Ένα παιδικό περιδέραιο με φυλαχτά, σύνεργα καλλωπισμού, ένα γυάλινο φιαλίδιο για αρωματικό έλαιο και 38 χάλκινα νομίσματα συγκαταλέγονται στα ευρήματα που έφερε στο φως νέα αρχαιολογική έρευνα στην Πομπηία. Τα αντικείμενα βρίσκονταν σε ξύλινο ντουλάπι κατοικίας, η οποία παρέμεινε θαμμένη από το 79 μ.Χ., όταν η έκρηξη του Βεζούβιου αφάνισε την αρχαία ρωμαϊκή πόλη.
Η ανακάλυψη έγινε σε οικία της οδού Via dell’Abbondanza, μιας από τις πιο πολυσύχναστες οδούς της αρχαίας Πομπηίας. Το σπίτι αποδίδεται σε κάποιον Κορνήλιο Μάξιμο, βάσει επιγραφών που είχαν εντοπιστεί στο παρελθόν, χωρίς ωστόσο να έχει επιβεβαιωθεί η ταυτότητα των ενοίκων του.
Ένα παιδικό περιδέραιο γεμάτο συμβολισμούς
Ανάμεσα στα ευρήματα ξεχωρίζει ένα περιδέραιο αποτελούμενο από τουλάχιστον 24 μικροσκοπικά φυλαχτά, κατασκευασμένα από οστό, υαλόμαζα, φαγεντιανή και ορεία κρύσταλλο.
Τα φυλαχτά απεικονίζουν θεότητες, όπως τον αιγυπτιακό θεό Μπες και τον ρωμαϊκό Μερκούριο (αντίστοιχο του ελληνικού Ερμή), αλλά και ανθρώπινα χέρια, πόδια, κουκουνάρια και τσαμπιά σταφυλιών.
Πρόκειται για τα λεγόμενα crepundia, κολιέ με φυλαχτά που συνήθιζαν να προσφέρουν οι Ρωμαίοι στα παιδιά. Εκτός από τον προστατευτικό τους χαρακτήρα, λειτουργούσαν και ως κουδουνίστρες: ο ήχος που παρήγαν τα μικρά αντικείμενα βοηθούσε τους γονείς να αντιλαμβάνονται τις κινήσεις των παιδιών τους.
Σύμφωνα με τους αρχαιολόγους, τέτοια περιδέραια διατηρούνταν και στην ενήλικη ζωή ως πολύτιμα ενθύμια της παιδικής ηλικίας. Σε μια κοινωνία όπου οι μετακινήσεις πληθυσμών ήταν συχνές, αποκτούσαν ιδιαίτερη συναισθηματική σημασία για ανθρώπους που ζούσαν μακριά από την οικογένεια και τον τόπο καταγωγής τους.
Αρώματα, καλλυντικά και νομίσματα
Στο ίδιο έπιπλο βρέθηκαν τσιμπιδάκι, εργαλείο ανάμειξης χρωστικών ουσιών, γυάλινο φιαλίδιο για αρωματικό έλαιο ή βάλσαμο, θυμιατήρι και χάλκινο λυχνάρι.
Οι αρχαιολόγοι εντόπισαν επίσης μαγειρικά σκεύη και αγγεία από χαλκό, γυαλί και κεραμικό υλικό, καθώς και μικρό ξύλινο κιβώτιο με μολύβδινα σταθμά. Η παρουσία των τελευταίων ενδέχεται να υποδηλώνει ότι κάποιος από τους ενοίκους ασχολούνταν με το εμπόριο.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν και τα 38 χάλκινα νομίσματα, τα οποία φυλάσσονταν σε μικρό πλεκτό καλάθι.
Το γεγονός ότι τόσο τα χρήματα όσο και τα προσωπικά ενθύμια παρέμειναν στο σπίτι ενισχύει την εκτίμηση ότι οι ένοικοι δεν πρόλαβαν να πάρουν μαζί τους τα πολύτιμα αντικείμενά τους όταν σημειώθηκε η καταστροφική έκρηξη. Η τύχη τους, ωστόσο, παραμένει άγνωστη.
Η ανθρώπινη πλευρά της Πομπηίας
Η πρόσοψη της κατοικίας είχε ανασκαφεί ήδη από το 1912, όμως ορισμένοι εσωτερικοί χώροι εξερευνώνται μόλις τώρα, στο πλαίσιο ευρύτερων εργασιών αποκατάστασης.
Οι ανασκαφές αποκάλυψαν ακόμη σκελετικά κατάλοιπα δύο νεαρών ποντικών μέσα σε αμφορέα που βρισκόταν σε αποθηκευτικό χώρο.
Όπως επισημαίνει ο διευθυντής του Αρχαιολογικού Πάρκου της Πομπηίας, Γκάμπριελ Τσουχτρίγκελ, η αξία της ανακάλυψης δεν περιορίζεται στα ίδια τα αντικείμενα, αλλά βρίσκεται στη δυνατότητα να συνδυαστούν οι μαρτυρίες για τις προσωπικές συνήθειες, την εργασία και τις αναμνήσεις των ανθρώπων που κατοικούσαν εκεί.
Παράλληλα, νέες ανασκαφές πραγματοποιούνται στην περίφημη Έπαυλη των Μυστηρίων, με επίκεντρο αυτή τη φορά τους χώρους όπου ζούσαν οι υπηρέτες. Στόχος των ερευνητών είναι να φωτίσουν την καθημερινότητα ανθρώπων που σπάνια βρίσκουν θέση στις μεγάλες αφηγήσεις της Ιστορίας.
Με πληροφορίες από Reuters, The Guardian, Pompeiisites.org