Οι διαδηλώσεις σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες συνεχίζονται, άλλοτε ειρηνικά και άλλοτε με βίαια επεισόδια και συγκρούσεις με την αστυνομία. Τις μεγάλες διαμαρτυρίες σε Γαλλία, Ισπανία, Πορτογαλία, Αλβανία και Ιταλία ακολούθησαν εκείνες στη Γερμανία και την Ελβετία το προηγούμενο σαββατοκύριακο. Τα αιτήματα διαφέρουν από χώρα σε χώρα και αφορούν το αυξανόμενο κόστος ζωής, τη δυσκολία στη στέγαση, την παιδεία, τη διαφθορά, αλλά και την αντίθεση στις πολεμικές δαπάνες και συγκρούσεις.
Δυστυχώς, οι ακραίες φωνές και ενέργειες λειτουργούν υπέρ της εξουσίας. Η βία στις διαμαρτυρίες προσφέρει στην εξουσία τον ρόλο του «προστάτη», εκείνου που θα βάλει σε τάξη το χάος. Αυτό αυτόματα την απομακρύνει από τον ρόλο του υπόλογου, αφού ξαφνικά γίνεται πολύ απαραίτητη για την ασφάλειά μας. Η βία σε πολλούς από εμάς φέρνει θυμό, φόβο και λύπη, είτε προέρχεται από διαδηλωτές, είτε προέρχεται από την αστυνομία. Και φυσικά, ακυρώνει την κάθε καλή πρόθεση, που δηλώνει ότι υπηρετεί.
Είναι πολύ κρίμα, όταν πίσω από τις εικόνες της βίας χάνονται κάποια αιτήματα.
Γιατί στο διαδίκτυο αυτήν την περίοδο δεν θα δούμε μόνο βία στις διαδηλώσεις. Θα δούμε επίσης βίντεο και φωτογραφίες με νέους που τραγουδούν, που παίζουν μουσική, που χειροκροτούν και πλήθη που περπατούν ειρηνικά κρατώντας τα πλακάτ τους.
Κι αυτά τα πλακάτ δεν ζητούν τίποτα το παράλογο.
Πολλά πλακάτ ζητούν αυτό που δικαιούται ο καθένας.
Ζητούν αξιοπρέπεια, ανθρωπιά και τη δυνατότητα ενός μέλλοντος.
Ζητούν παιδεία και στέγαση. Ζητούν ειρήνη.
Φταίνε τα νεανικά κινήματα και οι νέοι σήμερα δεν καταλαβαίνουν τις ευρωπαϊκές αξίες, όπως λένε συχνά οι μεγαλύτεροι ή αυτές τις αξίες τις κατάπιε η υπερκατανάλωση, η βολή της ευμάρειας, η διαφθορά, η κατάχρηση εξουσίας, ο ατομικισμός και το ηθικό κενό των προηγούμενων γενεών;
Και μήπως τώρα τις καταπίνει και η ιδέα του πολέμου;
Γιατί οι αξίες της δημοκρατίας και του ανθρωπισμού λίγα προσφέρουν, όταν μένουν στα βιβλία, αν δεν αντανακλούν στον τρόπο ζωής, στον τρόπο που σχετιζόμαστε, στη λειτουργία της κάθε εξουσίας.
Μήπως αυτοί οι νέοι, που τόσο υποτιμούσαμε, άρχισαν να μιλάνε για αξίες σε μια εποχή στην οποία εμείς οι μεγαλύτεροι αποδεχτήκαμε τόσο παθητικά την έλλειψή τους;
Πώς μπορούμε όσοι έχουμε μεγαλώσει από ανθρώπους που έζησαν τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο να θεωρούμε ότι το μέλλον που μπορεί να έρθει με τη μορφή της πολεμικής βιομηχανίας μπορεί να είναι ένα μέλλον καλό;
Είναι περίεργο που ξαφνικά στην ενωμένη Ευρώπη, που τόσο έχει μιλήσει για ανθρωπισμό, η πολεμική βιομηχανία δείχνει να προβάλλεται μερικές φορές ως ελκυστική δυνατότητα.
Για παράδειγμα, στη χώρα μας τελευταία, είναι να αναρωτιέται κανείς πως φτάσαμε στο σημείο να είναι αντικείμενο θαυμασμού ξαφνικά τα όπλα που σχεδιάστηκαν για να σκοτώνουν. Εκτίθενται με περηφάνια σαν σε μακάβριες διαφημίσεις που σε κάνουν να απορείς.
Γιατί είναι άλλο το δικαίωμα ενός κράτους στην άμυνα και άλλο το να συμπεριφερόμαστε σαν πολεμοχαρείς.
Μα ακόμη κι εκείνοι που δεν θεωρούν την ειρήνη μια υπέρτατη αξία, απαραίτητη για το όποιο μέλλον και ούτε το αίτημα για την παιδεία τους συγκινεί, θα ήταν καλό να μας εξηγήσουν πώς φαντάζονται το μέλλον σε μια Ευρώπη με τόσο έντονη στεγαστική κρίση.
Θα μας βάζουν να κοιμόμαστε στις φρεγάτες;
Και εφόσον το στεγαστικό είναι παράγοντας που επηρεάζει την υπογεννητικότητα, τι σημαίνει το ότι όλο και λιγότεροι νέοι αντέχουν οικονομικά να συζούν και να τεκνοποιούν; Θα κληθεί άραγε να πάρει τα όπλα ο ηλικιωμένος πληθυσμός της Ευρώπης για να την υπερασπιστεί, αν συμβεί το επίφοβο στο μέλλον;
Φυσικά, η διαχείριση των οικονομικών πόρων και η άμυνα είναι ζητήματα πολύ περίπλοκα και η πολιτική πάντα καλείται να κρατά δύσκολες ισορροπίες. Ειδικά σε μια εποχή με τόση γεωπολιτική αναταραχή και με ηγέτες που δεν διστάζουν μπροστά στο άδικο του πολέμου.
Όμως, αυτό αυτόματα δεν δικαιολογεί το να απουσιάζουν από την πολιτική η δικαιοσύνη και η ηθική. Ούτε και στο όνομα «της τέχνης του εφικτού», η απαξίωση των βασικών αναγκών και δικαιωμάτων των ανθρώπων μπορεί να νομιμοποιείται.
Τέλος, σίγουρα η κατάσταση της Αμερικής είναι εντελώς διαφορετική από αυτήν της Ευρώπης, ωστόσο το πολιτικό κόστος που επέφερε ο πόλεμος στο Ιράν σε όσους τον επέλεξαν, ίσως πρέπει να μας κάνει να αναρωτηθούμε κατά πόσο σημερινοί πολίτες, που μεγάλωσαν με τα ιδανικά και τα καλά της ειρήνης, μπορούν να αποδέχονται το χάος του πολέμου ως κάποια λύση.
