Δύο διαφορετικά πολεμικά μέτωπα, χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά το ένα από το άλλο, στέλνουν το ίδιο ανησυχητικό μήνυμα: τα εμπορικά πλοία, τα πληρώματα και οι λιμενικές εγκαταστάσεις βρίσκονται πλέον στην πρώτη γραμμή των γεωπολιτικών συγκρούσεων.
Μέσα σε λίγες ώρες καταγράφηκε χτύπημα σε φορτηγό πλοίο κοντά στα Στενά του Ορμούζ, ανοικτά του Ομάν, ενώ στην άλλη πλευρά του πολεμικού χάρτη διαδοχικές ρωσικές επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη έπληξαν το λιμάνι του Μικολάιβ, προκαλώντας ζημιές σε πλοία, λιμενικές εγκαταστάσεις και ένα ρυμουλκό.
Τα δύο περιστατικά αυξάνουν την ανησυχία των ναυτιλιακών εταιρειών, καθώς σημειώθηκαν σε δύο κομβικές περιοχές για τις θαλάσσιες μεταφορές: στην είσοδο του Περσικού Κόλπου, από όπου διέρχεται μεγάλο μέρος των παγκόσμιων εξαγωγών πετρελαίου και φυσικού αερίου, και στη Μαύρη Θάλασσα, όπου οι εμπορικοί θαλάσσιοι δρόμοι της Ουκρανίας δέχονται συνεχείς επιθέσεις.
Άγνωστο βλήμα χτύπησε το πλοίο ανοικτά του Ομάν
Το περιστατικό ανοικτά του Ομάν σημειώθηκε περίπου στις 2 τα ξημερώματα της Τρίτης 4 Αυγούστου, τοπική ώρα, σε απόσταση περίπου 20 ναυτικών μιλίων –37 χιλιομέτρων– βορειοανατολικά του Αλ Χασάμπ.
Σύμφωνα με το βρετανικό Κέντρο Επιχειρήσεων Θαλάσσιου Εμπορίου, UKMTO, το φορτηγό πλοίο ανέφερε ότι χτυπήθηκε από «άγνωστο βλήμα». Μέχρι στιγμής δεν έχει γνωστοποιηθεί η ονομασία ή η σημαία του σκάφους, το είδος του φορτίου του, η έκταση των ζημιών ούτε εάν υπήρξαν τραυματισμοί μεταξύ των μελών του πληρώματος.
Το πλοίο εξέπεμψε μήνυμα κινδύνου μέσω του διαύλου 16 του VHF, της διεθνούς συχνότητας που χρησιμοποιείται για επείγουσες επικοινωνίες μεταξύ πλοίων και παράκτιων αρχών. Η προέλευση και ο τύπος του βλήματος παραμένουν άγνωστα, ενώ οι αρμόδιες αρχές ερευνούν τις συνθήκες του περιστατικού.
Στο πιο ευαίσθητο πέρασμα του πλανήτη
Η περιοχή στην οποία σημειώθηκε το χτύπημα δεν είναι τυχαία. Το Αλ Χασάμπ βρίσκεται στη χερσόνησο Μουσαντάμ, στο βόρειο άκρο του Ομάν, ακριβώς δίπλα στη θαλάσσια είσοδο των Στενών του Ορμούζ.
Πρόκειται για ένα από τα σημαντικότερα ενεργειακά περάσματα του κόσμου. Πριν από τη σοβαρή διατάραξη της ναυσιπλοΐας λόγω της πολεμικής σύγκρουσης ΗΠΑ–Ιράν, από τα Στενά διερχόταν περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου και φυσικού αερίου. Παράλληλα, σχεδόν το 20% των διεθνών φορτίων υγροποιημένου φυσικού αερίου περνούσε από την ίδια θαλάσσια οδό.
Ένα σοβαρό περιστατικό στην περιοχή μπορεί να οδηγήσει σε καθυστερήσεις, αλλαγές δρομολογίων, αυξημένα μέτρα ασφαλείας και νέα άνοδο των ασφαλίστρων πολεμικού κινδύνου. Το πρόσθετο κόστος μεταφέρεται τελικά στα φορτία, στην ενέργεια και στις διεθνείς αγορές.
Διαδοχικά περιστατικά γύρω από τη Μουσαντάμ
Το νέο χτύπημα δεν είναι μεμονωμένο. Την 1η Αυγούστου ένα δεξαμενόπλοιο είχε πληγεί από άγνωστο βλήμα περίπου 11 ναυτικά μίλια βορειοανατολικά της Λίμα του Ομάν, με αποτέλεσμα να προκληθούν ζημιές στο μηχανοστάσιό του και να χάσει προσωρινά τη δυνατότητα ελιγμών.
Λίγο αργότερα, κυβερνήτης άλλου δεξαμενόπλοιου ανέφερε μεγάλη έκρηξη και πίδακα νερού κοντά στο σκάφος του, χωρίς να καταγραφούν ζημιές. Και τα δύο περιστατικά είχαν σημειωθεί γύρω από τη χερσόνησο Μουσαντάμ.
Στην ίδια περιοχή βρίσκεται και το ελληνικών συμφερόντων πλοίο μεταφοράς LNG «GasLog Shanghai», το οποίο ενεπλάκη σε αδιευκρίνιστο περιστατικό κατά την έξοδό του από τα Στενά του Ορμούζ στις 31 Ιουλίου. Η εταιρεία GasLog ανακοίνωσε ότι το πλοίο παρέμεινε σταθερό και ότι όλα τα μέλη του πληρώματος ήταν ασφαλή.
Μπαράζ drones στο λιμάνι του Μικολάιβ
Την ίδια στιγμή, ένα δεύτερο πολεμικό μέτωπο άνοιξε για την εμπορική ναυτιλία στη Μαύρη Θάλασσα.
Σύμφωνα με ενημέρωση της εταιρείας ναυτικής ασφάλειας EOS Marine, οι ρωσικές δυνάμεις εξαπέλυσαν διαδοχικές επιθέσεις με drones εναντίον του λιμανιού του Μικολάιβ στις 2 και 3 Αυγούστου.
Κατά την πρώτη επίθεση επλήγησαν οι λιμενικές εγκαταστάσεις και δύο πλοία. Την επόμενη ημέρα νέο κύμα μη επανδρωμένων αεροσκαφών προκάλεσε ζημιές σε ακόμη τρία πλοία. Ένα ρυμουλκό χτυπήθηκε σε ξεχωριστό περιστατικό και τυλίχθηκε στις φλόγες.
Με βάση τις έως τώρα πληροφορίες, τουλάχιστον πέντε πλοία και ένα ρυμουλκό επηρεάστηκαν από τις επιθέσεις του διημέρου. Οι ουκρανικές αρχές ανακοίνωσαν ότι τραυματίστηκαν δέκα άνθρωποι και ότι σημειώθηκαν εκτεταμένες ζημιές σε εξοπλισμό και εγκαταστάσεις του λιμανιού.
Δεν έχουν δημοσιοποιηθεί τα ονόματα, οι σημαίες ή η εθνικότητα των πλοίων, ούτε έχει αποσαφηνιστεί η σοβαρότητα των ζημιών που υπέστη καθένα από αυτά.
Στόχος οι θαλάσσιες αρτηρίες της Ουκρανίας
Οι τελευταίες επιθέσεις αποτελούν συνέχεια της αυξανόμενης πίεσης που ασκεί η Ρωσία στα ουκρανικά λιμάνια και στις θαλάσσιες εξαγωγικές οδούς της χώρας.
Στις 27 Ιουλίου ρωσικές επιθέσεις με drones σε λιμενικές υποδομές της περιφέρειας Μικολάιβ είχαν προκαλέσει τον θάνατο ενός ανθρώπου και ζημιές σε τρία πολιτικά πλοία. Οι ουκρανικές λιμενικές αρχές είχαν αναφέρει ότι ορισμένα από τα σκάφη παρέμεναν εγκλωβισμένα στα λιμάνια από την έναρξη της ρωσικής εισβολής το 2022.
Στις 17 Ιουλίου είχαν χτυπηθεί τρία ακόμη πολιτικά πλοία με ξένη σημαία στο Μικολάιβ, με δύο Ουκρανούς να χάνουν τη ζωή τους πάνω σε ένα από αυτά. Την ίδια ημέρα χτυπήθηκε πλοίο με σημαία Νήσων Μάρσαλ σε λιμάνι της Οδησσού, με αποτέλεσμα να εκδηλωθεί πυρκαγιά και να τραυματιστούν τέσσερα μέλη του πληρώματος.
Οι επιθέσεις έχουν ήδη προκαλέσει προβλήματα στις εξαγωγές σιτηρών και άλλων προϊόντων, καθώς τα λιμάνια της Οδησσού, του Τσορνομόρσκ και του Μικολάιβ αποτελούν βασικές πύλες της ουκρανικής οικονομίας προς τις διεθνείς αγορές.
Σε κατάσταση συναγερμού τα πληρώματα
Μετά τα νέα περιστατικά, οι εταιρείες ναυτικής ασφάλειας καλούν τα πλοία που κινούνται στις δύο περιοχές να βρίσκονται σε αυξημένη ετοιμότητα.
Τα πληρώματα καλούνται να διατηρούν συνεχή οπτική επιτήρηση, να παρακολουθούν τα ραντάρ, να ενημερώνονται από τα τοπικά συστήματα προειδοποίησης και να περιορίζουν την παρουσία τους σε ανοικτά καταστρώματα όταν υπάρχει κίνδυνος επίθεσης με πύραυλο ή drone.
Από τα Στενά του Ορμούζ μέχρι τα ουκρανικά λιμάνια της Μαύρης Θάλασσας, η εμπορική ναυτιλία καλείται πλέον να επιχειρεί σε συνθήκες πολέμου. Και κάθε νέο χτύπημα δεν απειλεί μόνο ένα πλοίο ή ένα πλήρωμα. Απειλεί την ασφάλεια των θαλάσσιων μεταφορών, την παγκόσμια τροφοδοσία και, τελικά, το κόστος της ενέργειας και των προϊόντων που φθάνουν σε κάθε χώρα και κάθε νοικοκυριό.
Με πληροφορίες από Reuters
