Με απαγόρευση εισόδου στην Ευρωπαϊκή Ένωση για όσους έχουν υπηρετήσει στις ρωσικές ένοπλες δυνάμεις μετά την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία, νέα μέτρα κατά των δικτύων κρυπτονομισμάτων που βοηθούν τη Μόσχα να παρακάμπτει τις κυρώσεις και απαγόρευση πώλησης δεξαμενόπλοιων υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) στη Ρωσία, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής παρουσίασε την Τρίτη το 21ο πακέτο κυρώσεων κατά της Μόσχας.
Το πακέτο που ανακοίνωσε η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν περιλαμβάνει επίσης νέες κυρώσεις κατά του «σκιώδους στόλου», ρωσικών τραπεζών και για πρώτη φορά του τομέα της αλιείας, ενώ συνδέεται άμεσα με την προσπάθεια της ΕΕ να περιορίσει τα ενεργειακά έσοδα του Κρεμλίνου εν μέσω της κρίσης στη Μέση Ανατολή.
«Οι κυρώσεις μας συνεχίζουν να πλήττουν σκληρά και βαθιά τη Ρωσία. Αποδυναμώνουν τα οικονομικά θεμέλια της πολεμικής της προσπάθειας», δήλωσε η φον ντερ Λάιεν παρουσιάζοντας το νέο πακέτο.
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής υποστήριξε ότι η Ρωσία απέτυχε στον βασικό στόχο της εισβολής.
«Κάποιοι μιλούν για ρωσική κλιμάκωση. Εγώ το βλέπω διαφορετικά. Είναι απλώς αποτυχία. Τέσσερα χρόνια μετά την έναρξη της πλήρους εισβολής, η Ρωσία απέτυχε ξεκάθαρα να υποτάξει την Ουκρανία», δήλωσε.
Η ίδια υποστήριξε ότι το τίμημα του πολέμου γίνεται ολοένα βαρύτερο για τη ρωσική οικονομία και τους Ρώσους πολίτες.
«Ο πληθωρισμός πλησιάζει το 6%, τα επιτόκια βρίσκονται στο 14,5% και οι φόροι αυξάνονται. Αυτό είναι το πραγματικό κόστος του πολέμου του Πούτιν για τους Ρώσους πολίτες», ανέφερε.
Σύμφωνα με την ίδια, η Ρωσία έχει ουσιαστικά αποκλειστεί από τις διεθνείς κεφαλαιαγορές, η οικονομική ανάπτυξη επιβραδύνεται σημαντικά, ενώ περισσότερο από τα δύο τρίτα των ρευστών διαθεσίμων του ρωσικού κρατικού επενδυτικού ταμείου έχουν ήδη εξαντληθεί. Παράλληλα, τα έσοδα από την ενέργεια μειώθηκαν κατά περίπου 40% στις αρχές του 2026.
Στόχος τα ενεργειακά έσοδα της Ρωσίας
Η φον ντερ Λάιεν συνέδεσε ευθέως το νέο πακέτο με τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και τις επιπτώσεις τους στις διεθνείς αγορές ενέργειας.
«Η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή και οι διαταραχές στις παγκόσμιες ενεργειακές εφοδιαστικές αλυσίδες έχουν μειώσει μέρος της πίεσης στη Ρωσία. Θέλουμε να διατηρήσουμε πλήρως την ένταση των κυρώσεών μας», είπε.
Για τον λόγο αυτό, η Επιτροπή προτείνει να ανασταλεί έως τον Ιανουάριο του 2027 η προγραμματισμένη αναπροσαρμογή του πλαφόν στο ρωσικό πετρέλαιο, ώστε να αποφευχθούν νέες αναταράξεις στις αγορές ενέργειας.
«Προτείνουμε να παγώσει η αναπροσαρμογή μέχρι τον Ιανουάριο του επόμενου έτους. Αυτό θα δώσει χρόνο στις αγορές πετρελαίου να σταθεροποιηθούν, διατηρώντας παράλληλα την πίεση στα έσοδα της Ρωσίας», εξήγησε.
Παράλληλα, προτείνεται η επιβολή κυρώσεων σε ακόμη 30 πλοία του λεγόμενου «σκιώδους στόλου», ανεβάζοντας τον συνολικό αριθμό των στοχοποιημένων πλοίων στα 662.
Για πρώτη φορά, οι κυρώσεις επεκτείνονται και σε πλοία ή επιχειρήσεις που παρέχουν υπηρεσίες ανεφοδιασμού και άλλες διευκολύνσεις στον σκιώδη στόλο.
Η Επιτροπή προτείνει επίσης μέτρα κατά κρίσιμων υποδομών που συνδέονται με τη διακίνηση ρωσικού πετρελαίου, όπως λιμάνια, αεροδρόμια, διυλιστήρια και εγκαταστάσεις εμπορίας ή επεξεργασίας πετρελαίου.
Παράλληλα, εισηγείται την απαγόρευση πώλησης δεξαμενόπλοιων υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) στη Ρωσία, επεκτείνοντας τους περιορισμούς που ισχύουν ήδη για τα πετρελαιοφόρα.
Κυρώσεις σε τράπεζες και crypto
Το 21ο πακέτο επεκτείνει τις απαγορεύσεις συναλλαγών σε ακόμη 31 ρωσικές τράπεζες.
Παράλληλα, επιβάλλονται κυρώσεις σε 20 τράπεζες, εταιρείες κρυπτονομισμάτων, πλατφόρμες ψηφιακών περιουσιακών στοιχείων και εμπόρους πετρελαίου σε τρίτες χώρες που, σύμφωνα με την Επιτροπή, βοηθούν τη Ρωσία να παρακάμπτει τις ευρωπαϊκές κυρώσεις.
Για πρώτη φορά, η Επιτροπή προτείνει επίσης τη δυνατότητα πλήρους αποκλεισμού υπηρεσιών κρυπτονομισμάτων από τρίτες χώρες.
«Θα λειτουργήσει ως ισχυρός αποτρεπτικός παράγοντας για χώρες που φιλοξενούν πλατφόρμες οι οποίες βοηθούν τη Ρωσία να παρακάμπτει τις κυρώσεις μας», δήλωσε η φον ντερ Λάιεν.
Αλιεία, μέταλλα και αμυντική βιομηχανία
Για πρώτη φορά από την έναρξη του πολέμου, η Ευρωπαϊκή Ένωση βάζει στο στόχαστρο και τον ρωσικό αλιευτικό τομέα, έναν από τους τελευταίους μεγάλους κλάδους της ρωσικής οικονομίας που δεν είχαν μέχρι σήμερα επηρεαστεί άμεσα από τις κυρώσεις.
Η Επιτροπή προτείνει σημαντικούς περιορισμούς στις εισαγωγές ορισμένων αλιευτικών προϊόντων και πλήρη απαγόρευση για άλλα είδη.
Παράλληλα, το πακέτο περιλαμβάνει νέους περιορισμούς στις εξαγωγές προϊόντων και τεχνολογιών που χρησιμοποιούνται από τη ρωσική αμυντική βιομηχανία.
Μεταξύ άλλων, στοχοποιούνται επιπλέον μέταλλα και ειδικά κράματα που χρησιμοποιούνται στην αεροδιαστημική βιομηχανία, στα οπλικά συστήματα και στην παραγωγή drones. Προτείνονται επίσης νέες απαγορεύσεις εξαγωγής εξοπλισμού επίγειας υποστήριξης, συστημάτων παρεμβολών και συστημάτων εκτόξευσης.
Η Επιτροπή εισηγείται ακόμη νέες απαγορεύσεις εισαγωγών ρωσικών προϊόντων αξίας περίπου 60 εκατ. ευρώ, μεταξύ των οποίων μέταλλα, μεταλλεύματα και ανταλλακτικά αυτοκινήτων.
Παράλληλα, προτείνεται η ευθυγράμμιση των εμπορικών περιορισμών κατά της Λευκορωσίας με εκείνους που ισχύουν για τη Ρωσία, ώστε να αποτραπεί η χρήση της χώρας ως διαύλου παράκαμψης των ευρωπαϊκών κυρώσεων.
Εκτός ΕΕ όσοι υπηρέτησαν στις ρωσικές ένοπλες δυνάμεις
Το νέο πακέτο περιλαμβάνει και ένα μέτρο που αφορά τις θεωρήσεις και τη μετακίνηση προσώπων.
Η Επιτροπή προτείνει να απαγορευθεί η είσοδος στην Ευρωπαϊκή Ένωση σε όσους έχουν υπηρετήσει στις ρωσικές ένοπλες δυνάμεις από την έναρξη της πλήρους εισβολής στην Ουκρανία το 2022.
«Προτείνουμε για πρώτη φορά να απαγορευθεί η είσοδος στην Ευρωπαϊκή Ένωση σε οποιονδήποτε υπηρέτησε στις ρωσικές ένοπλες δυνάμεις από την έναρξη του πολέμου. Η Ευρώπη παραμένει εκτός ορίων για όποιον συμμετείχε στην εισβολή κατά της Ουκρανίας. Τόσο απλό είναι», δήλωσε η φον ντερ Λάιεν.
Νέα χρηματοδότηση και ενταξιακή πορεία της Ουκρανίας
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ανακοίνωσε παράλληλα νέα οικονομική και στρατιωτική στήριξη προς την Ουκρανία.
Όπως ανέφερε, τη Δευτέρα εκταμιεύθηκαν σχεδόν 3 δισ. ευρώ μέσω του Μηχανισμού για την Ουκρανία, ενώ εντός του μήνα θα πραγματοποιηθεί η πρώτη εκταμίευση από το δάνειο των 90 δισ. ευρώ που χρηματοδοτείται από τα έσοδα των δεσμευμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων.
«Μέχρι το τέλος του μήνα θα διαθέσουμε στην Ουκρανία 6 δισ. ευρώ για drones και περισσότερα από 3 δισ. ευρώ σε μακροοικονομική χρηματοδοτική βοήθεια», δήλωσε.
Η φον ντερ Λάιεν επανέλαβε επίσης την πρόθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να προχωρήσει στο άνοιγμα του πρώτου κεφαλαίου με την Ουκρανία και τη Μολδαβία τις επόμενες ημέρες.
«Η Ουκρανία παρέδωσε αυτά που υποσχέθηκε. Είναι πλέον η ώρα να παραδώσουμε κι εμείς», ανέφερε, προσθέτοντας ότι η έναρξη του πρώτου cluster θα σηματοδοτήσει την επίσημη μετάβαση στην επόμενη φάση της ενταξιακής διαδικασίας.
Το 21ο πακέτο κυρώσεων θα πρέπει τώρα να εγκριθεί ομόφωνα από τα 27 κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης πριν τεθεί σε ισχύ.
