Γράφει ο Αντιστράτηγος ε.α. Κωνσταντίνος Κούσαντας
Η πρόσφατη νυχτερινή επίθεση του Ισραήλ εναντίον τουρκικών δυνάμεων και στελεχών που επισκέφθηκαν τη Συρία για την αποκατάσταση του αεροδρομίου της Ιντλίμπ, μόλις 65 χιλιόμετρα από τα σύνορα της Τουρκίας, συνιστά μια οδυνηρή ήττα για την Άγκυρα και επηρεάζει άμεσα τη σκληρή ισχύ της.
Δεν ήταν, φυσικά, η πρώτη φορά που η Τουρκία δοκίμασε τα όρια ανοχής του Ισραήλ εντός της Συρίας. Και στο παρελθόν αναγκάστηκε να αποσύρει οπλικά συστήματα και να περιορίσει την παρουσία της εντός των τουρκικών συνόρων.
Σε στρατηγικό επίπεδο, το επεισόδιο αποτελεί ακόμη μία σαφή προειδοποίηση του Ισραήλ προς την Τουρκία ότι οι παρεμβάσεις της στη Συρία θα μπορούν να στοχοποιούνται και να έχουν άμεσες επιχειρησιακές συνέπειες.
Οι στρατιωτικές επιχειρήσεις της Τουρκίας στο Ιράκ και στη Συρία από το 2015 και μετά, όπως και η δημιουργία των αποκαλούμενων «ζωνών ασφαλείας», πραγματοποιήθηκαν σε δύο χώρες που βρίσκονταν σε συνθήκες έντονης πολιτικής αστάθειας και εμφυλίου πολέμου. Η Τουρκία δεν είχε έως τώρα δοκιμαστεί απέναντι σε οργανωμένες και καλά εκπαιδευμένες Ένοπλες Δυνάμεις, με σαφή υπεροχή σε κρίσιμα οπλικά συστήματα.
Το μήνυμα που έλαβε από την ισραηλινή επίθεση είναι ξεκάθαρο: «Όχι μέσα στη ζώνη επιρροής μου και όχι μέσα στη ζώνη ασφαλείας μου», σε απόσταση τουλάχιστον 300 χιλιομέτρων.
Η τουρκική πλευρά απέφυγε να δώσει μεγάλη δημοσιότητα στο περιστατικό, ιδιαίτερα μέσω των φιλοκυβερνητικών ΜΜΕ, καθώς μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να έχει ισχυρό ψυχολογικό αντίκτυπο τόσο στην κοινή γνώμη όσο και στο στράτευμα.
Παράλληλα, η εξέλιξη στη Συρία φαίνεται να επιδρά και στη ρητορική της Άγκυρας έναντι του Ισραήλ, μετά τις ιδιαίτερα επιθετικές δηλώσεις του προηγούμενου διαστήματος περί Ιερουσαλήμ, διεύρυνσης της τουρκικής επιρροής στη Μέση Ανατολή και προσωπικών επιθέσεων εναντίον του Μπενιαμίν Νετανιάχου.
Η επίθεση του Ισραήλ κατά της τουρκικής παρουσίας στη Συρία, με την έγκριση του Τραμπ, αποτελεί παράλληλα επιβεβαίωση της στενής και ακλόνητης συνεργασίας – συμμαχίας ΗΠΑ και Ισραήλ σε επιχειρησιακό επίπεδο.
Η Τουρκία αντιμετωπίζει, επιπλέον, σοβαρούς περιορισμούς στον τομέα της αεροπορικής ισχύος. Οι κυρώσεις CAATSA, ο αποκλεισμός της από το πρόγραμμα των F-35 και το αμερικανικό πλαίσιο που διασφαλίζει τη διατήρηση της ποιοτικής στρατιωτικής υπεροχής του Ισραήλ δημιουργούν σαφή επιχειρησιακά πλεονεκτήματα για την ισραηλινή πλευρά.
Τα τουρκικά drones και UAVs αποτελούν σημαντικό εργαλείο ισχύος, αλλά απέναντι στο πολυεπίπεδο και δοκιμασμένο σύστημα αεράμυνας του Ισραήλ οι δυνατότητές τους περιορίζονται σημαντικά. Εφόσον, μάλιστα, δεν υπάρχουν κοινά σύνορα Τουρκίας – Ισραήλ, η αεροπορική υπεροχή αποκτά καθοριστική σημασία επί του πεδίου.
Τα πεπαλαιωμένα μαχητικά αεροσκάφη της Τουρκίας, 3ης και 4ης γενιάς, δεν μπορούν να αντιμετωπίσουν τα εξελιγμένα και ανώτερα, περισσότερα από 300, μαχητικά αεροσκάφη του Ισραήλ, 4,5ης και 5ης γενιάς, τα οποία έχουν δοκιμαστεί σε πρόσφατες πολεμικές επιχειρήσεις.
Ακόμη και στην Κυπριακή Δημοκρατία, στα κατεχόμενα, σε διεθνή ύδατα ή στον διεθνή εναέριο χώρο, το Ισραήλ δύναται να πραγματοποιήσει προληπτικό πλήγμα σε περίπτωση που μεταφερθούν εκεί οπλικά συστήματα τα οποία θεωρεί ότι αποτελούν απειλή για την ασφάλειά του, εντός ακτίνας 300 χιλιομέτρων.
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η στρατιωτική συνεργασία Ελλάδας, Κυπριακής Δημοκρατίας και Ισραήλ. Το Κοινό Σχέδιο Δράσης που υπογράφηκε τον περασμένο Δεκέμβριο μεταξύ των τριών χωρών ενδεχομένως να αναβαθμιστεί ακόμη και σε σενάρια πολέμου, υπό την εύνοια του σχήματος 3+1 με τις ΗΠΑ, το οποίο αφορά την ασφάλεια, την ενέργεια και την οικονομική ανάπτυξη μέσω του IMEC. Υπενθυμίζεται και η πρόσφατη επίσκεψη του Α/ΓΕΕΘΑ στο Ισραήλ.
Η Άγκυρα δεν αποκλείει το ενδεχόμενο στρατιωτικής συνεργασίας και συνέργειας επί του πεδίου μεταξύ Ελλάδας και Ισραήλ, ένα σενάριο που απασχολεί καθημερινά και τα τουρκικά μέσα ενημέρωσης, με ό,τι αυτό συνεπάγεται.
Μια αεροπορική ισχύς περίπου 600 αεροσκαφών 4,5ης και 5ης γενιάς στον γεωπολιτικό άξονα Κρήτη – Κυπριακή Δημοκρατία – Ισραήλ υπερισχύει, σύμφωνα με αυτή την εκτίμηση, των περίπου 230 πεπαλαιωμένων αεροσκαφών της Τουρκίας.
