Η άνοδος της θερμοκρασίας απειλεί τους παγετώνες της Ελβετίας που συρρικώνονται και χάνουν τεράστιες ποσότητες πάγου. Μάλιστα, έχει χαθεί το ένα τέταρτο του όγκου τους σε διάστημα μόλις δέκα ετών λόγω της υπερθέρμανσης του πλανήτη και των υψηλών θερμοκρασιών του καλοκαιριού.
Ενδεικτικά, οι ελβετικοί παγετώνες, οι οποίοι διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην υδροηλεκτρική ενέργεια και την παροχή πόσιμου νερού, έχασαν το ένα τέταρτο (24%) του όγκου τους κατά τη δεκαετία 2015-2025, σε σύγκριση με 17% κατά την περίοδο 2010-2020, 14% κατά την περίοδο 2000-2010 και 10% κατά την περίοδο 1990-2000.
Λαμβάνοντας υπόψιν την κρισιμότητα της κατάστασης, Ελβετοί ερευνητές ανέλαβαν να πραγματοποιήσουν ένα ασυνήθιστο πείραμα στις Άλπεις για να εξετάσουν εάν το μαλλί προβάτου, μία λιγότερο χρησιμοποιημένη πρώτη ύλη μπορεί να αποτρέψει το λιώσιμο των παγετώνων.
Για μεγάλο χρονικό διάστημα, οι Ελβετοί τοποθετούσαν συνθετικούς μουσουμάδες πάνω από όγκους που καλύπτονται από πάγο και χιόνι με σκοπό να αντανακλούν το ηλιακό φως και να μειώνουν την απορρόφηση θερμότητα, όσο η υπερθέρμανση του πλανήτη οδηγεί στο λιώσιμο των παγετώνων που αποτελεί σήμα κατατεθέν του αλπικού τοπίου στην Ελβετία, όπως αναφέρει το Reuters.
Ωστόσο, αυτοί οι μουσαμάδες είναι συνήθως κατασκευασμένοι από τεχνητά και πλαστικά και μπορούν να απελευθερώσουν ρυπογόνες μικροΐνες. Η πρωτοβουλία «Keep It Wool» της περιβαλλοντικής οργάνωσης Summit Foundation και του Πανεπιστημίου της Λωζάννης αξιοποιεί μία διαφορετική μέθοδο, φέρνοντας στο προσκήνιο τη χρησιμότητα του μαλλιού προβάτων για να ανασχεθούν οι καταστροφικές συνέπειες της κλιματικής αλλαγής.
Τα παραδείγματα του Μπλάτεν και του Νεπάλ
Οι υψηλές θερμοκρασίες του φετινού καλοκαιριού έλιωσαν το χιόνι στους παγετώνες εβδομάδες νωρίτερα από το κανονικό. Αυτό οδήγησε σε μεγαλύτερη απώλεια πάγου, η οποία οδηγεί σε περισσότερες κατολισθήσεις. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το δυστύχημα στην ελβετική κοινότητα Μπλάτεν τον Μάιο του 2025, όταν μια τεράστια κατολίσθηση από κατάρρευση παγετώνα έπληξε το αλπικό χωριό, με αποτέλεσμα ένας 64χρονος άνδρας να χάσει τη ζωή του.
Το πιο πρόσφατο παράδειγμα είναι η μεγάλη φυσική καταστροφή που υπέστη το Νεπάλ, όπου πάνω από 1.259 έχουν χάσει τη ζωή τους μετά την κατολίσθηση και τις πλημμύρες που σημειώθηκαν στις 26 Αυγούστου
Ο υπεύθυνος του έργου, Timothee Steiner, δήλωσε ότι είχαν ως στόχο να εξετάσουν μια βιοδιασπώμενη εναλλακτική λύση, αξιοποιώντας παράλληλα το ελβετικό μαλλί, το 40% έως 70% του οποίου πετιέται κάθε χρόνο.
Το πείραμα
Τον Ιούνιο, δύο πρωτότυπα μάλλινα καλύμματα της ελβετικής εταιρείας Fisolan τοποθετήθηκαν σε έκταση 200 τετραγωνικών μέτρων στον παγετώνα Tsanfleuron. Καθ’ όλη τη διάρκεια του καλοκαιριού, οι ερευνητές συνέκριναν την απόδοσή τους με εκείνη ενός συμβατικού γεωυφάσματος (υφάσμα από συνθετικές ίνες). Τα πρώτα αποτελέσματα ξεπέρασαν κάθε προσδοκία, ενθουσιάζοντας τους επιστήμονες.
Σύμφωνα με τον επικεφαλής της πρωτοβουλίας, οι μετρήσεις, που πραγματοποιούνταν κάθε δύο εβδομάδες, έδειξαν πως τα καλύμματα φτιαγμένα από μαλλί προβάτων περιόρισαν το λιώσιμο εξίσου αποτελεσματικά με τα συνθετικά.
Ο Niklaus Saegesser από την εταιρεία Fisolan δήλωσε έκπληκτος από την αντοχή του υλικού: «Πίστευα ότι δεν θα ήταν αρκετά ανθεκτικό». Με τη σειρά του, ο φοιτητής Elliot Gaffiot σημείωσε ότι η ομάδα δεν γνώριζε τι να περιμένει. «Τώρα έχουμε ένα ορατό και απτό αποτέλεσμα. Λειτούργησε εξαιρετικά».
Να σημειωθεί ότι σε αντίθεση με τα συνθετικά υφάσματα που χρησιμοποιούνταν μέχρι σήμερα, με το μαλλί δεν υπάρχει κίνδυνος να καταλήξουν σωματίδια στον κύκλο του νερού. Επιπλέον, πρόκειται για μια φυσική, ανανεώσιμη και βιοδιασπώμενη πρώτη ύλη, η οποία μέχρι τώρα έμενε σε μεγάλο βαθμό αναξιοποίητη, όπως τονίζει το swissinfo.ch.
Παρ’ όλα αυτά, οι υποστηρικτές του εγχειρήματος τονίζουν ότι οι παραπάνω κουβέρτες δεν αποτελούν λύση για την υπερθέρμανση του πλανήτη.
Μόλις το 0,02% της συνολικής επιφάνειας των παγετώνων της Ελβετίας καλύπτεται από προστατευτικά στρώματα. Οι επιστήμονες υπογραμμίζουν ότι η μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου —που προέρχονται κυρίως από τα ορυκτά καύσιμα— παραμένει ο μόνος ουσιαστικός, μακροπρόθεσμος τρόπος για να ανακοπεί η απώλεια των πάγων.
