Η Ευρώπη εισέρχεται στον χειμώνα 2026-2027 με νέα ενεργειακή αβεβαιότητα. Στις τελευταίες διαθέσιμες αναφορές της 23ης-26ης Οκτωβρίου, το Brent κινήθηκε περίπου στα 116-117 δολάρια το βαρέλι, το ευρωπαϊκό φυσικό αέριο TTF στα 95-97 ευρώ ανά μεγαβατώρα, το πετρέλαιο θέρμανσης στην Ελλάδα στα 1,56 ευρώ ανά λίτρο, η αμόλυβδη στα 2,15 ευρώ και το πετρέλαιο κίνησης στα 2,126 ευρώ. Πρόκειται για ενδεικτικές καταγραφές και όχι για επιβεβαιωμένες ζωντανές τιμές της 27ης Οκτωβρίου. Για το LNG δεν υπάρχει μία ενιαία παγκόσμια τιμή: διαφέρει ανά αγορά, προορισμό και συμβόλαιο.
Reuters: Ο κίνδυνος παραμένει ακόμη και με αποκλιμάκωση
Το Reuters επισημαίνει ότι η Ευρώπη μπορεί να αντιμετωπίσει παρατεταμένα ακριβό φυσικό αέριο ακόμη και αν υποχωρήσει η σύγκρουση με το Ιράν. Σύμφωνα με αναλύσεις που δημοσιεύθηκαν τον Οκτώβριο, οι ευρωπαϊκές αποθήκες αναμενόταν να βρίσκονται περίπου στο 75%-78% της χωρητικότητάς τους την 1η Νοεμβρίου. Η επάρκεια αποθεμάτων και οι θαλάσσιες μεταφορές αποτελούν πλέον κρίσιμους παράγοντες.
Bloomberg: Ανταγωνισμός Ευρώπης και Ασίας για LNG
Το Bloomberg περιγράφει εντεινόμενο ανταγωνισμό μεταξύ ευρωπαϊκών και ασιατικών αγορών για τα διαθέσιμα φορτία υγροποιημένου φυσικού αερίου. Οι ΗΠΑ αποτελούν σημαντικό εναλλακτικό προμηθευτή, αλλά οι εξαγωγικές δυνατότητες και η διαθεσιμότητα πλοίων δεν είναι απεριόριστες. Ένας ταυτόχρονα ψυχρός χειμώνας σε Ευρώπη και Ασία μπορεί να ενισχύσει τις τιμές.
Wall Street Journal και Guardian: Οι επιπτώσεις στα νοικοκυριά
Η Wall Street Journal ανέδειξε την άνοδο των ευρωπαϊκών τιμών φυσικού αερίου στα υψηλότερα επίπεδα από τον Δεκέμβριο του 2022, με τις αποθήκες της ΕΕ γύρω στο 74,6%. Η Guardian προειδοποίησε για νέες επιβαρύνσεις των οικιακών λογαριασμών στη Βρετανία, με εκτιμήσεις για αύξηση περίπου 16% τον Ιανουάριο. Οι πιέσεις μπορούν να μεταφερθούν και στην ηλεκτροπαραγωγή, στη βιομηχανία και στις μεταφορές.
ΗΠΑ, Ιράν, Χούθι και Στενά του Ορμούζ
Τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν καθοριστικός κόμβος για το παγκόσμιο εμπόριο πετρελαίου και αερίου. Το Associated Press έχει καταγράψει επιθέσεις εναντίον πλοίων, απειλές από ιρανικές δυνάμεις και αμερικανικές στρατιωτικές κινήσεις για την προστασία της ναυσιπλοΐας. Παράλληλα, οι Χούθι δημιουργούν πρόσθετους κινδύνους στην Ερυθρά Θάλασσα και στο Μπαμπ ελ Μαντέμπ. Η διπλωματική κινητικότητα, με συμμετοχή περιφερειακών δυνάμεων, μπορεί να προσφέρει ανάσα, χωρίς να αίρει άμεσα το κόστος μεταφορών και ασφάλισης.
Στις πρώτες διαθέσιμες συναλλαγές της 27ης Οκτωβρίου αναφέρθηκαν Brent περίπου 115,15 δολάρια και WTI περίπου 101,32 δολάρια ανά βαρέλι. Τα επίπεδα αυτά χρειάζονται επιβεβαίωση σε πραγματικό χρόνο πριν από δημοσίευση ως «σημερινές τιμές».
Τι προβλέπουν οι διεθνείς αναλυτές
Η αμερικανική EIA προέβλεψε μέση τιμή Brent περίπου 105 δολάρια για το τελευταίο τρίμηνο του 2026. Ο John Evans της PVM Oil Associates έχει επισημάνει ότι οι γεωπολιτικοί κίνδυνοι μπορούν να στηρίζουν τις αγορές. Ο Marco Saalfrank της Axpo έχει προειδοποιήσει για ενδεχόμενη υπέρβαση των 100 ευρώ/MWh στο ευρωπαϊκό φυσικό αέριο εφόσον συνδυαστούν διαταραχές προμήθειας και ισχυρό ψύχος. Ο Fatih Birol του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας δεν αναμένει γρήγορη επιστροφή στις συνθήκες πριν από την κρίση.
Τρία σενάρια κυριαρχούν: σταδιακή αποκλιμάκωση και πτώση τιμών, παρατεταμένη ένταση με ακριβή ενέργεια ή νέα στρατιωτική κλιμάκωση με μεγαλύτερη αναταραχή στις αγορές.
Ευρωπαϊκή Ένωση: Αποθέματα, διαφοροποίηση και προστασία
Η Ευρωπαϊκή Ένωση καλείται να εξασφαλίσει επάρκεια αερίου, να προστατεύσει την ανταγωνιστικότητα της βιομηχανίας και να συγκρατήσει το κόστος για τους πολίτες. Η διαφοροποίηση προμηθευτών, οι εισαγωγές LNG, η αποθήκευση και η εξοικονόμηση ενέργειας αποτελούν τους βασικούς άξονες προετοιμασίας.
Ελλάδα: Καύσιμα, θέρμανση και κυβερνητικά μέτρα
Σύμφωνα με τις ανακοινώσεις της 14ης Οκτωβρίου, προβλέπονται παρεμβάσεις μείωσης 40 λεπτών ανά λίτρο στο πετρέλαιο θέρμανσης, 20 λεπτών στο πετρέλαιο κίνησης και 10 λεπτών στην αμόλυβδη, με επιμερισμό του κόστους όπου προβλέπεται. Ανακοινώθηκε επίσης αύξηση 30% του επιδόματος θέρμανσης, με ανώτατο ποσό 1.560 ευρώ και συνολικό προϋπολογισμό 225 εκατομμυρίων ευρώ, υπό εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια.
Για 1.000 λίτρα πετρελαίου θέρμανσης στην ενδεικτική τιμή των 1,56 ευρώ ανά λίτρο, η αρχική δαπάνη είναι 1.560 ευρώ, πριν από τυχόν ατομικό επίδομα. Η Ρεβυθούσα και η Αλεξανδρούπολη ενισχύουν τις επιλογές εισαγωγής LNG, δεν εξαλείφουν όμως την έκθεση στις διεθνείς τιμές.
Το μεγάλο ερώτημα του χειμώνα
Η ενεργειακή ασφάλεια δεν θα κριθεί μόνο από τις θερμοκρασίες, αλλά και από το κατά πόσον θα αποκατασταθεί η ασφαλής διέλευση των ενεργειακών φορτίων από τη Μέση Ανατολή. Για την Ελλάδα, το ζητούμενο είναι διπλό: επάρκεια εφοδιασμού και ουσιαστική προστασία των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων από νέες ανατιμήσεις.
