Σε έναν εμβληματικό ναό τιμής για έναν από τους κορυφαίους αρχιτέκτονες των ήχων μας, τον μαέστρο και συνθέτη Σταύρο Ξαρχάκο, μεταμορφώθηκε χθες βράδυ το Μέγαρο του Ελληνικού Κοινοβουλίου.
Ήταν μία λαμπρή τελετή-συναυλία, που διεύθυνε ο Σ. Ξαρχάκος στον προαύλιο χώρο της Βουλής, παρουσία του Πρωθυπουργού κ. Κυριάκου Μητσοτάκη και η οποία σφραγίστηκε με τη βράβευση του μεγάλου δημιουργού από τον Πρόεδρο της Βουλής των Ελλήνων, κ. Νικήτα Κακλαμάνη, ως ελάχιστη χειρονομία ευγνωμοσύνης για την ανεκτίμητη και πολυσχιδή προσφορά του στην Πατρίδα.
Ο σπουδαίος συνθέτης παρέλαβε το ασημένιο μετάλλιο της Βουλής, γνωρίζοντας καθολική αποθέωση από το κοινό.
«Απόψε έχω την τιμή και το προνόμιο να βραβεύω έναν ξεχωριστό «νέον» άνθρωπο. Έναν δημιουργό που -μέσα από τη ζωή και το έργο του- κατήργησε ένα ολόκληρο σύστημα από στεγανά: στεγανά στην καλλιτεχνική παιδεία, στα μουσικά είδη, στην πολιτική δράση και, κυρίως, στον τρόπο σκέψης πάνω στα μικρά και τα μεγάλα τής ζωής.
Ολόκληρη η πορεία του βασίστηκε σε αντίποδες. Σε ένα σχήμα θεαματικών αντιθέσεων, που όρισαν τη βαθιά καλλιτεχνική και ανθρώπινη φυσιογνωμία του.
Από τις αίθουσες του Ωδείου Αθηνών, μέχρι το Παρίσι και την Τζούλιαρντ. Από τις αποστειρωμένες παρτιτούρες των μεγάλων κλασικών, ως την έμπνευση και τον αυτοσχεδιασμό των λαϊκών μας οργάνων.
Από τον Παλλάντιο, την Μπουλανζέ και τον Μπερνστάιν, μέχρι το Κοντσέρτο ‘73, το Ρεμπέτικο και τον Ξυλούρη. Από τη λόγια μουσική παράδοση, μέχρι τους δρόμους της εθνικής μας μουσικής. Από τη Δύση μέχρι την Ανατολή. Και από το ‘τότε’ στο ‘τώρα’ και, ακόμα πιο μακριά, στο ‘αύριο’.
Μια μακρά διαδρομή γεμάτη από ορθόδοξες και ανορθόδοξες στάσεις, αμέτρητους συνταξιδιώτες και με ένα μόνο προορισμό: την οικουμενική, ομοούσια και αδιαίρετη αξία της μουσικής. Από τα ασπρόμαυρα των πλήκτρων του, την ταστιέρα του βιολοντσέλου ή τις χορδές του μπουζουκιού, μέχρι και σε δρόμους δυτικούς, ελληνικούς, βυζαντινούς κι ανατολίτικους, που τους διάβηκε με λεβεντιά.
Την ίδια περήφανη περπατησιά κράτησε και πέρα από την Τέχνη του.
Ο ίδιος βαθιά πολιτικοποιημένος από νωρίς και επί της ουσίας, διέπρεψε και στη δημόσια σφαίρα ως δημοτικός σύμβουλος, αντιδήμαρχος, βουλευτής και ευρωβουλευτής. Πάντα με την ίδια αρμονία και καθαρότητα που διέπει το έργο του.
Αυτή λοιπόν την υπερβατική, σχεδόν μυθική, μορφή έχουμε τη χαρά και την τύχη να τιμούμε απόψε. Αυτόν το γοητευτικό δημιουργό. Τον γήινο διανοούμενο. Τον ωραίο Έλληνα. Τον απείθαρχο έφηβο. Το νεαρό μαέστρο που, πριν από 60 (-και) χρόνια, ανέβηκε στην κατάμεστη σκηνή τού θεάτρου “Κεντρικόν”, έχοντας στο πλευρό του τον Γρηγόρη Μπιθικώτση και την παντοτινή μου φίλη Βίκυ Μοσχολιού.
Αν επιχειρούσαμε να ‘απονείμουμε’ έναν τίτλο στον αιώνιο αυτό νέο, θα ακολουθούσαμε ίσως το δρόμο που βάφτισε τον Μάνο Χατζιδάκι ως τον “μεγάλο ερωτικό” ή “μεγάλο αιρετικό” όπως συνηθίζω να προσθέτω εγώ.
Σε αυτό το μονοπάτι λοιπόν, ο δημιουργός, που τιμούμε απόψε, κατακτά επάξια τον τίτλο του “μεγάλου ορφικού”. Γιατί είναι μύστης και μυστήριο μαζί. Γήινος και καλλιτεχνικά υπεράνθρωπος. Δεξιοτέχνης της αρμονίας και γνώστης τής ψυχικής δύναμης που πηγάζει από τη μουσική. Ακροβάτης ανάμεσα στις υψηλές σφαίρες του πνεύματος και της ύλης. Και την ίδια στιγμή, ερμηνευτής της ζωής και των αξιών της.
Πάντα παρών στα Αμάν και στα Αμήν των καιρών μας. Στον καημό και τις ελπίδες μας. Στο Νυν και στο Αεί τής Ελλάδας.
Αυτό το παντοτινά νεαρό παιδί είναι με δυο λέξεις ο δικός μας Σταύρος Ξαρχάκος. Και αυτό το βράδυ, εδώ στο συμβολικά φορτισμένο χώρο της Βουλής των Ελλήνων, όλοι εμείς του λέμε unisono ένα μεγάλο ‘ευχαριστώ’.
Σταύρο, η Ελλάδα, οι Έλληνες και η Τέχνη σε ευγνωμονούν».
