oΤριάντα τρεις διεθνείς καλλιτέχνες από 18 χώρες, πολλοί εκ των οποίων είναι καθηγητές χαρακτικής σε σημαντικές Σχολές Καλών Τεχνών ανά τον κόσμο, συμμετέχουν στην «Διεθνή Έκθεση Σύγχρονης Χαρακτικής- Το Πρόσωπο της Φύσης, Αποτύπωμα του Παγκόσμιου 2026», που πραγματοποιείται από 14 Ιουνίου έως 31 Ιουλίου 2026 βασισμένη σε μια ιδέα, επιμέλεια και γενικό συντονισμό Βίκυς Τσαλαματά.
Με την ευκαιρία της συγκεκριμένης έκθεσης που πραγματοποιείται στο Λόφος Art Project στην Κυψέλη και σε συνεργασία με το Tagus International Centre of Arts, η χαράκτρια, oμότιμη καθηγήτρια Χαρακτικής της Ανώτατης Σχολής Καλών Τεχνών της Αθήνας μίλησε στη HuffPost.
- Τι ήταν αυτό που σας κινητοποιεί να πραγματοποιήσετε για πρώτη φορά τη «Διεθνής Έκθεση Σύγχρονης Χαρακτικής – Το Πρόσωπο της Φύσης, Αποτύπωμα του Παγκόσμιου 2026»;
Η ιδέα μιας διεθνούς έκθεσης χαρακτικής στην Αθήνα, υπήρχε στην σκέψη μου εδώ και πολλά χρόνια. Η προοπτική μιας συνάντησης διεθνών καλλιτεχνών στον τόπο μου, την Ελλάδα, με το έργο τους αλλά και με τη φυσική τους παρουσία, ήταν ένας φωτεινός σκοπός.
Η συμμετοχή μου σε διεθνείς εκθέσεις χαρακτικής μου έδινε παράλληλα τη δυνατότητα να γνωρίσω το χαρακτικό έργο σημαντικών καλλιτεχνών, οι οποίοι είχαν διανύσει μια ευρεία ερευνητική πορεία στη χαρακτική. Τώρα, μέσα σε αυτό το πλαίσιο της εξέλιξης και της αυξανόμενης εξωστρέφειας της χαρακτικής, ευλογημένες συγκυρίες μου έδωσαν την δυνατότητα και τη χαρά να σκεφθώ και να αποφασίσω την οργάνωση μιας διεθνούς έκθεσης Σύγχρονης Χαρακτικής και να προσκαλέσω σημαντικούς διεθνείς καλλιτέχνες, παρουσιάζοντας ένα δείγμα του πολύπλευρου χαρακτικού έργου τους.
- Πώς προσδιορίζεται ο οικολογικός χαρακτήρας της έκθεσης και με τι κριτήριο έγινε η επιλογή των 33 καλλιτεχνών που συμμετέχουν;
Ο οικολογικός χαρακτήρας της έκθεσης προσδιορίζεται από τον τρόπο με τον οποίο ο καλλιτέχνης, προσεγγίζει τη Φύση από την ματιά του και την προσωπική του παρατήρηση, ώστε να μεταπλάσει τους στοχασμούς του σε έργο τέχνης. Στοχασμούςπου απορρέουν από την σχέση του με τη Φύση και τα οικοσυστήματα που τον περιβάλλουν, τη σχέση του με τη Φύση ως Μητέρα, ως Μήτρα της ανθρώπινης ύπαρξης που αξίζει την αγάπη μας και τον σεβασμό μας. Η Φύση υπήρξε ανέκαθεν ο καθρέφτης της ανθρωπότητας, μια απέραντη, ζώσα και αναπνέουσα παρουσία, στην οποία αναζητούμε τόσο την προέλευση όσο και τον προορισμό μας.
Η επιλογή των 33 καλλιτεχνών που συμμετέχουν στην έκθεση έγινε με κριτήριο το μέχρι τώρα σημαντικό εικαστικό έργο τους που είναι στην κορυφή της σύγχρονης καλλιτεχνικής δημιουργίας ανά τον κόσμο και την συνεχή έρευνά τους πάνω στη Χαρακτική. Το σημαντικό είναι, ότι διαχειρίζονται πλαστικά ενδιαφέρουσες εννοιολογικές θεματικές με προσωπικούς τρόπους έκφρασης. Η έκθεση αυτή αποτελεί έναν διάλογο Τέχνης και ιδεών.
Η έκθεση γίνεται σε συνεργασία με το Tagus International Centre of Arts, Hangzhou, China, AAmA, (Asian & African & Med & Eurand Americas) και τον Πρόεδρό της καλλιτέχνη, καθηγητή Luo Qi ο οποίος συμμετέχει με την ατομική παρουσίαση της δουλειάς του στο χώρο της διεθνούς έκθεσης. Αξίζει να σημειωθεί ότι η Αθήνα εντάσσεται για πρώτη φορά στο Πρόγραμμα των διεθνών εκθέσεων της 23ης AAmA 2026 που οργανώνειτο Tagus International Centre of Arts στην Κίνα.
- Πόσο δύσκολο ήταν να δημιουργήσετε ένα ισχυρό δίκτυο σχέσεων με χαράκτες από όλο τον κόσμο, μερικούς από τους οποίους προσκαλέσατε με προσωπική τιμητική πρόσκληση, στη συγκεκριμένη διοργάνωση;
Δεν υπήρχε στις προθέσεις μου η δημιουργία ενός δικτύου σχέσεων. Πρόκειται για ανθρώπινες σχέσεις που δημιουργήθηκαν σιγά, σιγά,με τo πέρασμα του χρόνου, με συναδέλφους καλλιτέχνες στον κοινό τόπο που είναι η χαρακτική .Η συμμετοχή μας σε Διεθνείς Μπιενάλε και Τριενάλε Χαρακτικής, σε Διεθνή Συμπόσια και Resindences Χαρακτικής που είναι τόποι επικοινωνίας και ανταλλαγής γνώσεων και ιδεών, μας έδωσε την δυνατότητα να δουλέψουμε τα προσωπικά μας πρότζεκτ σε κοινά εργαστήρια και να γνωρισθούμε καλύτερα. Κάποιες από αυτές τις συνάψεις εξελίχθηκαν σε φιλίες. Αυτή η εξωστρέφεια της χαρακτικής είναι και ο κύριος λόγος της ραγδαίας εξέλιξής της.
Είμαι πολύ χαρούμενη και ευγνώμων προς όλους αυτούς τους συναδέλφους που ανταποκρίθηκαν με ενθουσιασμό στην πρόσκλησή μου και δημιούργησαν έργα, ειδικά για την θεματική της έκθεσης. Ορισμένοι μάλιστα, έτυχε να δουλεύουν ήδη πάνω σε αυτή τη θεματική, όπως η Alicia Candiani από την Αργεντινή, ο Derek Besant και η Alexandra Haeseker από τον Καναδά, ο Endo Poscovicαπό τις Η.Π.Α.
- Η ελληνική χαρακτική έχει μια πολύ σημαντική παράδοση, ιδιαίτερα από τις αρχές του 20ού αιώνα και μετά. Ποια η κληρονομιά μεγάλων χαρακτών όπως οι Γαλάνης, Κεφαλληνός, Τάσσος και Κατράκη; Υπάρχουν άξιοι συνεχιστές;
Έχουμε πολύ καλούς νέους καλλιτέχνες άξιους συνεχιστές των μεγάλων χαρακτών. Όμως η Πολιτεία δεν δίνει ευκαιρίες για να φανεί το έργο τους. Οι ευκαιρίες για να προβληθεί το χαρακτικό έργο των σύγχρονων καλλιτεχνών χαρακτών έρχονται από το εξωτερικό, από διεθνείς φορείς, όπου η Χαρακτική ως εικαστική γλώσσα είναι σε πλήρη άνθηση και σε συνεχή εξέλιξη.
- Σήμερα ποια είναι η θέση της στην ελληνική εικαστική σκηνή; Στη χώρα μας είναι η χαρακτική παραγνωρισμένη τέχνη σε σχέση με πιο κλασικές μορφές εικαστικής έκφρασης;
Η χαρακτική σήμερα είναι μια πολύπλευρη μορφή τέχνης στη σύγχρονηδιεθνή καλλιτεχνική σκηνή, όμως στην Ελληνική εικαστική σκηνή δεν έχει τη θέσει που της πρέπει. Υπάρχουν σοβαρές αγκυλώσεις που έχουν την αφετηρία τους σε ελλιπή ενημέρωση. Η χαρακτική στον τόπο μας εκλαμβάνεται συχνά σαν τεχνική και όχι σαν εικαστική γλώσσα σε συνεχή εξέλιξη που έχει ξεπεράσει προ πολλού τα παλιά γνωστά όριά της. Η σύγχρονη χαρακτική έχει εντάξει και αφομοιώσει στα εκφραστικά της μέσα, στοιχεία από άλλες μορφές τέχνης και από την σύγχρονη ψηφιακή τεχνολογία. Σήμερα υπάρχει και ο όρος της Διευρυμένης Χαρακτικής. Σημαντικές διεθνείς εκθέσεις χαρακτικής όπως η Τριενάλε της Κρακοβίας στην Πολωνία, της Λιουμπλιάνα στην Σλοβενία,της Γκουάν Λαν στην Κίνα, δίνουν το στίγμα της σύγχρονης χαρακτικής τέχνης.
Η χαρακτική στον τόπο μας εκλαμβάνεται συχνά σαν τεχνική και όχι σαν εικαστική γλώσσα σε συνεχή εξέλιξη που έχει ξεπεράσει προ πολλού τα παλιά γνωστά όριά της.
- Ως ομ. καθηγήτρια Χαρακτικής της ΑΣΚΤ, υπάρχει ενδιαφέρον των νεότερων γενεών στη σπουδή της χαρακτικής τέχνης; Ποιο το σημαντικότερο “μάθημα” που έχετε πάρει από τους φοιτητές σας;
Στη διάρκεια τόσων χρόνων διδασκαλίας μου, ως υπεύθυνη του Β’ Εργαστηρίου Χαρακτικής της Ανωτάτης Σχολής Καλών Τεχνών, είχα τη χαρά να μοιράζομαι τον ενθουσιασμό των φοιτητών μας από την πρώτη στιγμή της γνωριμία τους με τη Χαρακτική και τα εκφραστικά μέσα που διαθέτει.
Αξίζει να πούμε ότι στο Εργαστήριο, είχε δημιουργηθεί ένα κλίμα ποιοτικής επικοινωνίας, άμιλλας, εξαιρετικής συνεργασίας και αμοιβαίας εμπιστοσύνης, ένα κλίμα εξωστρέφειας και χαράς για την έρευνα. Σήμερα, πολλοί φοιτητές του Β’ Εργαστηρίου είναι άξιοι συνεχιστές, τόσο στην χώρα μας όσο και στο εξωτερικό. Κάποιοι είναι σήμερα ακαδημαϊκοί δάσκαλοι της χαρακτικής σε Σχολές Καλών Τεχνών στον τόπο μας.
Οι έλληνες προσκεκλημένοι καλλιτέχνες που συμμετέχουν στην διεθνή αυτή έκθεση είναι πρώην φοιτητές μου απόφοιτοι του Β’ Εργαστήριο Χαρακτικής της Α.Σ.Κ.Τ.
- Ποιο το όραμά σας για τη συνέχεια της έκθεσης;
Εύχομαι η διεθνής αυτή έκθεση, να γίνει θεσμός. Να υπάρξουν συνεχιστές με όραμα. Όμως προϋποθέτει αρωγή από την Πολιτεία και από φορείς.
Η Πολιτεία, οφείλει να στηρίζει τα φυτώρια της Τέχνης στον τόπο μας που είναι οι Σχολές Καλών Τεχνών, ιδιαίτερα τα Εργαστήρια Χαρακτικής, να τα στελεχώσει ανοίγοντας θέσεις για περισσότερους ακαδημαϊκούς δασκάλους, να τα ενισχύσει ώστε να αναπτύξουνόσο το δυνατό μεγαλύτερη εξωστρέφεια.
Παράλληλες δράσεις
Tην Τρίτη 16 Ιουνίου στις 19:00 στο πλαίσιο της διεθνούς έκθεσης θα πραγματοποιηθεί διάλεξη της διεθνούς κύρους Αργεντινής χαράκτριας Alicia Candiani με θέμα :“Out of Register” «Σε μια στιγμή που η παραδοσιακή χαρακτική έχει αμφισβητηθεί και διευρυνθεί από τις νέες τεχνολογίες αναπαραγωγής εικόνας, αυτή η διάλεξη μας προσκαλεί να επανεξετάσουμε το πεδίο αυτό, πέρα από τις ιστορικές της συντεταγμένες…»
« …Με αυτή την έννοια, η χαρακτική δεν ξεδιπλώνεται ως ένα σταθερό εικαστικό μέσο, αλλά ως ένα δυναμικό πεδίο, που παραμένει, αναγκαστικά, ελαφρώς εκτός καταγεγραμμένων πλαισίων του», σημειώνει η ίδια.
Θα ακολουθήσει η προβολή του VIDEO «Α.Σ.Κ.Τ. Β’ Εργαστήριο Χαρακτικής, 16 Χρόνια Χαρακτικής ‘Έρευνας, 1999-2015» Παραγωγή και επιμέλεια: Βίκυ Τσαλαματά.
Την Παρασκευή 19 Ιουνίου στις 19:00 θα πραγματοποιηθεί περφόρμανςκινέζικης καλλιγραφίας από τον Καθηγητή Luo Qi.
Την Τρίτη 23 Ιουνίου στις 19:00 θα πραγματοποιηθεί διάλεξη της Καθηγήτριας, Ιστορικού της Τέχνης Αθηνάς Σχινά.
Θα ακολουθήσει η προβολή του VIDEO “ΑΣΚΤ Β’ Εργαστήριο Χαρακτικής, Η Παλίμψηστη Πόλη”. Παραγωγή και επιμέλεια: Βίκυ Τσαλαματά.
Η Πολιτεία, οφείλει να στηρίζει τα φυτώρια της Τέχνης στον τόπο μας που είναι οι Σχολές Καλών Τεχνών, ιδιαίτερα τα Εργαστήρια Χαρακτικής, να τα στελεχώσει ανοίγοντας θέσεις
Ποια είναι η Βικυ Τσαλαματά
Γεννήθηκε στην Αθήνα. Είναι Ομότιμη Καθηγήτρια Χαρακτικής της Ανώτατης Σχολής Καλών Τεχνών και διετέλεσε Διευθύντρια του Β΄ Εργαστηρίου Χαρακτικής της Α.Σ.Κ.Τ.
Σπούδασε Ζωγραφική και Χαρακτική στην Ακαδημία Καλών Τεχνών της Μπολόνια στην Ιταλία. /Master of Art στη Χαρακτική, στην Slade School of Fine Arts, στο Πανεπιστήμιο του Λονδίνου/ Τέχνη του χαρτιού στο London College of Printing / Οικολογική και Ψηφιακή Χαρακτική, στο Columbia College στο Σικάγο.
Έχε διεθνή εικαστική δράση και συνεργασίες με Μουσεία και Πανεπιστήμια στην Ελλάδα και το Εξωτερικό. Έχει παρουσιάσει το έργο της σε ατομικές εκθέσεις που έχουν οργανώσει Μουσεία, Πανεπιστήμια, Πινακοθήκες και Γκαλερί ανά τον κόσμο και στην Ελλάδα:HΕθνική Πινακοθήκη Σλοβακίας / το Μουσείο Τεχνών του Γκιόρ, στην Ουγγαρία, / η Εθνική Πινακοθήκη της Μπρατισλάβα στη Σλοβακία / η Ακαδημία Καλών Τεχνών Βελιγραδίου/ το Τελλόγλειο Ίδρυμα Καλών Τεχνών του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης/ το Νομισματικό Μουσείο Αθηνών /τoΜουσείο Τεχνών Κλούζ, στην Ρουμανία.
Έχει συμμετοχές σε περισσότερες από 400 Διεθνείς Μπιενάλε και Τριενάλε Χαρακτικής ανά τον κόσμο, ανάμεσα στις οποίες σε:Γαλλία / Λονδίνο/ Κρακοβία/ Βαρσοβία/ Βελιγράδι / Αλεξάνδρεια/ Κάιρο / Λιουμπλιάνα/ Κίνα/ Κορέα/ Ρωσία.
Έχει τιμηθεί με πολλά διεθνή Βραβεία : Το 2023 της απονεμήθηκε το Διεθνές Βραβείο «Leonardo Davinci»για το σύνολο του εικαστικού έργου της, στο Μιλάνο. Επίσης έχει βραβευθεί με το Πρώτο ΒραβείοEnterIntoArt, στο Βερολίνο, το 2024/ το Βραβείο Διεθνούς Τριενάλε Χαρακτικής, Λίβνο στη Βοσνία το 2023/ Το Βραβείο της Ακαδημίας Καλών Τεχνώνκαι της 5ης Διεθνούς Μπιενάλε Βελιγραδίου το 1998 / Το Βραβείο Χαρακτικής στην 18η Μπιενάλε Αλεξάνδρειας / Το Πρώτο Βραβείο Χαρακτικής της Στέγης Γραμμάτων και Τεχνών στην Ελλάδα καθώς και πολλές διεθνείς διακρίσεις.
Υπήρξε μέλος επιτροπών βραβείων σε διεθνείς Μπιενάλε Χαρακτικής.
Φέτος τον Ιούνιο είναι τιμητικά προσκεκλημένη ως μέλος της Οργανωτικής Επιτροπήςστη Διεθνή Τριενάλε Χαρακτικής του Λίβνο, στη Βοσνία.
Το έργο της βρίσκεται σε σημαντικές Δημόσιες και Ιδιωτικές συλλογές στην Ελλάδα και το εξωτερικό.
Ιnfo:
Τα εγκαίνια της έκθεσης θα πραγματοποιηθούν την Κυριακή 14 Ιουνίου στις 19:00.
Ωράριο λειτουργίας: Τρίτη έως Κυριακή 18:00-21:00.
Λόφος Art Project: Βελβενδού 39 Κυψέλη, Αθήνα.
