Η νέα NAVTEX που εξέδωσε η Τουρκία για έρευνες οι οποίες σχετίζονται με τον σχεδιαζόμενο υποθαλάσσιο αγωγό φυσικού αερίου προς τα κατεχόμενα, προκάλεσε την αντίδραση της Αθήνας, καθώς διπλωματικές πηγές την χαρακτηρίζουν ως «μία ακόμη προκλητική μονομερή ενέργεια».
Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, η τουρκική NAVTEX προβλέπει τη διεξαγωγή ερευνών σε θαλάσσιες περιοχές που, όπως υποστηρίζεται, εμπίπτουν στα κυπριακά χωρικά ύδατα και στην κυπριακή υφαλοκρηπίδα. Οι έρευνες εντάσσονται στον σχεδιασμό για τη δημιουργία αγωγού φυσικού αερίου που θα συνδέει την Τουρκία με τα κατεχόμενα.
Οι διπλωματικές πηγές επικαλούνται το Διεθνές Δίκαιο και τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS), υποστηρίζοντας ότι η ανάπτυξη ενεργειακών υποδομών μέσω μονομερών ενεργειών, χωρίς τη συγκατάθεση της Κυπριακής Δημοκρατίας, δεν διαθέτει νομική βάση.
Παράλληλα, κάνουν λόγο για παραβίαση της κυριαρχίας και των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Όπως σημειώνουν, οι συγκεκριμένες τουρκικές κινήσεις αποτελούν μέρος μιας ευρύτερης και διαρκούς προσπάθειας δημιουργίας τετελεσμένων στην περιοχή των κατεχομένων, ενώ, σύμφωνα με την ίδια εκτίμηση, έρχονται σε αντίθεση με τους κανόνες του διεθνούς δικαίου.
Οι ίδιες πηγές επισημαίνουν ακόμη πως, σε μια περίοδο κατά την οποία η κατάσταση στην ευρύτερη περιοχή παραμένει ιδιαίτερα ευαίσθητη, ενέργειες αυτού του είδους αυξάνουν την ένταση, δυσχεραίνουν την προσπάθεια οικοδόμησης εμπιστοσύνης και επηρεάζουν αρνητικά την περιφερειακή σταθερότητα.
Τι προβλέπει η νέα τουρκική NAVTEX
Η Τουρκία εξέδωσε τη NAVTEX 0953/26 μέσω του υδρογραφικού σταθμού της Αττάλειας, για εργασίες από την 1η έως τις 25 Οκτωβρίου 2026, με το «Ορούτς Ρέις» και συνοδευτικά σκάφη. Η περιοχή των ερευνών εκτείνεται από τη νότια τουρκική ακτογραμμή προς την Κύπρο.
Οι έρευνες συνδέονται με την προετοιμασία ενός υποθαλάσσιου αγωγού φυσικού αερίου, ο οποίος σχεδιάζεται να ενώσει την περιοχή του Αναμούρ, στη νότια Τουρκία, με το κατεχόμενο τμήμα της Κύπρου.
Το συνολικό μήκος του έργου υπολογίζεται περίπου στα 101 χιλιόμετρα, από τα οποία τα 97 θα είναι υποθαλάσσια και περίπου τέσσερα στη στεριά. Αντίστοιχες έρευνες είχαν πραγματοποιηθεί και το καλοκαίρι, με προηγούμενη τουρκική NAVTEX και αποστολή του «Ορούτς Ρέις».
Η Άγκυρα παρουσιάζει το έργο ως μέσο τροφοδοσίας των Κατεχομένων με φυσικό αέριο, ώστε να μειωθεί η χρήση υγρών καυσίμων στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας.