Η Ευρώπη έρχεται αντιμέτωπη με τον κίνδυνο έλλειψης πατάτας, λόγω της λειψυδρίας και των υψηλών θερμοκρασιών του καλοκαιριού που έπληξαν τις καλλιέργειες και περιόρισαν σημαντικά την παραγωγή.
Σύμφωνα με νέα μελέτη της Μονάδας Ενέργειας και Κλιματικών Πληροφοριών (ECIU), οι καιρικές συνθήκες κατέστρεψαν περίπου 3,1 εκατομμύρια τόνους πατάτας, αξίας 400 έως 620 εκατομμυρίων ευρώ Αν συνυπολογιστούν οι αναμενόμενες επιπτώσεις της ξηρασίας και των καυσώνων στη Βρετανία, οι απώλειες ξεπερνούν συνολικά τα 3,5 εκατομμύρια τόνους.
Με βάση το εύρος των τρεχουσών τιμών, η εν λόγω χαμένη παραγωγή αποτιμάται μεταξύ 498 και 818 εκατομμυρίων ευρώ για τις πέντε αυτές χώρες. Για τους παραγωγούς των τεσσάρων χωρών της Ευρωζώνης, η ζημιά κυμαίνεται από 405 έως 622 εκατομμύρια ευρώ, ενώ οι Βρετανοί καλλιεργητές βρίσκονται αντιμέτωποι με απώλειες που κυμαίνονται μεταξύ 80 και 169 εκατομμυρίων λιρών, όπως αναφέρει το Bloomberg.
«Πραγματικό θρίλερ στην αγορά της πατάτας»
Η παραγωγή στη Γερμανία, τη Γαλλία, το Βέλγιο και την Ολλανδία, τις βασικότερες χώρες παραγωγής πατάτας στην Ευρώπη, εκτιμάται ότι θα υποχωρήσει φέτος στους 19,5-20,5 εκατ. τόνους, από το ιστορικό υψηλό των 27,3 εκατ. τόνων το 2025, σύμφωνα με την ECIU.
«Περάσαμε από ένα ιστορικό υψηλό σε ένα ιστορικό χαμηλό μέσα σε μόλις έναν χρόνο, αν επιβεβαιωθούν οι εκτιμήσεις», δήλωσε ο Κρεγκ Έλιοτ, αναλυτής αγοράς για την Ευρώπη, τη Μέση Ανατολή και την Αφρική στην εταιρεία πληροφοριών τιμών εμπορευμάτων Expana. «Μιλάμε για ένα πραγματικό θρίλερ στην αγορά της πατάτας».
Η περσινή υπερπροσφορά έριξε κατακόρυφα τις τιμές, αποδεικνύοντας πόσο απότομα μπορούν να αλλάξουν τα δεδομένα σε μια καλλιέργεια που φημίζεται για τους κύκλους απότομης ανόδου και πτώσης.
Στις βασικές πατατοπαραγωγούς χώρες της Ευρώπης, Γερμανία, Γαλλία, Βέλγιο και Ολλανδία, η παραγωγή αναμένεται να υποχωρήσει από το ρεκόρ των 27,3 εκατομμυρίων τόνων το 2025 σε μόλις 19,5 έως 20,5 εκατομμύρια τόνους φέτος, σύμφωνα με το ECIU.
Η πίεση έχει ήδη περάσει στις τιμές. Στη γερμανική αγορά επεξεργασίας πατάτας, οι τιμές έχουν αυξηθεί κατά 16 φορές από τον Ιούνιο, φτάνοντας τα 240 ευρώ ανά τόνο. Παρόμοιες αυξήσεις καταγράφονται και στο Βέλγιο, τη Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο.
Η κρίση στην πατάτα έρχεται να προστεθεί στις αυξανόμενες πιέσεις που δέχεται συνολικά ο ευρωπαϊκός αγροτικός τομέας. Η παραγωγή σιτηρών στην ήπειρο αναμένεται να σημειώσει τη μεγαλύτερη ετήσια πτώση εδώ και δεκαετίες, ενώ το κόστος παραγωγής παραμένει αυξημένο λόγω των γεωπολιτικών εντάσεων.
Επίσης, η κατάσταση ενδέχεται να οδηγήσει σε ακριβότερες αλλά και μικρότερες τηγανητές πατάτες, καθώς οι καλοκαιρινοί καύσωνες «έκαψαν» τις καλλιέργειες και φρέναραν την ανάπτυξη των καρπών.
Η αβεβαιότητα των πολέμων και το El Niño
Ο πόλεμος στη Μαύρη Θάλασσα περιορίζει σημαντικούς διαδρόμους μεταφοράς σιτηρών, ενώ η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή συνεχίζει να επιβαρύνει το κόστος ενέργειας και εισροών για τους αγρότες.
Παράλληλα, οι προβλέψεις για το φαινόμενο Super El Niño δημιουργούν νέες ανησυχίες για την πορεία της παραγωγής τους επόμενους μήνες.
