Από τη ζωή της δημοσιότητας και των προνομίων στην «κόλαση επι γής», όπως χαρακτηρίζονται οι φυλακές Γουάντσγουορθ, στο νότιο Λονδίνο, όπου μεταφέρθηκε ο 51χρονος πρώην παρουσιαστής και ηθοποιός Ράσελ Μπραντ, μετά την καταδίκη του σε κάθειρξη 10 ετών και έξι μηνών για βιασμό και τρεις σεξουαλικές επιθέσεις.
Η άφιξη του 51χρονου πρώην κωμικού και τηλεοπτικού παρουσιαστή σε μία από τις μεγαλύτερες και παλαιότερες φυλακές της Αγγλίας δεν πέρασε απαρατήρητη καθώς προκάλεσε έντονη αναστάτωση στους υπόλοιπους κρατουμένους, με αρκετούς να φωνάζουν το όνομά του και να χτυπούν τις πόρτες των κελιών τους.
Η αναγνωρισιμότητα του Μπραντ και η φύση των αδικημάτων για τα οποία καταδικάστηκε έχουν «ξυπνήσει» το αίσθημα δικαιοσύνης της φυλακής με τις σωφρονιστικές αρχές να φοβούνται επιθέσεις από άλλους φυλακισμένους.
«Κόλαση επί γης» οι συνθήκες στη φυλακή
Την ιδιαίτερα δύσκολη προσαρμογή που περιμένει τον Ράσελ Μπραντ περιέγραψε στο BBC ο Κρις Άτκινς, ο οποίος είχε περάσει οκτώ μήνες στη Γουάντσγουορθ για υπόθεση φορολογικής απάτης.
Ο ίδιος χαρακτήρισε τις συνθήκες κράτησης «κόλαση επί γης», επισημαίνοντας ότι οι πρώτες εβδομάδες είναι οι πιο δύσκολες για έναν άνθρωπο που περνά απότομα από την ελευθερία στον εγκλεισμό.
«Ο πρώτος μήνας είναι μακράν ο χειρότερος. Το ψυχολογικό σοκ είναι τεράστιο. Για εκείνον θα είναι δέκα φορές χειρότερο, εξαιτίας της φύσης των αδικημάτων του και του ύψους από το οποίο έπεσε», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Όπως εξήγησε, η απώλεια της ελευθερίας, η απουσία προσωπικού χώρου και η περιορισμένη επικοινωνία με άλλους ανθρώπους δημιουργούν μια εξαιρετικά δύσκολη ψυχολογική κατάσταση.
«Το σωματικό σοκ του να βρίσκεσαι ξαφνικά παγιδευμένος σε ένα μπουντρούμι για εβδομάδες, χωρίς να έχεις κάποιον να μιλήσεις τις περισσότερες ώρες, είναι φρικτό», πρόσθεσε.
Η παρουσία του προκαλεί αναστάτωση στους κρατουμένους
Παρά τις δυσκολίες, πηγή από το περιβάλλον του Μπραντ υποστηρίζει ότι εκείνος προσαρμόζεται «αξιοσημείωτα καλά», δεδομένων των συνθηκών. Μάλιστα, φέρεται να έχει ήδη μεταφερθεί από την απομόνωση σε μία από τις βασικές πτέρυγες της φυλακής.
Η παρουσία του, ωστόσο, έχει μετατραπεί σε βασικό θέμα συζήτησης μεταξύ των κρατουμένων.
Εργαζόμενος στις φυλακές Γουάντσγουορθ δήλωσε στο BBC ότι η άφιξη του γνωστού ηθοποιού έχει προκαλέσει έντονη κινητικότητα, καθώς οι φυλακισμένοι βρίσκουν πλέον αφορμή να ασχολούνται με κάτι διαφορετικό στην καθημερινότητά τους.
«Οι φυλακές είναι βαρετές και το γεγονός ότι ο Ράσελ Μπραντ βρίσκεται εδώ τούς έχει δώσει κάτι για να διασκεδάσουν. Χτυπούν δυνατά τις πόρτες των κελιών και φωνάζουν το όνομά του», ανέφερε.
Ωστόσο, όπως σημείωσε, υπάρχει και έντονος θυμός απέναντί του εξαιτίας των αδικημάτων για τα οποία καταδικάστηκε. Για τον λόγο αυτό, οι σωφρονιστικοί υπάλληλοι παρακολουθούν προσεκτικά την κατάσταση.
Παρότι έχει μεταφερθεί σε κανονική πτέρυγα, εκτιμάται ότι εξακολουθεί να διαμένει μόνος του σε κελί, κυρίως για λόγους ασφαλείας.
Κελί, γκρίζα φόρμα και ένα βασικό πακέτο τροφίμων
Η καθημερινότητα στη Γουάντσγουορθ απέχει σημαντικά από την πολυτελή ζωή που είχε συνηθίσει ο πρώην παρουσιαστής.
Το κελί του πιθανότατα διαθέτει ένα κρεβάτι, νιπτήρα και τουαλέτα, ενώ ανάλογα με την πτέρυγα μπορεί να υπάρχει τηλεόραση και βραστήρας.
Κατά την εισαγωγή του στο σωφρονιστικό κατάστημα, τα προσωπικά του αντικείμενα, μεταξύ των οποίων το κινητό τηλέφωνο, τα ρούχα και τα αντικείμενα αξίας που είχε μαζί του, κατασχέθηκαν σύμφωνα με τις προβλεπόμενες διαδικασίες.
Στη θέση των προσωπικών του ρούχων έλαβε την τυπική γκρίζα στολή της φυλακής, την οποία πρώην κρατούμενοι περιγράφουν ως τραχιά, άβολη και συχνά ακατάλληλη ως προς το μέγεθος.
Όπως συμβαίνει με όλους τους νεοεισερχόμενους, του χορηγήθηκε επίσης ένα βασικό πακέτο τροφίμων για τις πρώτες ημέρες. Περιλαμβάνει μπισκότα, φακελάκια τσαγιού, δημητριακά, ζάχαρη και ένα κουτί γάλα.
Σύμφωνα με τη φιλανθρωπική οργάνωση Prison Reform Trust, τα συγκεκριμένα πακέτα έχουν στόχο να καλύψουν τις στοιχειώδεις ανάγκες των κρατουμένων μέχρι να αποκτήσουν πρόσβαση στο κατάστημα της φυλακής και να μπορούν να προμηθεύονται επιπλέον προϊόντα.
Η θρησκεία και η δυνατότητα επικοινωνίας με ιερέα
Ο Ράσελ Μπραντ, ο οποίος τα τελευταία χρόνια είχε αναπτύξει έντονη παρουσία στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης προβάλλοντας τη χριστιανική του πίστη, έχει επίσης τη δυνατότητα να συμμετέχει στις θρησκευτικές δραστηριότητες της φυλακής.
Κάθε Κυριακή πραγματοποιείται λειτουργία στο παρεκκλήσι, στην οποία μπορούν να δηλώσουν συμμετοχή οι κρατούμενοι. Παράλληλα, υπάρχει η δυνατότητα τακτικών συναντήσεων με τον ιερέα του σωφρονιστικού καταστήματος.
Όπως ανέφερε κρατούμενος, αρκετοί επιλέγουν να συμμετέχουν στη λειτουργία όχι αποκλειστικά για θρησκευτικούς λόγους, αλλά και επειδή τους δίνεται η ευκαιρία να απομακρυνθούν για λίγο από το κελί τους.
Ο φόβος για επιθέσεις από άλλους κρατουμένους
Ένα από τα μεγαλύτερα ζητήματα που καλείται να διαχειριστεί η διοίκηση της φυλακής αφορά την προσωπική ασφάλεια του Μπραντ.
Πρώην κρατούμενοι και άνθρωποι που έχουν εργαστεί σε σωφρονιστικά καταστήματα επισημαίνουν ότι όσοι έχουν καταδικαστεί για σεξουαλικά εγκλήματα συχνά βρίσκονται σε ιδιαίτερα ευάλωτη θέση μέσα στη φυλακή.
Στην περίπτωση του Μπραντ, η μεγάλη δημοσιότητα που έχει λάβει η υπόθεσή του σε συνδυασμό με την αναγνωρισιμότητά του ενδέχεται να αυξήσει ακόμη περισσότερο τον κίνδυνο.
Όπως εξήγησε πρώην διευθυντής φυλακής, όταν μια δίκη συγκεντρώνει μεγάλη δημοσιότητα, οι λεπτομέρειες των αδικημάτων γίνονται ευρύτερα γνωστές και μέσα στο σωφρονιστικό περιβάλλον. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε επιθέσεις από άλλους κρατουμένους, οι οποίοι επιχειρούν να επιβάλουν τη δική τους αντίληψη περί δικαιοσύνης.
Οι κίνδυνοι αυτοί επηρεάζουν ακόμη και τις δυνατότητες απασχόλησης μέσα στη φυλακή.
Οι κρατούμενοι μπορούν να εξασφαλίσουν ένα μικρό εισόδημα μέσω εργασίας ή οικονομικής ενίσχυσης από συγγενείς. Οι διαθέσιμες θέσεις, ωστόσο, είναι περιορισμένες και αφορούν κυρίως εργασίες σε εργαστήρια, πλυντήρια και βιβλιοθήκες.
Για όσους έχουν καταδικαστεί για σεξουαλικά αδικήματα, η πρόσβαση σε τέτοιες θέσεις μπορεί να είναι ακόμη δυσκολότερη, καθώς η καθημερινή επαφή με άλλους κρατουμένους ενδέχεται να δημιουργήσει πρόσθετους κινδύνους.
Η γραφειοκρατία που δυσκολεύει την επικοινωνία με την οικογένεια
Εκτός από τις συνθήκες διαβίωσης και τα ζητήματα ασφαλείας, ο Μπραντ θα πρέπει να εξοικειωθεί και με τις χρονοβόρες διαδικασίες του βρετανικού σωφρονιστικού συστήματος.
Η έγκριση τηλεφωνικών αριθμών, η καταχώριση επισκεπτών και η εξασφάλιση των απαραίτητων αδειών επικοινωνίας δεν πραγματοποιούνται άμεσα. Αντιθέτως, μπορεί να χρειαστούν αρκετές εβδομάδες μέχρι να ολοκληρωθούν.
Ο Κρις Άτκινς θυμήθηκε τη δική του εμπειρία, εξηγώντας ότι χρειάστηκε πέντε εβδομάδες μέχρι να καταφέρει να συναντήσει τον μικρό γιο του.
Όπως ανέφερε, οι επισκέπτες πρέπει να περάσουν από ελέγχους, ενώ οι τηλεφωνικές επαφές χρειάζονται προηγούμενη έγκριση. Παράλληλα, οι κρατούμενοι καλούνται συχνά να ανακαλύψουν μόνοι τους πώς λειτουργούν οι σχετικές διαδικασίες, καθώς δεν υπάρχει πάντοτε κάποιος διαθέσιμος να τους καθοδηγήσει.
Πότε μπορεί να αποφυλακιστεί;
Παραμένει άγνωστο για πόσο χρονικό διάστημα ο Ράσελ Μπραντ θα παραμείνει στη Γουάντσγουορθ. Δεν αποκλείεται στο μέλλον να μεταφερθεί σε άλλο σωφρονιστικό κατάστημα, με ηπιότερο καθεστώς κράτησης και πιο σύγχρονες εγκαταστάσεις.
Όσον αφορά την αποφυλάκισή του, το ισχύον πλαίσιο στην Αγγλία και την Ουαλία προβλέπει ότι ορισμένοι κρατούμενοι που έχουν καταδικαστεί για σοβαρά βίαια ή σεξουαλικά αδικήματα και έχουν λάβει ποινές τουλάχιστον τεσσάρων ετών μπορούν να αποφυλακιστούν υπό όρους αφού εκτίσουν τα δύο τρίτα της ποινής τους.
Με βάση αυτόν τον υπολογισμό, για την ποινή των 10 ετών και έξι μηνών που αναφέρεται στην υπόθεση του Μπραντ, το αντίστοιχο χρονικό διάστημα ανέρχεται σε επτά χρόνια.
Η παραμονή του στη φυλακή σηματοδοτεί, σε κάθε περίπτωση, μια ριζική αλλαγή στην καθημερινότητά του, με τον πρώην τηλεοπτικό αστέρα να καλείται πλέον να προσαρμοστεί σε ένα περιβάλλον αυστηρών περιορισμών, αυξημένων μέτρων ασφαλείας και ελάχιστων προσωπικών ελευθεριών.
