Νέα, εντυπωσιακά επιστημονικά ευρήματα ενισχύουν σημαντικά την άποψη ότι το θεατρικό «Εδουάρδος Γ΄» (Edward III) πρέπει να ενταχθεί οριστικά στο συγγραφικό έργο του Ουίλιαμ Σαίξπηρ, αποκαλύπτοντας παράλληλα ότι ο σπουδαίος συγγραφέας συνεργάστηκε σε αυτό με τον σύγχρονο και θεωρούμενο αντίπαλό του, Κρίστοφερ Μάρλοου.
Το έργο δημοσιεύτηκε ανυπόγραφο το 1596 και εδώ και πολλά χρόνια υπήρχαν εκτιμήσεις ότι ο Σαίξπηρ είχε γράψει τουλάχιστον ορισμένες σκηνές του. Ωστόσο, ο δρ Ρόρι Λόγκνεν, κορυφαίος μελετητής του έργου του Σαίξπηρ και συν-συγγραφέας της νέας έρευνας, δήλωσε στον Guardian ότι η υπολογιστική ανάλυση των κειμένων ενισχύει πλέον την υπόθεση «πέρα από κάθε εύλογη αμφιβολία» ότι ο θεατρικός συγγραφέας από το Στράτφορντ-απόν-Έιβον ήταν ο βασικός δημιουργός του έργου.
«Το νέο εύρημα είναι ότι στο έργο συμμετέχουν τόσο ο Σαίξπηρ, η συμβολή του οποίου επιβεβαιώνεται πλέον πέρα από κάθε αμφιβολία, όσο και ο Μάρλοου, η συμμετοχή του οποίου τεκμηριώνεται για πρώτη φορά με αυτόν τον τρόπο. Επομένως, έχουμε μπροστά μας μια συνεργασία των δύο που ανακαλύπτεται τώρα», ανέφερε ο Λόγκνεν.
Όπως εξήγησε, η ανακάλυψη έχει σημαντικές προεκτάσεις για την κατανόηση της σχέσης ανάμεσα στους δύο σημαντικότερους δραματουργούς της εποχής τους. «Αλλάζει τόσο το σώμα των έργων που αποδίδονται στον Σαίξπηρ όσο και εκείνο που αποδίδεται στον Μάρλοου και αναμένεται να προκαλέσει σημαντικό ενδιαφέρον σε διεθνές επίπεδο», πρόσθεσε.
Ένα έργο που παρέμενε στο περιθώριο του Σαιξπηρικού Κανόνα
Το έργο, «Εδουάρδος Γ΄», δεν συμπεριλήφθηκε στην πρώτη έκδοση του 1623, γνωστή ως «First Folio», η οποία συγκέντρωσε τα θεατρικά έργα του Σαίξπηρ. Παρ’ όλα αυτά, το έργο είχε αποτελέσει αντικείμενο επιστημονικής έρευνας επί σειρά ετών. Ωστόσο, ο Λόγκνεν το επιμελήθηκε για την έκδοση «New Oxford Shakespeare: Complete Works» του 2016, αναγνωρίζοντας ότι πιθανότατα ορισμένες σκηνές είχαν γραφτεί από τον Σαίξπηρ. Το έργο είχε συμπεριληφθεί και σε έκδοση του 2005.
«Η νέα μας έρευνα υποδεικνύει ότι ο Μάρλοου ήταν συνεργάτης του Σαίξπηρ στον “Εδουάρδο Γ΄”. Είναι η πρώτη φορά που αυτή η υπόθεση διατυπώνεται και υποστηρίζεται με τόσο σοβαρό τρόπο», δήλωσε ο Λόγκνεν. Προκειμένου να καταλήξουν στα συμπεράσματά τους, οι ερευνητές χρησιμοποίησαν διαφορετικές μεθόδους υπολογιστικής γλωσσικής ανάλυσης, συγκρίνοντας το κείμενο του «Εδουάρδου Γ΄» με έργα δέκα δραματουργών, οι οποίοι δραστηριοποιούνταν από τα τέλη της δεκαετίας του 1580 έως τα μέσα της δεκαετίας του 1590.
Σε μία από τις δοκιμές, αποδόθηκαν στον Σαίξπηρ 23 τμήματα του έργου, δηλαδή το μεγαλύτερο μέρος του, ενώ εννέα τμήματα ταξινομήθηκαν ως έργο του Μάρλοου, δημιουργού, μεταξύ άλλων, του «Δόκτορα Φάουστους» (Doctor Faustus). Οι ερευνητές δεν περιορίστηκαν στην αντιστοίχιση συγκεκριμένων στίχων με τον έναν ή τον άλλο συγγραφέα. Αντίθετα, εξέτασαν γλωσσικά χαρακτηριστικά και τον τρόπο με τον οποίο κατανέμονται στο κείμενο ορισμένες χαρακτηριστικές λέξεις. Ένα παράδειγμα είναι η λέξη «martial» («πολεμικός»), η οποία εμφανίζεται συχνά στα έργα του Μάρλοου, αλλά είναι συγκριτικά ασυνήθιστη στα έργα άλλων δραματουργών.
Η ανάλυση οδήγησε στην απόδοση συγκεκριμένων τμημάτων στον Σαίξπηρ και άλλων στον Μάρλοου. Οι ερευνητές διευκρινίζουν, ωστόσο, ότι τα όρια μεταξύ των τμημάτων αυτών δεν είναι πάντοτε απόλυτα, καθώς ορισμένα ενδέχεται να περιλαμβάνουν επικαλύψεις με αποσπάσματα που δεν γράφτηκαν από τον ίδιο συγγραφέα.
Αξίζει να σημειωθεί ότι, ο Κρίστοφερ Μάρλοου πέθανε σε ηλικία μόλις 29 ετών, το 1593, έπειτα από συμπλοκή σε πανδοχείο. Για δεκαετίες, η σχέση του με τον Σαίξπηρ εξεταζόταν κυρίως μέσα από το πρίσμα της αντιπαλότητας και της αμοιβαίας επιρροής.
«Έχουμε συνηθίσει να θεωρούμε τον Μάρλοου και τον Σαίξπηρ αντιπάλους: δύο εξαιρετικούς συγγραφείς, που γεννήθηκαν με διαφορά λίγων εβδομάδων και καθιερώθηκαν στον ίδιο θεατρικό κόσμο στα τέλη της δεκαετίας του 1580 και στις αρχές της δεκαετίας του 1590», ανέφερε ο Λόγκνεν. «Τώρα, όμως, γνωρίζουμε ότι η σχέση τους ήταν πολύ πιο σύνθετη από αυτό. Δεν ήταν απλώς αντίπαλοι ούτε επηρέαζαν απλώς ο ένας τον άλλον», συμπλήρωσε.
Η ανάλυση επιβεβαιώνει ότι ένας μονόλογος στην αρχή της 13ης σκηνής γράφτηκε από τον Σαίξπηρ. Στο συγκεκριμένο σημείο, ο ουρανός σκοτεινιάζει ξαφνικά και δυσοίωνα, προκαλώντας φόβο στο γαλλικό στρατόπεδο. Τότε, ο βασιλιάς Ζαν της Γαλλίας αναφωνεί: “A sudden darkness hath defaced the sky …” («Ένα ξαφνικό σκοτάδι έχει σβήσει τον ουρανό…»).
Αντίστοιχα, οι ερευνητές καταλήγουν ότι ένας λόγος στην τελευταία σκηνή του έργου γράφτηκε από τον Μάρλοου. Το απόσπασμα αναφέρει: “Great servitor to bloody Mars in arms, / The Frenchman’s terror and his country’s fame.” («Μέγας υπηρέτης του αιματοβαμμένου Άρη στη μάχη, ο τρόμος των Γάλλων και η δόξα της πατρίδας του»). Οι δύο αυτές αποδόσεις αποτελούν χαρακτηριστικά παραδείγματα της προσπάθειας των ερευνητών να διακρίνουν τη συγγραφική συμβολή των δύο δραματουργών στο ίδιο θεατρικό έργο.
Η νέα έρευνα αναμένεται να δημοσιευτεί στο επιστημονικό περιοδικό «Shakespeare Quarterly» μέσα στη χρονιά. Παράλληλα, πτυχές της πρώιμης σταδιοδρομίας του Σαίξπηρ εξετάζονται στο νέο βιβλίο του Λόγκνεν, με τίτλο «Shakespeare at Thirty», το οποίο αναμένεται να κυκλοφορήσει από τις εκδόσεις του Πανεπιστημίου Πρίνστον.
Με πληροφορίες από The Guardian
