Παιχνίδι εντυπώσεων για το εσωτερικό τους ακροατήριο ή διαφωνίες ουσίες; Αυτό είναι το μέγα ερώτήμα σε ό,τι αφορά το μπαράζ δηλώσεων ΗΠΑ και Ιράν σχετικά με το τι έχει συμφωνηθεί ή όχι, πέραν των όσων αναγράφονται ρητά στο κείμενο της αρχιής συμφωνίας.
Αυτό καθώς και οι δύο πλευρές φαίνεται να έχουν προχωρήσει σε τοποθετήσεις που αντικρούουν η μία την άλλη με την Ουάσισγκτον κυρίως να κάνει λόγο για μη έγγραφες συμφωνίες που υποτίθεται ότι καθιστών το Μνημόνιο Κατανόησης ευνοϊκότερο για την ίδια από ό,τι φαίνεται στα χαρτιά. Κάθε φορά όμως που ακούγεται κάτι τέτοιο η Τεχεράνη διαψεύδει καθιστώντας εξαιρετικά δύσκολο να κατανοήσει κανείς τι έει τελικά συμφωνηθεί και τι όχι.
Σε αυτό το ζήτημα αναφέρεται μάλιστα και δημοσίευμα του CNN που κάνει λογο για αμφισβητήσεις σχετικά με την αξιοπιστία αμφότερων των πλευρών που εντείνουν την αβεβαιότητα για το πραγματικό περιεχόμενο της συμφωνίας και την πορεία των διαπραγματεύσεων.
Το «αγκάθι» του Λιβάνου
Και στο μεταξύ υπάρει κα το ζήτημα του Λιβάνου με το Ιράν να επιμένει πως η έγγραφη συμφωνία προβλέπει εκεχειρία και στο μέτωπο Ισραήλ-Χεζπολάχ, προφανώς μέσω άσκησης πίεσης των ΗΠΑ στον Μπέντζαμιν Νετανιάχου, που όμως δεν φαίνεται να πειθαρχεί.
Τα ξημερώματα της Τετάρτης ολοκληρώθηκε στην Ουάσινγκτον η πρώτη ημέρα του 5ου γύρου των άμεσων συνομιλιών μεταξύ Ισραήλ και Λιβάνου, μετά από περισσότερες από οκτώ ώρες διαβουλεύσεων, χωρίς να εκδοθεί κοινή ανακοίνωση από τις δύο πλευρές.
Μιαα κοινή δήλωση θεωρείται πιθανότερο να εκδοθεί με την ολοκλήρωση των επαφών αύριο οπότε αναμένεται συνολική αποτίμηση της διαδικασίας.
Σύμφωνα με πληροφορίες, οι Ηνωμένες Πολιτείες επιδιώκουν να εξασφαλίσουν από το Ισραήλ μια περιορισμένη αποχώρηση από περιοχές του νότιου Λιβάνου, όπου οι ισραηλινές δυνάμεις θα αντικατασταθούν από τον λιβανέζικο στρατό, στο πλαίσιο ενός λεγόμενου «πιλοτικού προγράμματος».
Η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ συνεχίζει να ισχυρίζεται ότι η Τεχεράνη έκανε σημαντικές παραχωρήσεις στο πλαίσιο των εν εξελίξει διαπραγματεύσεων.
Το πρόβλημα, ωστόσο, είναι ότι καμία από αυτές δεν εμφανίστηκε στο προσχέδιο της συμφωνίας και το Ιράν εξακολουθεί να τις αρνείται, όπως αναφέρει σε δημοσίευμά του το CNN.
Αντικρουόμενες δηλώσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα
Στο μεταξύ, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ανέφερε μέσω της πλατφόρμας Truth Social ότι το Ιράν έχει αποδεχθεί «πλήρως και ολοκληρωτικά» πυρηνικές επιθεωρήσεις «στο υψηλότερο επίπεδο» και μάλιστα «επ’ άπειρον».
«Αυτό θα διασφαλίσει την “πυρηνική ειλικρίνεια”. Αν δεν είχαν συμφωνήσει σε αυτό, δεν θα υπήρχαν περαιτέρω διαπραγματεύσεις», σημείωσε χαρακτηριστικά.
Αντίστοιχα, ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς, μιλώντας στην Ελβετία, χαρακτήρισε τις εξελίξεις «σημαντικό ορόσημο», υποστηρίζοντας ότι η Τεχεράνη έχει συμφωνήσει να επιτρέψει πρόσβαση επιθεωρητών του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ).
Παράλληλα, ο Τραμπ επανήλθε αργότερα, υποστηρίζοντας ότι υπάρχει συμφωνία για «100% επιθεωρήσεις» και προειδοποιώντας ότι σε διαφορετική περίπτωση οι συνομιλίες θα τερματίζονταν άμεσα.
Η Τεχεράνη όμως διαψεύδει. Ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών Εσμαΐλ Μπαγκαεΐ δήλωσε ότι η συνεργασία με τον ΔΟΑΕ θα συνεχιστεί με βάση τις υπάρχουσες διαδικασίες, χωρίς νέες δεσμεύσεις ή διευρυμένη πρόσβαση επιθεωρητών σε σοβαρά κατεστραμμένες πυρηνικές εγκαταστάσεις.
Επίσης, το Ιράν επισημαίνει ότι ο ΔΟΑΕ ήδη διαθέτει περιορισμένη πρόσβαση στη χώρα, ενώ υπενθυμίζεται ότι οι εκτεταμένοι έλεγχοι είχαν αποτελέσει βασικό στοιχείο της συμφωνίας της εποχής Ομπάμα, από την οποία αποχώρησαν οι ΗΠΑ επί Τραμπ.
Διαφωνία επί οικονομικών ζητημάτων και Στενών του Ορμούζ
Επιπροσθέτως, η αμερικανική κυβέρνηση υποστηρίζει ότι τα ιρανικά περιουσιακά στοιχεία που θα αποδεσμευθούν θα χρησιμοποιηθούν αποκλειστικά για την αγορά αμερικανικών προϊόντων με τον Τζέι Ντι Βανς να αναφέρει ότι αναφέρει ότι ο Τζάρεντ Κούσνερ έχει σχεδιάσει μηχανισμό μέσω του οποίου οι δαπάνες θα εγκρίνονται από τις ΗΠΑ και το Κατάρ, με στόχο την αγορά αγροτικών προϊόντων όπως σόγια, καλαμπόκι και σιτάρι.
Αντίστοιχες τοποθετήσεις έκαναν και ο πρεσβευτής των ΗΠΑ στον ΟΗΕ Μάικλ Γουόλτς, καθώς και ο ίδιος ο Τραμπ, ο οποίος υποστήριξε ότι τα κεφάλαια θα τελούν υπό αμερικανικό έλεγχο και θα κατευθύνονται σε τρόφιμα και ιατρικά είδη. Ωστόσο, ο Γουόλτς παραδέχθηκε ότι το ζήτημα του ελέγχου των κεφαλαίων παραμένει ακόμη υπό διαπραγμάτευση.
Από την πλευρά του, ο Ιρανός πρεσβευτής στον ΟΗΕ Αλί Μπαχρεϊνί απέρριψε κάθε εξωτερική εμπλοκή, τονίζοντας ότι η διαχείριση των κεφαλαίων αποτελεί αποκλειστική αρμοδιότητα της Τεχεράνης.
Για τα Στενά του Ορμούς μνημόνιο προβλέπει ότι η ναυσιπλοΐα θα είναι χωρίς τέλη για 60 ημέρες αλλά ο Τραμπε επιμένει ότι η ελεύθερη διέλευση θα είναι μόνιμη, υποστηρίζοντας πως το ζήτημα έχει ήδη διευθετηθεί.
Η Τεχεράνη δεν επιβεβαιώνει αυτή την εκδοχή και έχει προαναγγείλει την επιβολή τελών για ορισμένες υπηρεσίες, ενώ σύμφωνα με δημοσιεύματα προχωρά ήδη σε σχετικό σχεδιασμό
Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει φτάσει μάλιστα στο σημείο να απειλήσει ότι οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να «αναλάβουν τον έλεγχο» των Στενών και να επιβάλουν οι ίδιες χρεώσεις διέλευσης.
Νέα τοποθέτηση Πεζεσκιάν
Πεζεσκιάν: Χωρίς τους πυραύλους μας το Ιράν θα είχε καταλήξει σαν τη Γάζα
Ένα ακόμη ζήτημα για τις ΗΠΑ συνιστούν οι δηλώσεις του Ιρανού προέδρου Μασούντ Πεζεσκιάν πως πύραυλοι της χώρας δεν αποτελούν μέρος του μνημοανίου συνεννόησης.
«Η συζήτηση για τους πυαραύλους μας δεν υπάρχει στο Μνημόνιο Συνεννόησης και δεν θα υπάρξει ποτέ», δήλωσε ο Πεζεσκιάν κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου στο Πακιστάν.
Υπερασπίστηκε το πυραυλικό πρόγραμμα του Ιράν ως απαραίτητο για την εθνική άμυνα. «Αν δεν είχαμε τους πυραύλους που χρησιμοποιούμε για την άμυνά μας, το Ισραήλ και οι Ηνωμένες Πολιτείες θα είχαν καταστρέψει το Ιράν», είπε.
Την περασμένη εβδομάδα, οι Ηνωμένες Πολιτείες δημοσίευσαν το επίσημο κείμενο του μνημονίου συνεννόησης που επιτεύχθηκε με το Ιράν. Το κείμενο που δημοσιεύθηκε δεν αναφέρει καμία απαίτηση προς το Ιράν να περιορίσει το πυραυλικό του πρόγραμμα ή τις ευρύτερες αμυντικές του δυνατότητες. Ο μόνος ρητός περιορισμός που σχετίζεται με τα όπλα αφορά τη δέσμευση του Ιράν να μην «προμηθεύεται ή αναπτύσσει πυρηνικά όπλα».
