι κυρώσεις που έχουν επιβληθεί από τις ΗΠΑ τις τελευταίες δεκαετίες προς το Ιράν είναι από τις πιο εκτεταμένες που έχουν εφαρμοστεί ποτέ σε κράτος.
Α) Δέσμευση κεφαλαίων και συναλλαγματικών αποθεμάτων που βρίσκονταν σε ξένες τράπεζες.
Για χρόνια η Τεχεράνη δεν μπορεί να χρησιμοποιήσει δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια που ανήκουν στην Κεντρική Τράπεζα και στο κράτος.
Β) Αποκλεισμός από το διεθνές τραπεζικό σύστημα.
Οι περισσότερες μεγάλες ιρανικές τράπεζες αποκλείστηκαν από το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα με αποτέλεσμα να είναι δύσκολες οι εμπορικές συναλλαγές.
Γ) Περιορισμοί στις εξαγωγές πετρελαίου. Το πετρέλαιο αποτελεί τη βασική πηγή εσόδων του ιρανικού κράτους και οι περιορισμοί είχαν σαν στόχο να μειωθούν δραστικά τα έσοδα της χώρας από τις εξαγωγές ενέργειας.
Δ) Κυρώσεις σε βιομηχανία, ναυτιλία και μεταφορές.
Στο στόχαστρο βρέθηκαν:
Η ναυτιλία, η μεταλλουργία, η αυτοκινητοβιομηχανία, η εξορυκτική βιομηχανία, η βιομηχανική παραγωγή.
Αυτό δυσχέραινε την πρόσβαση του Ιράν σε τεχνολογία, ανταλλακτικά και επενδύσεις.
Ε) Περιορισμοί σε φάρμακα και ιατρικό εξοπλισμό.
Τυπικά τα φάρμακα και ο ιατρικός εξοπλισμός εξαιρέθηκαν για ανθρωπιστικούς λόγους από τις αμερικανικές κυρώσεις.
Ωστόσο αν και δεν υπήρχε επίσημη απαγόρευση, στην πράξη οι τραπεζικοί περιορισμοί δυσκόλεψαν σημαντικά τις πληρωμές και τις εισαγωγές πολλών φαρμάκων και εξειδικευμένων ιατρικών συσκευών.
Στ) Εμπάργκο στον πυρηνικό και στρατιωτικό εξοπλισμό.
Οι κυρώσεις αυτές στόχευαν στην επιβράδυνση του πυρηνικού και πυραυλικού προγράμματος του Ιράν.
Και εδώ φαίνεται ότι ή κάτι έκαναν λάθος οι ΗΠΑ ή οι Ιρανοί ήταν τόσο ικανοί που μετά από τόσους περιορισμούς οικονομικούς και στρατιωτικούς έφτασαν ένα βήμα πριν την δημιουργία πυρηνικής βόμβας.
Ζ) Πάγωμα περιουσιακών στοιχείων. Χιλιάδες φυσικά πρόσωπα, αξιωματούχοι, εταιρείες και οργανισμοί συνδεδεμένοι με το ιρανικό κράτος υπέστησαν πάγωμα περιουσιακών στοιχείων και απαγόρευση τραπεζικών συναλλαγών.
Πριν λοιπόν καταλήξουμε για τον «νικητή» και τον «χαμένο» αυτής της σύγκρουσης πρέπει να εξετάζουμε τι δίνει και τι παίρνει η κάθε πλευρά.
Το ζητούμενο λοιπόν δεν είναι μόνο πόσο μεγάλες καταστροφές επέφεραν τα αμερικανικά χτυπήματα όπως βαυκαλίζεται ο Τράμπ, αλλά με πόσους λιγότερους περιορισμούς θα καταφέρει να βγει το Ιράν από αυτή την διαπραγμάτευση από όσους είχε πριν ξεκινήσει αυτός ο πόλεμος.
Εκεί θα μετρηθούν τα κέρδη και οι ζημιές της κάθε πλευράς και όπως φαίνεται από τους όρους της συμφωνίας που έχουν τεθεί στην διαπραγμάτευση το Ιράν κερδίζει ήδη την άρση των αμερικανικών κυρώσεων, την αποδέσμευση δισεκατομμυρίων δολαρίων και των παγωμένων περιουσιακών στοιχείων του.
Πέρα από αυτά, εκείνα που σίγουρα μπορούν να μετρηθούν αυτή την στιγμή ως ήττα για τον Τράμπ, είναι η διατήρηση στην εξουσία του καθεστώτος που η πτώση του ήταν μέσα στον αρχικό του σχεδιασμό, η εκτόξευση της τιμής του πετρελαίου με όλα τα επακόλουθά της και φυσικά το πλήγμα στην αξιοπιστία του από τις πολλαπλές αναβολές των τελεσιγράφων του.
Γιατί όταν θέτεις τελεσίγραφα χωρίς να τα τηρείς υπονομεύεις την δυναμική της απειλής σου. Όταν οι προθεσμίες μετατίθενται ξανά και ξανά φθείρεται η διαπραγματευτική σου ισχύς και αποδυναμώνεται το δικό σου κύρος.
Κάτω από αυτές τις προϋποθέσεις η εικόνα της «απόλυτης νίκης» βρίσκεται μόνο στο άδειο κεφάλι του Τράμπ και όχι στην πραγματικότητα των γεγονότων.
Διότι η νίκη στην πολιτική και στη διπλωματία δεν μετριέται με θριαμβολογίες, συνθήματα ή αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Μετριέται με απτά αποτελέσματα.
Με το αν επιτεύχθηκαν οι διακηρυγμένοι στόχοι, με το κόστος που καταβλήθηκε για την επίτευξή τους και με τη σταθερότητα που αφήνει πίσω της μια σύγκρουση.
