Ένα ιδιαίτερα σημαντικό ορόσημο για το έργο της προστασίας και ανάδειξης των μνημείων της Ακρόπολης σηματοδοτεί η ολοκλήρωση της αποκατάστασης του δυτικού αετώματος του Παρθενώνα και η οριστική απομάκρυνση των εξωτερικών ικριωμάτων από τη δυτική όψη του μνημείου.
Για πρώτη φορά μετά από περίπου 220 χρόνια, η δυτική όψη του Παρθενώνα αποδίδεται από το υπουργείο Πολιτισμού στην πληρέστερη δυνατή μορφή της, καθώς με την τοποθέτηση δύο ορθοστατών στις κενές θέσεις του δυτικού αετώματος και την ολοκλήρωση της αποκατάστασης του αντιθηματικού τοίχου αποκαθίσταται η αρχιτεκτονική ενότητα του αετώματος.
«Πριν από λίγους μήνες μιλούσαμε για την πρώτη, έπειτα από δεκαετίες, απρόσκοπτη θέα του Παρθενώνα χωρίς τα εξωτερικά ικριώματα που κάλυπταν τη δυτική του πλευρά. Σήμερα, μιλάμε για την ολοκλήρωση μιας εξαιρετικά απαιτητικής αναστηλωτικής επέμβασης, χάρη στην οποία το δυτικό αέτωμα του Παρθενώνα αποδίδεται στην πληρέστερη μορφή του μετά από περίπου 220 χρόνια», δήλωσε η υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη. «Το θέαμα είναι πραγματικά συγκλονιστικό. Το αέτωμα, το οποίο γενιές Ελλήνων πολιτών και επισκεπτών από όλο τον κόσμο είχαν συνηθίσει να βλέπουν ελλιπές, ανακτά την αρχιτεκτονική του ενότητα. Οι δύο νέοι ορθοστάτες, που τοποθετήθηκαν στις κενές θέσεις του, δεν αποκαθιστούν μόνο ένα μορφολογικό κενό. Επιτρέπουν να αναδειχθούν εκ νέου οι μοναδικές αναλογίες και η γεωμετρική τελειότητα της δυτικής όψης του Παρθενώνα. Πρόκειται για ένα έργο εξαιρετικής δυσκολίας, το οποίο υλοποιήθηκε από τους επιστήμονες, τους μηχανικούς, τους τεχνίτες και το προσωπικό της Υπηρεσίας Συντήρησης Μνημείων Ακροπόλεως με υποδειγματική ακρίβεια και αφοσίωση. Η επιτυχής ολοκλήρωσή του αποδεικνύει για ακόμη μία φορά ότι η Ελλάδα, το υπουργείο Πολιτισμού, τα στελέχη του έχουν πετύχει η ελληνική αναστηλωτική σχολή να πρωτοπορεί και να συγκαταλέγεται στις κορυφαίες διεθνώς. Σήμερα, αντικρίζουμε το δυτικό αέτωμα του Παρθενώνα όπως δεν το είχαμε δει εδώ και δύο αιώνες. Είναι μια στιγμή ιστορικής σημασίας για το μνημείο, για την Ακρόπολη και για τον παγκόσμιο πολιτισμό. Μια στιγμή που μας γεμίζει υπερηφάνεια, αλλά και ευθύνη να συνεχίσουμε με την ίδια συνέπεια το μεγάλο έργο της προστασίας και ανάδειξης του κορυφαίου συμβόλου του Δυτικού Πολιτισμού».
Σύμφωνα με την ανακοίνωση του ΥΠΠΟ, η αποκατάσταση των ορθοστατών του τυμπάνου αποτέλεσε μία από τις πλέον σύνθετες επεμβάσεις των τελευταίων ετών για την Υπηρεσία Συντήρησης Μνημείων Ακροπόλεως (ΥΣΜΑ). Το έργο απαίτησε εξειδικευμένες τεχνικές λύσεις και απόλυτη ακρίβεια σε όλα τα στάδια της διαδικασίας, από την επεξεργασία των νέων μαρμάρων έως την ανύψωση και τοποθέτησή τους στο μνημείο.
Ο μεγάλος ορθοστάτης του δυτικού αετώματος αποκαταστάθηκε στην αρχική γεωμετρία του μέσω συγκόλλησης των σωζόμενων αρχαίων θραυσμάτων και συμπλήρωσης με νέο μάρμαρο, ενώ ο δεύτερος κατασκευάστηκε εξ ολοκλήρου από νέο μάρμαρο. Για τις ανάγκες της τελικής τοποθέτησης των λίθων εγκαταστάθηκε νέο λειτουργικό σύστημα ικριώματος, το οποίο πληροί τις αυστηρότερες σύγχρονες προδιαγραφές ασφάλειας και είναι αισθητικά προσαρμοσμένο στο μνημείο.
ΥΣΜΑ: Το έργο απαίτησε «χειρουργική» ακρίβεια
Όπως αναφέρεται και στην ιστοσελίδα της Υπηρεσίας Συντήρησης Μνημείων Ακρόπολης «Το αέτωμα, που φάνταζε «λειψό» από την ίδρυση του νέου ελληνικού κράτους έως σήμερα, αποκαλύφθηκε πλήρες, μετά την τοποθέτηση δύο ορθοστατών στις κενές θέσεις του δυτικού μετώπου του και την ολοκλήρωση της αποκατάστασης του αντιθηματικού του τοίχου.
Η αποκατάσταση των ορθοστατών του τυμπάνου αποτέλεσε μια από τις μεγαλύτερες προκλήσεις των τελευταίων ετών για την ΥΣΜΑ. Λόγω των μεγάλων διαστάσεων και του βάρους των μαρμάρων, το έργο απαίτησε «χειρουργική» ακρίβεια και καινοτόμες τεχνικές λύσεις, τόσο για τη μεταφορά των νέων μαρμάρων από τα Λατομεία Διονύσου στην Ακρόπολη, όσο και για τη λάξευσή τους με το χέρι και για την αναβίβαση των αποκατεστημένων αρχιτεκτονικών μελών στο μνημείο.
Ο 6ος (από βορρά) ορθοστάτης του τυμπάνου αποκαταστάθηκε στην αρχική του γεωμετρία, με τη συγκόλληση των δύο αρχαίων θραυσμάτων με συμπληρώματα, ενώ ο 7ος κατασκευάστηκε εξ ολοκλήρου από νέο μάρμαρο. Τα δύο μέλη τοποθετήθηκαν στο μνημείο στις 3 και 5 Μαρτίου 2026, αντίστοιχα».
Η ολοκλήρωση του προγράμματος αποκατάστασης της δυτικής όψης πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο έργου που χρηματοδοτήθηκε από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Οι εργασίες εκτελέστηκαν από το εξειδικευμένο προσωπικό της ΥΣΜΑ υπό την εποπτεία της Επιτροπής Συντηρήσεως Μνημείων Ακροπόλεως (ΕΣΜΑ), επιβεβαιώνοντας το υψηλό επίπεδο τεχνογνωσίας της ελληνικής αναστηλωτικής σχολής.
