Ένα ψάρι που οι περισσότεροι Έλληνες γνωρίζουν κυρίως από τα κατεψυγμένα αλιεύματα έρχεται να αμφισβητήσει τη διατροφική «πρωτοκαθεδρία» του σολομού.
Είναι το κοκκινόψαρο (Ocean Perch), είδη του γένους Sebastes, το οποίο σε κατάταξη τροφίμων με βάση τη διατροφική τους αξία έχει λάβει βαθμολογία 89 στα 100. Το στοιχείο που το ανεβάζει τόσο ψηλά είναι η μεγάλη ποσότητα θρεπτικών συστατικών σε σχέση με τις λίγες θερμίδες που προσφέρει.
Μόλις 79 θερμίδες
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάζονται, στα 100 γραμμάρια το κοκκινόψαρο δίνει περίπου 79 θερμίδες, ενώ είναι πλούσιο σε πρωτεΐνη και πολύ χαμηλό σε κορεσμένα λιπαρά. Περιέχει επίσης βιταμίνες του συμπλέγματος Β, σελήνιο και φώσφορο.
Εδώ χρειάζεται πάντως μια επισήμανση: οι διατροφικές τιμές διαφοροποιούνται ανάλογα με το ακριβές είδος και το προϊόν. Για παράδειγμα, διαθέσιμη ελληνική διατροφική δήλωση για κατεψυγμένο κοκκινόψαρο αναφέρει 79 θερμίδες, 15,3 γρ. πρωτεΐνης και μόλις 1,5 γρ. λιπαρών ανά 100 γραμμάρια.
Και ο σολομός;
Ο σολομός παραμένει διατροφικός πρωταθλητής σε έναν πολύ σημαντικό τομέα: τα ωμέγα-3 λιπαρά οξέα.
Μαγειρεμένος σολομός Ατλαντικού μπορεί να προσφέρει περίπου 2,1 γραμμάρια EPA+DHA ανά 100 γραμμάρια, μαζί με σημαντική ποσότητα βιταμίνης D, Β12 και σεληνίου. Έχει όμως και περισσότερες θερμίδες, περίπου 206 ανά 100 γραμμάρια. (foodforhealth.gr)
Άρα δεν υπάρχει πραγματικά ένας απόλυτος νικητής.
Κοκκινόψαρο: λιγότερες θερμίδες, άπαχη πρωτεΐνη, μεγάλη θρεπτική πυκνότητα.
Σολομός: πολύ περισσότερα ωμέγα-3 και εξαιρετική πηγή βιταμίνης D.
Η μεγάλη διαφορά βρίσκεται και στην τσέπη
Εδώ το κοκκινόψαρο αποκτά ένα επιπλέον πλεονέκτημα.
Ο σολομός που πωλείται σήμερα στην ελληνική αγορά είναι κατά κανόνα εισαγόμενος και εκτροφής. Ενδεικτικά, φέτα σολομού νορβηγικής εκτροφής καταγράφεται περίπου στα 15,90–18,90 ευρώ το κιλό, ενώ φιλέτο με δέρμα φθάνει περίπου στα 23,90 ευρώ το κιλό.
Το κατεψυγμένο κοκκινόψαρο είναι αισθητά οικονομικότερο. Ενδεικτικά, σε ελληνικές προμήθειες τροφίμων του 2026 εμφανίζονται τιμές της τάξης των 5–8 ευρώ το κιλό, ανάλογα βεβαίως με την κοπή, το μέγεθος, την προέλευση και το σημείο πώλησης. Πρόκειται για ενδεικτικές και όχι ενιαίες λιανικές τιμές. (www1.dypa.gov.gr)
Με απλά λόγια, ο σολομός μπορεί να κοστίζει δύο έως και τρεις φορές περισσότερο.
Ποιο από τα δύο υπάρχει στις ελληνικές θάλασσες;
Εδώ υπάρχει μια ενδιαφέρουσα λεπτομέρεια: ουσιαστικά κανένα από τα δύο συγκεκριμένα ψάρια που αγοράζουμε συνήθως στην Ελλάδα δεν είναι ελληνικό αλίευμα.
Το κοκκινόψαρο του δημοσιεύματος είναι κυρίως Sebastes mentella, Sebastes norvegicus/marinus και συγγενικά είδη. Ζει στα ψυχρά και βαθιά νερά του Βόρειου Ατλαντικού. Στην ελληνική αγορά συναντάται, μεταξύ άλλων, με προέλευση από Ισλανδία και Νορβηγία και ζώνη αλίευσης FAO 27, δηλαδή Βορειοανατολικό Ατλαντικό.
Ο σολομός Ατλαντικού (Salmo salar) επίσης δεν αποτελεί φυσικό ψάρι των ελληνικών θαλασσών. Ο σολομός που φτάνει στα ελληνικά ψυγεία προέρχεται κυρίως από εκτροφή, με τη Νορβηγία να αποτελεί βασική χώρα προέλευσης.
Αντίθετα, η Ελλάδα έχει το δικό της εξαιρετικά πλούσιο «οπλοστάσιο» λιπαρών ψαριών, όπως σαρδέλα, γαύρο και σκουμπρί, που αποτελούν επίσης εξαιρετικές πηγές πολύτιμων λιπαρών και συχνά κοστίζουν πολύ λιγότερο. Η σαρδέλα, για παράδειγμα, αλιεύεται κανονικά στο Αιγαίο.
Πώς μαγειρεύεται το κοκκινόψαρο
Έχει λευκή, σχετικά σφιχτή σάρκα και ήπια γεύση, γεγονός που το κάνει εύκολο στο μαγείρεμα.
Μπορεί να γίνει στον φούρνο με λεμόνι, ελαιόλαδο, ρίγανη και λαχανικά, ψητό ή στη σχάρα, ενώ ταιριάζει πολύ και σε ψαρόσουπα. Μπορεί επίσης να μαγειρευτεί πλακί με ντομάτα, κρεμμύδι και μαϊντανό.
Για να διατηρηθεί το διατροφικό πλεονέκτημα των λίγων θερμίδων, προφανώς προτιμώνται φούρνος, σχάρα ή ατμός αντί για τηγάνισμα.
Και ο σολομός στην κουζίνα
Ο σολομός είναι ακόμη πιο ευέλικτος: γίνεται ψητός στον φούρνο, στη σχάρα, στο τηγάνι χωρίς πολύ πρόσθετο λίπος, στον ατμό ή ποσέ. Συνδυάζεται με λεμόνι, μουστάρδα, άνηθο, λαχανικά, ρύζι και πατάτες.
Υπάρχει βέβαια και ο καπνιστός σολομός, αλλά λόγω του αλατιού δεν είναι διατροφικά το ίδιο πράγμα με ένα φρέσκο φιλέτο ψημένο στον φούρνο.
Τελικά ποιο να βάλουμε στο πιάτο;
Αν το κριτήριο είναι πολλή πρωτεΐνη με λίγες θερμίδες και χαμηλότερο κόστος, το κοκκινόψαρο είναι μια εξαιρετικά ενδιαφέρουσα και μάλλον υποτιμημένη επιλογή.
Αν το βασικό ζητούμενο είναι η υψηλή πρόσληψη EPA και DHA, των πολύτιμων ωμέγα-3, ο σολομός διατηρεί σαφές πλεονέκτημα.
Υπάρχει όμως και μια τρίτη, πολύ ελληνική απάντηση: σαρδέλα και γαύρος. Είναι ψάρια των θαλασσών μας, πλούσια σε ωμέγα-3 και σημαντικά φθηνότερα. Άλλωστε, στις αρχές Αυγούστου οι τιμές για γαύρο και σαρδέλα στην ελληνική αγορά κινούνταν περίπου στα 7–10 ευρώ το κιλό.
Και ίσως αυτή να είναι τελικά η πιο ενδιαφέρουσα σύγκριση: όχι μόνο κοκκινόψαρο εναντίον σολομού, αλλά και τα δύο απέναντι στην ταπεινή ελληνική σαρδέλα.
