Η άλλοτε στενή πολιτική συνεργασία ανάμεσα στη Μαρίν Λεπέν και τον πολιτικό της διάδοχο, Ζορντάν Μπαρντελά, παρουσιάζει πλέον εμφανή σημάδια αποδυνάμωσης, καθώς η Γαλλία πλησιάζει στις προεδρικές εκλογές του 2027. Οι διαφορές μεταξύ των δύο στελεχών της Εθνικής Συσπείρωσης (RN) γίνονται όλο και πιο έντονες, τόσο σε επίπεδο οικονομικής πολιτικής όσο και ως προς τη στρατηγική και τον προσανατολισμό του κόμματος.
Η Λεπέν έχει επανακτήσει τον πλήρη έλεγχο της Εθνικής Συσπείρωσης, του κόμματος που ίδρυσε ο πατέρας της το 1972, μετά την απόφαση γαλλικού δικαστηρίου τον Ιούλιο να της επιτρέψει να διεκδικήσει εκ νέου την προεδρία, έπειτα από τη δικαστική περιπέτεια που αντιμετώπισε. Οι αντιθέσεις με τον 31χρονο Μπαρντελά, οι οποίες είχαν παραμεριστεί όσο εκείνη διαχειριζόταν τις συνέπειες της καταδίκης της για υπεξαίρεση, επανέρχονται πλέον στο προσκήνιο, σύμφωνα με δημοσίευμα του Bloomberg.
Διαφορετικές οικονομικές προτεραιότητες
Το νέο οικονομικό πρόγραμμα που παρουσίασε η Λεπέν αυτή την εβδομάδα αποτελεί μία από τις σαφέστερες ενδείξεις ότι η δική της πολιτική γραμμή επικρατεί στο εσωτερικό του κόμματος, περιορίζοντας την επιρροή των πιο φιλοεπιχειρηματικών θέσεων που έχει εκφράσει ο Μπαρντελά.
Η Λεπέν δηλώνει ότι επιδιώκει ουσιαστική μείωση του δημοσιονομικού ελλείμματος, ενώ ταυτόχρονα προτείνει χαμηλότερο όριο συνταξιοδότησης, μέτρα για την ενίσχυση της αγοραστικής δύναμης των πολιτών, επιβολή φόρων στις επαναγορές μετοχών και αυξημένη φορολόγηση των πολυεθνικών επιχειρήσεων.
Η προσέγγιση αυτή είναι περισσότερο λαϊκιστική σε οικονομικό επίπεδο σε σύγκριση με εκείνη του Μπαρντελά, ο οποίος είχε υποστηρίξει μια πιο φιλική προς τις επιχειρήσεις πολιτική, με βασικούς άξονες τη μείωση της φορολογίας και τον περιορισμό της γραφειοκρατίας.
Την ύπαρξη διαφορετικών προσεγγίσεων επιβεβαίωσε ο αντιπρόεδρος της Εθνικής Συσπείρωσης, Λουί Αλιό, ο οποίος δήλωσε: «Υπάρχουν διαφορές απόψεων και ύφους, αλλά στο τέλος της ημέρας το αφεντικό είναι η Μαρίν Λεπέν».
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Bloomberg, οι δύο πολιτικοί έχουν πλέον διακριτές αντιλήψεις για την οικονομία. Η Λεπέν επιδιώκει να απομακρυνθεί από την εικόνα που συνδέεται κυρίως με τη σκληρή ρητορική για τον πολιτισμό και τη μετανάστευση, δίνοντας μεγαλύτερη έμφαση στα προβλήματα των εργαζομένων και στην οικονομική ανακούφιση των νοικοκυριών.
Ένα από τα χαρακτηριστικότερα παραδείγματα των διαφορών τους αφορά το συνταξιοδοτικό σύστημα. Η Λεπέν υποστηρίζει εδώ και χρόνια τη μείωση του ορίου συνταξιοδότησης, ακόμη και στα 60 έτη, αμφισβητώντας ουσιαστικά τη μεταρρύθμιση του Εμανουέλ Μακρόν που αύξησε το όριο στα 64 έτη.
Ο Μπαρντελά, αντίθετα, έχει προτείνει ένα διαφορετικό μοντέλο, στο οποίο καθοριστικό ρόλο θα διαδραματίζουν τα χρόνια εργασίας και όχι ένα ενιαίο ηλικιακό όριο συνταξιοδότησης.
Οι διαφορετικές αυτές θέσεις αποτυπώνουν τη γενικότερη απόσταση ανάμεσα στις οικονομικές προτεραιότητες των δύο πολιτικών, με τη Λεπέν να προτάσσει την κοινωνική προστασία και την αγοραστική δύναμη και τον Μπαρντελά να δίνει μεγαλύτερη βαρύτητα στην επιχειρηματικότητα και στις φορολογικές ελαφρύνσεις.
Η προσέγγιση του Μπαρντελά με τον επιχειρηματικό κόσμο
Όταν ο Μπαρντελά θεωρούνταν ο πιθανότερος υποψήφιος της Εθνικής Συσπείρωσης για τις προεδρικές εκλογές, είχε αρχίσει να αναπτύσσει στενές επαφές με κορυφαίους εκπροσώπους του γαλλικού επιχειρηματικού κόσμου.
Συναντούσε διευθύνοντες συμβούλους μεγάλων εταιρειών και προωθούσε ένα πρόγραμμα που περιλάμβανε φορολογικές μειώσεις, περιορισμό της γραφειοκρατίας και τη δημιουργία κρατικού επενδυτικού ταμείου. Το 2025 είχε συμμετάσχει και στην ετήσια συνάντηση της Medef, της μεγαλύτερης εργοδοτικής οργάνωσης στη Γαλλία.
Η Λεπέν έλαβε μέρος και στη φετινή διοργάνωση, ωστόσο η παρουσία της, σύμφωνα με πρόσωπα που γνωρίζουν τις σχετικές συζητήσεις, είχε διαφορετικό χαρακτήρα. Ενώ ο Μπαρντελά επιχειρούσε να προσεγγίσει τους επιχειρηματίες και να κερδίσει την εμπιστοσύνη τους, η Λεπέν εμφανίστηκε με πιο αυστηρή και αποστασιοποιημένη στάση.
Ο επιχειρηματίας και ανώτερο στέλεχος της Medef, Μπαστιέν Μπρυνίς, περιέγραψε το κλίμα λέγοντας: «Πολλοί διευθύνοντες σύμβουλοι είχαν ποντάρει στον Μπαρντελά». Όπως εξήγησε, θεωρούσαν ότι ο ίδιος θα ήταν περισσότερο πρόθυμος να τους ακούσει και να ενσωματώσει τις απόψεις τους στις πολιτικές του επιλογές.
Ο Μπρυνίς πρόσθεσε χαρακτηριστικά: «Πλέον δεν έχει νόημα να τον συναντούν. Η “τρέλα με τον Μπαρντελά” τελείωσε».
Η απομάκρυνση του οικονομικού συμβούλου του Μπαρντελά
Η σχέση των δύο πολιτικών επιβαρύνθηκε περαιτέρω μετά τις αποκαλύψεις του Mediapart σχετικά με φερόμενα αντισημιτικά σχόλια που αποδίδονται στον Μπαρντελά και τα οποία φέρεται να έγιναν το 2013.
Ο ίδιος έχει απορρίψει τις κατηγορίες και έχει προχωρήσει σε νομικές ενέργειες. Η Λεπέν εξέφρασε δημόσια τη στήριξή της προς το πρόσωπό του. Παρ’ όλα αυτά, η υπόθεση ενίσχυσε τις εικασίες ότι η διαρροή των σχετικών πληροφοριών θα μπορούσε να προέρχεται ακόμη και από το εσωτερικό της ίδιας της Εθνικής Συσπείρωσης.
Η Γαλλίδα ιστορικός Βαλερί Ιγκουνέ εκτίμησε ότι το συγκεκριμένο περιστατικό ενδέχεται να χρησιμοποιηθεί ως πρόσχημα για περαιτέρω απομάκρυνση των δύο πλευρών. Όπως ανέφερε, οι σχέσεις μεταξύ της Λεπέν και του Μπαρντελά έχουν επιδεινωθεί αισθητά από το καλοκαίρι.
Ένα ακόμη σαφές μήνυμα ότι η Λεπέν έχει ανακτήσει τον έλεγχο του κόμματος ήταν η απομάκρυνση του Φρανσουά Ντιρβί, του βασικού οικονομικού συμβούλου του Μπαρντελά.
Ο Ντιρβί, πρώην διαχειριστής χαρτοφυλακίων, είχε εγκαταλείψει μια ιδιαίτερα καλά αμειβόμενη θέση στην Otium Capital προκειμένου να αναλάβει οικονομικός σύμβουλος του Μπαρντελά. Νεότερος σε ηλικία, προερχόμενος από τα ανώτερα κοινωνικά στρώματα, συντηρητικός καθολικός και με ισχυρό οικονομικό υπόβαθρο, αντιπροσώπευε τη νέα κατεύθυνση που επιχειρούσε να δώσει ο Μπαρντελά στο κόμμα: έναν λιγότερο λαϊκιστικό και περισσότερο οικονομικά φιλελεύθερο προσανατολισμό.
Την ημέρα που το δικαστήριο επέτρεψε στη Λεπέν να είναι και πάλι υποψήφια, ο Ντιρβί φέρεται να εισηγήθηκε στον Μπαρντελά να ανακοινώσει ότι θα διατηρούσε τη δική του υποψηφιότητα. Η Λεπέν, ωστόσο, αποφάσισε να τον απομακρύνει αμέσως μετά τη δικαστική της νίκη τον Ιούλιο, με την απόφαση να γίνεται γνωστή τον Αύγουστο.
Η κίνηση αυτή ενίσχυσε την εντύπωση ότι η Λεπέν δεν σκοπεύει να επιτρέψει σε εναλλακτικά κέντρα επιρροής να αμφισβητήσουν την ηγετική της θέση ή να καθορίσουν τη στρατηγική του RN ενόψει των εκλογών.
Η επιστροφή της Λεπέν στην εργατική της βάση
Τον Σεπτέμβριο, η Λεπέν προχώρησε σε μία ακόμη συμβολική κίνηση, εγκαινιάζοντας την προεδρική της εκστρατεία από το Ενάν-Μπομόν, στη βόρεια Γαλλία. Πρόκειται για εργατική πόλη από την οποία έχει εκλεγεί στη γαλλική Εθνοσυνέλευση.
Η επιλογή της τοποθεσίας δεν ήταν τυχαία. Πρώτο θέμα της εκστρατείας της αποτέλεσε η οικονομικά προσιτή κατοικία, σε μια προσπάθεια να επαναφέρει στο επίκεντρο την εικόνα της ως πολιτικού που εκπροσωπεί τους εργαζομένους και τα λαϊκά στρώματα.
Η συγκεκριμένη στρατηγική συνδέεται με την επιδίωξή της να αναδείξει ζητήματα καθημερινής οικονομικής πίεσης, δίνοντας προτεραιότητα στο κόστος διαβίωσης και στην προστασία των νοικοκυριών.
Ωστόσο, οι οικονομικές της προτάσεις δεν αναμένεται να διασκεδάσουν εύκολα τις ανησυχίες για τη δημοσιονομική κατάσταση της Γαλλίας. Την περασμένη εβδομάδα, η διαφορά στην απόδοση των δεκαετών γαλλικών ομολόγων σε σχέση με τα αντίστοιχα γερμανικά αυξήθηκε στο υψηλότερο επίπεδο από την κρίση χρέους της ευρωζώνης το 2011. Η εξέλιξη αυτή εντείνει τον προβληματισμό σχετικά με τη βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών της χώρας.
Γιατί ένα οριστικό πολιτικό διαζύγιο παραμένει απίθανο
Παρά τις εντάσεις και τις διαφορετικές πολιτικές προτεραιότητες, η πλήρης ρήξη μεταξύ της Λεπέν και του Μπαρντελά δεν θεωρείται προς το παρόν πιθανό ενδεχόμενο.
Ο Μπαρντελά διατηρεί σημαντική απήχηση σε ένα τμήμα του εκλογικού σώματος και θα μπορούσε να λειτουργήσει ως σύνδεσμος με συντηρητικούς ψηφοφόρους που ενδεχομένως δεν ταυτίζονται με την περισσότερο λαϊκιστική προσέγγιση της Λεπέν.
Η Ιγκουνέ προειδοποίησε ότι η απώλεια του Μπαρντελά θα μπορούσε να οδηγήσει ένα σημαντικό μέρος των ψηφοφόρων στην απομάκρυνση από το κόμμα. Όπως υπογράμμισε, ο Μπαρντελά αποτελεί μία από τις σημαντικότερες προσωπικότητες της Εθνικής Συσπείρωσης και έχει καταφέρει να διαμορφώσει το δικό του, ισχυρό εκλογικό ακροατήριο.
Έτσι, παρότι η Λεπέν εμφανίζεται να έχει ανακτήσει την πρωτοβουλία των κινήσεων και να καθορίζει πλέον σε μεγαλύτερο βαθμό την οικονομική και πολιτική κατεύθυνση του RN, η εκλογική ισχύς του Μπαρντελά εξακολουθεί να αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για το μέλλον του κόμματος. Η ισορροπία μεταξύ των δύο θα μπορούσε να αποδειχθεί καθοριστική για τη στρατηγική της Εθνικής Συσπείρωσης στην πορεία προς τις προεδρικές εκλογές του 2027.
