Όταν ο Τιμ Κουκ ανέλαβε τη θέση του διευθύνοντος συμβούλου της Apple, δεν επιχείρησε να πάρει τη θέση του θρυλικού ιδρυτή και οραματιστή των προϊόντων της, Στιβ Τζομπς. Αντίθετα, ακολούθησε τη συμβουλή του Τζομπς: «Μην αναρωτηθείς ποτέ τι θα έκανα εγώ, απλώς κάνε το σωστό».
Μετά από δεκαπέντε χρόνια και έχοντας οδηγήσει την κατασκευάστρια του iPhone από μια εταιρεία αξίας 350 δισ. δολαρίων σε έναν κολοσσό αξίας άνω των 4,5 τρισ. δολαρίων, ο Κουκ θα παραδώσει τη σκυτάλη στον επικεφαλής του τμήματος hardware της Apple, Τζον Τέρνους, ο οποίος θα κληθεί να οδηγήσει την εταιρεία στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης.
Ο Κουκ θα αναλάβει καθήκοντα εκτελεστικού προέδρου την 1η Σεπτεμβρίου, καθοδηγώντας τις σχέσεις της Apple με τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής, σε μια περίοδο τεταμένων σχέσεων μεταξύ της εγχώριας αγοράς της εταιρείας, των ΗΠΑ, και της Κίνας, όπου κατασκευάζεται μεγάλο μέρος των προϊόντων της.
Η μετάβαση αυτή ολοκληρώνει μία από τις πιο σημαντικές θητείες διευθύνοντος συμβούλου στην επιχειρηματική ιστορία.
Σε αντίθεση με τη σχεδιαστική ιδιοφυΐα του Τζομπς, ο Κουκ ανέβηκε στην ιεραρχία της Apple μετατρέποντας την εφοδιαστική αλυσίδα της εταιρείας σε σημείο αναφοράς για ολόκληρη τη βιομηχανία. Ως CEO, αξιοποίησε αυτή τη νοοτροπία που έδινε προτεραιότητα στις λειτουργίες και την παραγωγή, προκειμένου να φέρει τα πρωτοποριακά προϊόντα της Apple στις μάζες.
Σε ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα της επιχειρηματικής του οξυδέρκειας, ο Κουκ αντιλήφθηκε ότι η Apple μπορούσε να συνεχίσει να αποκομίζει έσοδα από τον πελάτη για μεγάλο χρονικό διάστημα μετά την πώληση ενός iPhone, μετατρέποντας τη βάση των 2,5 δισεκατομμυρίων ενεργών συσκευών iPhone σε μια μηχανή επαναλαμβανόμενων εσόδων. Η δραστηριότητα αυτή έχει τα τελευταία χρόνια παρουσιάσει ταχύτερη ανάπτυξη από τον τομέα του hardware της εταιρείας.
Οι ετήσιες πωλήσεις της Apple αυξήθηκαν από τα 108 δισ. δολάρια στην αρχή της θητείας του Κουκ στα 416 δισ. δολάρια κατά το τελευταίο οικονομικό έτος, ενώ τα κέρδη αυξήθηκαν περισσότερο από τέσσερις φορές, φτάνοντας τα 112 δισ. δολάρια.
Ο τομέας των φορετών συσκευών της εταιρείας, στον οποίο περιλαμβάνονται αξεσουάρ της εποχής Κουκ, όπως το Apple Watch και τα AirPods, κατέγραψε πωλήσεις 35 δισ. δολαρίων κατά το οικονομικό έτος 2025.
«Ο Κουκ όχι μόνο χάραξε τη δική του πορεία επιτυχίας στον τομέα των λειτουργιών και της εφοδιαστικής αλυσίδας, αλλά δημιούργησε επίσης μια κουλτούρα στην Apple που καθοδηγείται από αξίες», δήλωσε ο Κρίστοφερ Μπράουν, χρηματοοικονομικός σύμβουλος της εταιρείας διαχείρισης ιδιωτικού πλούτου Synovus Securities, η οποία κατέχει μετοχές της κατασκευάστριας του iPhone.
«Αυτό που ακολούθησε ήταν ένας αυτοτροφοδοτούμενος κύκλος αφοσίωσης και εξάρτησης από το καταναλωτικό brand, ο οποίος δημιούργησε έσοδα τρισεκατομμυρίων δολαρίων».
Η Apple γνωστοποίησε σε έγγραφό της προς τις αρμόδιες Αρχές την Τρίτη ότι ο ετήσιος μισθός του Τέρνους αυξήθηκε στα 3 εκατ. δολάρια. Από το 2027 θα λαμβάνει επίσης ετήσια αμοιβή σε μετοχές, με στόχο αξίας 55 εκατ. δολαρίων, το μεγαλύτερο μέρος της οποίας θα συνδέεται με την πορεία της μετοχής της εταιρείας.
Ο Κουκ, από την πλευρά του, θα λαμβάνει ετήσιο μισθό 2 εκατ. δολαρίων, με ισχύ από τις 26 Σεπτεμβρίου, καθώς και δεσμευμένες μετοχικές μονάδες το 2027, με στόχο αξίας 45 εκατ. δολαρίων.
Η τεχνητή νοημοσύνη και οι αστοχίες
Οι επικριτές της Apple υποστηρίζουν εδώ και καιρό ότι η εταιρεία έχασε μέρος του καινοτόμου χαρακτήρα της κατά την εποχή Κουκ. Όπως σημειώνουν, ο Κουκ δεν έχει ακόμη δώσει μια σαφή απάντηση στο ερώτημα ποιο θα είναι το επόμενο μεγάλο προϊόν μετά το iPhone, την ώρα που ανταγωνιστές στον τομέα του hardware επιδιώκουν να αντικαταστήσουν το smartphone ως την κυρίαρχη καταναλωτική συσκευή.
Η θητεία του Κουκ είχε και άλλες αστοχίες: ένα δεκαετές σχέδιο ανάπτυξης ηλεκτρικού αυτοκινήτου, το οποίο η Apple εγκατέλειψε το 2024, ακριβώς τη στιγμή που τα ηλεκτρικά οχήματα γνώριζαν μεγάλη άνθηση στην Κίνα. Η εταιρεία, επίσης, αντιμετώπισε σοβαρά προβλήματα με το λανσάρισμα των Apple Maps το 2012, λίγους μόλις μήνες μετά την ανάληψη της ηγεσίας από τον Κουκ, γεγονός που οδήγησε στην αποχώρηση του στενού συνεργάτη του Τζομπς και επικεφαλής λογισμικού, Σκοτ Φόρσταλ.
Το στοίχημα της Apple στο Vision Pro, το headset επαυξημένης πραγματικότητας που κυκλοφόρησε το 2023 με την ιδιαίτερα υψηλή τιμή των 3.499 δολαρίων, δεν κατάφερε να καταγράψει ισχυρές πωλήσεις. Παράλληλα, η εταιρεία έχει μείνει πίσω στα χαρακτηριστικά τεχνητής νοημοσύνης, συμπεριλαμβανομένων των καθυστερήσεων στην αναβάθμιση της Siri.
«Η τεχνητή νοημοσύνη είναι η μεγαλύτερη πρόκληση που αντιμετωπίζει ο Τέρνους. Η Apple πρέπει να αποδείξει ότι η AI θα είναι κάτι περισσότερο από μια εφαρμογή στο iPhone, κάτι περισσότερο από τη Siri», δήλωσε ο Μπράιαν Μάλμπερι, επικεφαλής στρατηγικός αναλυτής αγορών της Zacks Investment Management, η οποία κατέχει μετοχές της Apple.
«Πέρα από την AI, η πίεση να συνεχιστεί η μεταφορά της παραγωγής εκτός Κίνας χωρίς να πληγούν τα περιθώρια κέρδους αποτελεί ένα ιδιαίτερα δύσκολο εγχείρημα, αν και μέρος αυτής της διαδικασίας βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη», πρόσθεσε.
Η εξάρτηση της Apple από την Κίνα της εξασφάλισε για δεκαετίες σημαντική αποτελεσματικότητα στην παραγωγή. Ωστόσο, η αυξανόμενη ένταση στις σχέσεις Κίνας και ΗΠΑ, οι δασμοί και οι διαταραχές στις εφοδιαστικές αλυσίδες ανέδειξαν τους κινδύνους της συγκέντρωσης της παραγωγής σε μία μόνο χώρα, οδηγώντας την κατασκευάστρια του iPhone στην επέκταση της παραγωγής της στην Ινδία και σε άλλες χώρες.
Οι κινήσεις αυτές, μεταξύ των οποίων η παραγωγή της πλειονότητας των iPhone που προορίζονται για τις ΗΠΑ στην Ινδία έως το τέλος του 2026, καθώς και η συναρμολόγηση συσκευών όπως τα AirPods και τα iPad στο Βιετνάμ, έχουν βοηθήσει την Apple να διαχειριστεί καλύτερα την αναταραχή που προκάλεσαν οι δασμοί στις επιχειρήσεις σε ολόκληρες τις ΗΠΑ.
Ο Κουκ ενίσχυσε επίσης μια ευρύτερη ομάδα στελεχών και αναδιαμόρφωσε την Apple ως θεσμό, δίνοντας στον εαυτό του περισσότερο χώρο να επικεντρωθεί στη στρατηγική και την κατανομή των πόρων, διατηρώντας παράλληλα χαμηλότερο δημόσιο προφίλ, σύμφωνα με τον Μπιλ Μπέρμιγχαμ, διευθύνοντα σύμβουλο της REX Financial.
«Αυτό έδωσε στον Κουκ τον χώρο να λάβει μη δημοφιλείς αποφάσεις και ακόμη και να ενεργεί αμείλικτα, μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας».
(Πηγή: Reuters)
