Δεν ήταν απλώς μια μεγάλη εκλογική νίκη. Για σημαντικό μέρος του γερμανικού και ευρωπαϊκού Τύπου, αυτό που συνέβη στη Σαξονία-Άνχαλτ είναι ένας πολιτικός σεισμός με επίκεντρο το Μαγδεμβούργο και δονήσεις που φτάνουν μέχρι την Καγκελαρία του Βερολίνου.
Η AfD αναδείχθηκε με τεράστια διαφορά πρώτη δύναμη, συγκεντρώνοντας 43,8%, από 20,8% το 2021, ενώ η CDU καταποντίστηκε στο 17,2%, από 37,1% πριν από πέντε χρόνια.
Η εικόνα των εδρών είναι εξίσου εντυπωσιακή. Η AfD εξέλεξε 39 βουλευτές στο νέο Landtag των 83 εδρών και έμεινε τρεις έδρες μακριά από την απόλυτη πλειοψηφία των 42. Η συμμετοχή έφθασε στο 77,8%.
Το αποτέλεσμα είναι ιστορικό: η AfD όχι μόνο υπερδιπλασίασε τη δύναμή της, αλλά κατέγραψε μια εκλογική επίδοση που πριν από λίγα χρόνια θα φαινόταν αδιανόητη για τη μεταπολεμική Γερμανία. (DIE ZEIT)
Και τώρα αρχίζει το δυσκολότερο μέρος.
Τα υπόλοιπα γερμανικά κόμματα εξακολουθούν να αποκλείουν συνεργασία με την AfD. Το περίφημο Brandmauer, το «τείχος προστασίας» απέναντι στην ακροδεξιά, παραμένει επισήμως όρθιο.
Όμως ένα ερώτημα πλανάται πλέον πάνω από το Βερολίνο:
Πόσο εύκολο είναι να διατηρείς εκτός εξουσίας ένα κόμμα που ψηφίζει σχεδόν ο ένας στους δύο πολίτες ενός κρατιδίου;
FAZ: Προειδοποίηση για τη γερμανική δημοκρατία
Η Frankfurter Allgemeine Zeitung αντιμετωπίζει το αποτέλεσμα πολύ περισσότερο ως προειδοποίηση παρά ως μια ακόμη εναλλαγή κομμάτων στην κορυφή ενός κρατιδίου.
Στη μεγάλη ανασκόπηση του γερμανικού Τύπου που δημοσιεύει η Die Zeit, η FAZ επιμένει στην ανάγκη υπεράσπισης της κοινοβουλευτικής δημοκρατίας, του πολιτικού συμβιβασμού και της θεσμικής λειτουργίας απέναντι σε μια πολιτική που βασίζεται στην οργή και στην απόρριψη του συστήματος.
Η εφημερίδα προειδοποιεί, μάλιστα, ότι η Σαξονία-Άνχαλτ θα μπορούσε να αποτελέσει προειδοποίηση για ολόκληρη τη Γερμανία.
Το μήνυμα είναι σαφές: αυτό που συνέβη στην ανατολική Γερμανία δεν μπορεί πλέον να αντιμετωπίζεται ως μια τοπική πολιτική ιδιομορφία. (DIE ZEIT)
Süddeutsche Zeitung: Η «κανονικοποίηση» της AfD
Η Süddeutsche Zeitung στέκεται σε ένα ίσως ακόμη σημαντικότερο στοιχείο: στην κοινωνική κανονικοποίηση της AfD.
Η εφημερίδα διερωτάται εάν η 6η Σεπτεμβρίου 2026 θα καταγραφεί ως σταθμός στην πορεία της AfD από ένα κόμμα διαμαρτυρίας προς μια δύναμη που ένα μεγάλο κομμάτι της κοινωνίας αντιμετωπίζει πλέον ως κανονική κυβερνητική επιλογή.
Για χρόνια αρκετοί ψηφοφόροι δίσταζαν ακόμη και να δηλώσουν δημόσια ότι ψήφιζαν AfD. Αυτή η αναστολή φαίνεται να υποχωρεί.
Και ίσως αυτή να είναι μια από τις σημαντικότερες πολιτικές αλλαγές που κρύβονται πίσω από το 43,8%. (DIE ZEIT)
Der Spiegel: Μια συντριπτική ήττα για τη CDU
Το Der Spiegel βλέπει δύο μεγάλους πρωταγωνιστές στην εκλογική βραδιά.
Τον μεγάλο νικητή, την AfD.
Και τον μεγάλο ηττημένο, τη CDU.
Το περιοδικό μιλά για μια εξαιρετικά βαριά ήττα των Χριστιανοδημοκρατών. Ένα κόμμα που κυριαρχούσε επί δεκαετίες στο κρατίδιο βρέθηκε περισσότερο από 26 μονάδες πίσω από την AfD.
Η πολιτική ζημιά δεν περιορίζεται φυσικά στη Σαξονία-Άνχαλτ.
Φτάνει αναπόφευκτα μέχρι τον καγκελάριο Φρίντριχ Μερτςκαι δημιουργεί ερωτήματα για το εάν η στρατηγική του απέναντι στην AfD αποδίδει. (DIE ZEIT)
Guardian: Ιστορική νίκη και καταστροφικό αποτέλεσμα για τον Μερτς
Ο βρετανικός Guardian μιλά για ιστορική νίκη της AfD, υπογραμμίζοντας ταυτόχρονα ότι το κόμμα έμεινε λίγο πριν από την απόλυτη κοινοβουλευτική πλειοψηφία.
Η βρετανική εφημερίδα χαρακτηρίζει την επίδοση της CDU καταστροφική. Από το 37,1% του 2021, το κόμμα του Μερτς κατρακύλησε στο 17,2%.
Παράλληλα, ο Guardian επισημαίνει το τεράστιο πολιτικό πρόβλημα της επόμενης ημέρας: η AfD έχει κερδίσει τις εκλογές με συντριπτική διαφορά, αλλά χωρίς αυτοδυναμία και χωρίς – τουλάχιστον μέχρι στιγμής – διαθέσιμο κυβερνητικό εταίρο.
Ο Ούλριχ Ζίγκμουντ, ο 35χρονος επικεφαλής της AfD στο κρατίδιο, μίλησε ήδη για ιστορική εντολή διακυβέρνησης. (Guardian)
Reuters: Το πλήγμα φτάνει μέχρι την Καγκελαρία
Το Reuters βάζει το αποτέλεσμα στο ευρύτερο γερμανικό πλαίσιο και το χαρακτηρίζει ιστορικό.
Το πρακτορείο σημειώνει ότι η άνοδος της AfD τροφοδοτείται από τη συσσωρευμένη δυσαρέσκεια για την οικονομία, τη μετανάστευση και τη λειτουργία της ομοσπονδιακής κυβέρνησης.
Ένα στοιχείο είναι ιδιαίτερα αποκαλυπτικό: σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται το Reuters, 87% των ψηφοφόρων δήλωναν δυσαρεστημένοι με την ομοσπονδιακή κυβέρνηση.
Και υπάρχει ακόμη ένας αριθμός που ανησυχεί ιδιαίτερα το Βερολίνο. Η AfD δεν ανεβαίνει μόνο στην ανατολική Γερμανία. Σε εθνικό επίπεδο βρίσκεται πλέον περίπου στο 28% στις δημοσκοπήσεις.
Άρα η Σαξονία-Άνχαλτ μπορεί να είναι περισσότερο προειδοποίηση για τις επόμενες ομοσπονδιακές εκλογές παρά ένα μεμονωμένο περιφερειακό φαινόμενο. (Reuters)
Ο ευρωπαϊκός Τύπος βλέπει ένα γερμανικό ταμπού να σπάει
Η ευρωπαϊκή διάσταση της αναμέτρησης είναι εξίσου σημαντική.
Από την Ιταλία και την Ισπανία μέχρι τη Γαλλία, την Ολλανδία και τις σκανδιναβικές χώρες, η μεγάλη εικόνα είναι κοινή: μια δύναμη της ριζοσπαστικής δεξιάς έχει πλέον φθάσει πολύ κοντά στην πραγματική περιφερειακή εξουσία στη μεγαλύτερη οικονομία της Ευρώπης.
Και αυτό δεν αντιμετωπίζεται απλώς ως ακόμη μία εκλογική επιτυχία των ευρωπαϊκών αντισυστημικών κομμάτων.
Η ιστορική μνήμη της Γερμανίας δίνει αναπόφευκτα διαφορετικό βάρος στο αποτέλεσμα.
La Repubblica: Το «μαύρο κύμα» της AfD
Στην Ιταλία, η La Repubblica χρησιμοποίησε την εικόνα ενός «μαύρου κύματος» για να περιγράψει την επέλαση της AfD στη Σαξονία-Άνχαλτ.
Η ιταλική ανάγνωση επικεντρώνεται ιδιαίτερα στην ιστορική διάσταση της αναμέτρησης: πόσο κοντά έφθασε ένα κόμμα της γερμανικής ακροδεξιάς στη δυνατότητα να κυβερνήσει μόνο του ένα ομόσπονδο κρατίδιο.
Η La Stampa στέκεται επίσης στην πρωτοφανή εκλογική δύναμη της AfD και στην προσωπική επιτυχία του Ούλριχ Ζίγκμουντ, ο οποίος πλέον μετατρέπεται σε ένα από τα πρόσωπα που θα απασχολήσουν έντονα τη γερμανική πολιτική σκηνή.
Και η Corriere della Sera αντιμετωπίζει την εκλογή ως γεγονός που ξεπερνά κατά πολύ τα όρια της Σαξονίας-Άνχαλτ.
Ισπανία: Η AfD αλλάζει το γερμανικό πολιτικό τοπίο
Στον ισπανικό Τύπο η έμφαση δίνεται στην έκταση της αλλαγής.
Η La Vanguardia περιγράφει μια AfD που ανατρέπει το γερμανικό πολιτικό τοπίο.
Η απόσταση ανάμεσα στα δύο πρώτα κόμματα εξηγεί γιατί.
AfD 43,8%. CDU 17,2%.
Δεν πρόκειται για οριακή επικράτηση. Είναι μια διαφορά 26,6 ποσοστιαίων μονάδων.
Στην ισπανική συζήτηση εμφανίζεται ταυτόχρονα η ανησυχία ότι η γερμανική περίπτωση διαφέρει από άλλες ευρωπαϊκές χώρες, όπου κόμματα της ριζοσπαστικής δεξιάς επιχείρησαν να μετριάσουν ορισμένες θέσεις τους καθώς πλησίαζαν στην εξουσία.
Στη Γερμανία υπάρχουν αναλυτές που βλέπουν την αντίθετη τάση: περαιτέρω ριζοσπαστικοποίηση.
Ολλανδία και Σκανδιναβία: Ο γρίφος της επόμενης ημέρας
Η ολλανδική de Volkskrant εστιάζει κυρίως στον σχεδόν άλυτο γρίφο του σχηματισμού κυβέρνησης.
Εάν όλα τα υπόλοιπα κόμματα διατηρήσουν το «τείχος» απέναντι στην AfD, θα πρέπει να βρεθεί μια εναλλακτική πλειοψηφία ανάμεσα σε πολιτικές δυνάμεις με πολύ μεγάλες μεταξύ τους διαφορές.
Στον σκανδιναβικό Τύπο, από τη σουηδική Dagens Nyheterμέχρι τη νορβηγική NRK, κυριαρχεί περισσότερο η ιστορική διάσταση της ανόδου της γερμανικής ακροδεξιάς και το πόσο κοντά βρίσκεται πλέον στην πραγματική άσκηση εξουσίας.
Το μεγάλο πρόβλημα του Μερτς
Και κάπου εδώ φτάνουμε στο πραγματικό πολιτικό πρόβλημα της επόμενης ημέρας.
Ο Φρίντριχ Μερτς έχει απέναντί του ένα δίλημμα που γίνεται όλο και πιο δύσκολο.
Από τη μία πρέπει να διατηρήσει την Brandmauer, το πολιτικό τείχος που αποκλείει οποιαδήποτε συνεργασία της CDU με την AfD.
Από την άλλη, όσο η AfD πλησιάζει ή ξεπερνά το 40% στα κρατίδια της ανατολικής Γερμανίας, τόσο δυσκολότερος γίνεται ο σχηματισμός κυβερνήσεων χωρίς αυτήν.
Η AfD μπορεί λοιπόν να μη διαθέτει την απόλυτη πλειοψηφία στη Σαξονία-Άνχαλτ.
Δεν σημαίνει όμως ότι δεν έχει ήδη αποκτήσει τεράστια πολιτική δύναμη.
Με 43,8% και 39 από τις 83 έδρες, υποχρεώνει όλα τα υπόλοιπα κόμματα να αναζητήσουν τρόπους συνεργασίας μόνο και μόνο για να την κρατήσουν εκτός κυβέρνησης. (AP News)
Και αυτό ακριβώς εξηγεί γιατί ο γερμανικός και ο ευρωπαϊκός Τύπος δεν αντιμετωπίζουν σήμερα τη Σαξονία-Άνχαλτ σαν μια ακόμη περιφερειακή εκλογή.
Τη βλέπουν ως προειδοποίηση για το τι μπορεί να ακολουθήσει στη Γερμανία.
Και επειδή μιλάμε για τη μεγαλύτερη οικονομία και μία από τις πολιτικά ισχυρότερες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η προειδοποίηση αυτή αφορά αναπόφευκτα ολόκληρη την Ευρώπη.
