Διαδηλώσεις, επεισόδια, καταστήματα που λεηλατούνται και συγκρούσεις ανάμεσα σε πολίτες. Οι εικόνες από τη Γαλλία των τελευταίων ημερών προκαλούν έντονο προβληματισμό σε ολόκληρη την Ευρώπη, καθώς η χώρα οδεύει προς κρίσιμες πολιτικές εξελίξεις. Την ίδια ώρα, στην Ελλάδα, το πανεκπαιδευτικό συλλαλητήριο φέρνει στο προσκήνιο την ανασφάλεια της νεολαίας για το μέλλον. Πόσα κοινά σημεία μπορούμε να διακρίνουμε;
Στη συνέντευξή της στον Αντώνη Φουρλή, η δρ. Ασπασία Αλιγιζάκη, διδάσκουσα στο Τμήμα Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών του Πανεπιστημίου Πειραιώς και διδάκτωρ στο Sorbonne Paris Nord, εκτιμά ότι το στοίχημα για τη Γαλλία δεν είναι μόνο οι εκλογές. Σημείο καμπής θεωρεί και την ψήφιση του προϋπολογισμού: αν αυτός δεν περάσει, προβλέπει ότι τα φαινόμενα μπορεί να γίνουν ακόμη πιο έντονα. Προειδοποιεί επίσης ότι σε περιόδους οικονομικής ύφεσης ενισχύονται ιστορικά οι ακραίες ιδεολογίες, και ότι αυτή η δυναμική μπορεί να αποτυπωθεί στις εκλογές σε 6 μήνες από σήμερα. Το πιο ανησυχητικό, κατά την ίδια, είναι η όξυνση των εντάσεων μέσα στην ίδια την κοινωνία.
Πίσω από όλα η οικονομική ύφεση και στο βάθος…ακραίες ιδεολογίες
Ως πρώτο και βασικό αίτιο των γεγονότων εντοπίζει το οικονομικό υπόβαθρο: την ύφεση που βαραίνει την Ευρώπη τα τελευταία χρόνια, επιδεινωμένη, όπως υποστηρίζει, από τις πολεμικές συγκρούσεις. Στη Γαλλία, εκτιμά ότι σημαντικό μέρος των πόρων του προϋπολογισμού που προορίζονταν για την Παιδεία θα κατευθυνθεί στις συντάξεις. Έτσι, στα φτωχά προάστια του Παρισιού, απ’ όπου ξεκίνησαν οι κινητοποιήσεις, οι νέοι που περίμεναν καλύτερες σχολικές υποδομές και περισσότερους εκπαιδευτικούς, βλέπουν τις προσδοκίες τους να μένουν ανεκπλήρωτες.
Η δρ. Ασπασία Αλιγιζάκη επισημαίνει όμως και στοιχεία που διαφοροποιούν τη Γαλλία από άλλες ευρωπαϊκές χώρες, και ιδίως από την Ελλάδα. Αναφέρεται στη μεταναστευτική ροή από τη δεκαετία του 1960 και στις δυσκολίες κοινωνικής ένταξης των παιδιών και των εγγονιών των μεταναστών, πολλοί από τους οποίους είναι Γάλλοι πολίτες αλλά, όπως λέει, δεν αισθάνονται πλήρως μέλη της κοινωνίας. Παράλληλα, υπογραμμίζει τη βαθιά ριζωμένη στη Γαλλία παράδοση της διεκδίκησης στον δρόμο, με αναφορά στο κοινωνικό συμβόλαιο του Ρουσσώ.
Για την Ελλάδα, μεταφέροντας την εμπειρία της από την καθημερινή επαφή με φοιτητές, μιλά για την έντονη ανασφάλεια των νέων, που ανησυχούν αν θα μπορέσουν να εξασφαλίσουν επαγγελματική αποκατάσταση και ένα αξιοπρεπές επίπεδο ζωής. Τονίζει ότι η χώρα δεν βρίσκεται σε αντίστοιχο σημείο με τη Γαλλία, αλλά ότι ο σχεδιασμός αποτελεσματικών πολιτικών ένταξης των μεταναστών και προσφύγων που φτάνουν σήμερα από τη Μεσόγειο, καθίσταται κατεπείγων.
Δείτε ολόκληρη τη συνέντευξη στη HuffPost (διάρκεια 15′ λεπτά)