Ο εναέριος χώρος των Ηνωμένων Πολιτειών άνοιξε ξανά, όμως η αμερικανική αεροπορία βρίσκεται αντιμέτωπη με μια τεράστια επιχείρηση αποκατάστασης των δρομολογίων, μετακίνησης αεροσκαφών και πληρωμάτων και εξυπηρέτησης εκατοντάδων χιλιάδων επιβατών.
Η Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας (FAA) ήρε στις 20:15 το βράδυ της Παρασκευής 13 Νοεμβρίου, ώρα ανατολικών ΗΠΑ, την πανεθνική απαγόρευση απογειώσεων που είχε επιβληθεί εξαιτίας σοβαρής βλάβης στις επικοινωνίες των κέντρων ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας.
Στην Ελλάδα ήταν ήδη 03:15 τα ξημερώματα του Σαββάτου 14 Νοεμβρίου.
Η ακινητοποίηση διήρκεσε περίπου πέντε ώρες και ήταν η μεγαλύτερη πανεθνική διακοπή απογειώσεων από τις τρομοκρατικές επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου 2001.
Όμως το άνοιγμα του εναέριου χώρου δεν σημαίνει ότι οι αεροπορικές εταιρείες μπορούν να επιστρέψουν αμέσως στα κανονικά τους προγράμματα.
Το Reuters, το Associated Press, το ABC News, το Business Insider και άλλα αμερικανικά μέσα περιγράφουν μια εξαιρετικά δύσκολη επιχείρηση επαναφοράς της αεροπορικής κυκλοφορίας.
Reuters: Περισσότερες από 6.600 ακυρώσεις και χιλιάδες καθυστερήσεις
Σύμφωνα με νεότερα στοιχεία που μεταδίδει το Reuters, επικαλούμενο δεδομένα παρακολούθησης πτήσεων, περισσότερες από 6.600 πτήσεις ακυρώθηκαν και τουλάχιστον 8.600 παρουσίασαν καθυστερήσεις.
Οι αριθμοί μεταβάλλονται καθώς οι αεροπορικές εταιρείες αναθεωρούν τα προγράμματά τους.
Το Business Insider καταγράφει επίσης περισσότερες από 6.600 ακυρώσεις και αναφέρει ότι οι καθυστερήσεις ξεπέρασαν τις 10.000, με βάση διαφορετικό χρονικό σημείο ενημέρωσης.
Οι διαφορές ανάμεσα στους απολογισμούς οφείλονται κυρίως στον χρόνο καταγραφής και στη συνεχή αναπροσαρμογή των δρομολογίων.
Η έκταση της αναστάτωσης γίνεται ακόμη πιο κατανοητή από τα στοιχεία που δημοσίευσε το Associated Press.
Περίπου 11.000 πτήσεις, οι οποίες επρόκειτο να μεταφέρουν περισσότερους από 1,5 εκατομμύριο επιβάτες, ήταν προγραμματισμένες να αναχωρήσουν από αμερικανικά αεροδρόμια μετά τις 16:00 της Παρασκευής.
Δεν σημαίνει ότι ακυρώθηκαν όλες αυτές οι πτήσεις. Δείχνει, όμως, το μέγεθος της επιβατικής κίνησης που βρέθηκε αντιμέτωπη με την κρίση.
Associated Press: Τουλάχιστον 827 αεροσκάφη αναγκάστηκαν να αλλάξουν πορεία
Μια από τις μεγαλύτερες δυσκολίες αφορά τα αεροσκάφη που βρίσκονταν ήδη στον αέρα όταν αποφασίστηκε η αναστολή των απογειώσεων.
Σύμφωνα με στοιχεία της εταιρείας αεροπορικών αναλύσεων Cirium, τα οποία δημοσίευσε το Associated Press, τουλάχιστον 827 πτήσεις χρειάστηκε να αλλάξουν τον αρχικό σχεδιασμό τους.
Από αυτές, 670 επέστρεψαν στο αεροδρόμιο από το οποίο είχαν απογειωθεί, ενώ 157 κατευθύνθηκαν σε διαφορετικό αεροδρόμιο.
Οι εκτροπές αυτές δημιουργούν ένα πρόσθετο πρόβλημα.
Ένα αεροσκάφος που καταλήγει σε διαφορετικό αεροδρόμιο δεν βρίσκεται πλέον εκεί όπου το χρειάζεται η εταιρεία για την επόμενη προγραμματισμένη πτήση του.
Το ίδιο ισχύει για το πλήρωμά του.
Και αυτό μπορεί να προκαλέσει αλυσιδωτές καθυστερήσεις, ακόμη και σε πτήσεις που δεν επηρεάστηκαν άμεσα από την αρχική απαγόρευση.
Γιατί δεν αρκεί να δοθεί ξανά άδεια απογείωσης
Το μεγαλύτερο πρόβλημα των αεροπορικών εταιρειών είναι ότι ένα δίκτυο εκατοντάδων αεροδρομίων λειτουργεί σαν αλληλοσυνδεόμενο σύστημα.
Ένα αεροσκάφος μπορεί να πραγματοποιεί πολλές πτήσεις μέσα στην ίδια ημέρα.
Αν παραμείνει καθηλωμένο για πέντε ώρες, επηρεάζονται όχι μόνο οι επιβάτες της συγκεκριμένης πτήσης αλλά και όσοι έχουν εισιτήριο για τα επόμενα δρομολόγιά του.
Η κατάσταση γίνεται ακόμη δυσκολότερη όταν το πλήρωμα φτάνει στα νόμιμα όρια υπηρεσίας και απαιτείται αντικατάστασή του.
Προστίθενται οι περιορισμοί των διαθέσιμων θέσεων στάθμευσης, οι ώρες λειτουργίας των αεροδρομίων, οι ανάγκες ανεφοδιασμού και η διαθεσιμότητα προσωπικού εδάφους.
Οι εταιρείες πρέπει να αποφασίσουν ποιες πτήσεις θα πραγματοποιηθούν πρώτες, ποιες θα συγχωνευθούν και ποιες θα ακυρωθούν οριστικά.
Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο οι ειδικοί προειδοποιούν ότι οι επιπτώσεις μιας πεντάωρης διακοπής μπορούν να συνεχιστούν για αρκετές ημέρες.
ABC News: Ακυρώσεις και το Σάββατο
Το ABC News μετέδωσε ότι οι ακυρώσεις είχαν πλησιάσει τις 5.000 ήδη πριν ολοκληρωθεί η Παρασκευή, ενώ είχαν καταγραφεί περίπου 800 ακυρώσεις για το Σάββατο.
Η United Airlines είχε ανακοινώσει ότι θα ακύρωνε την πλειονότητα των υπόλοιπων πτήσεων της Παρασκευής, με ορισμένες εξαιρέσεις για διεθνή δρομολόγια.
Η JetBlue προχώρησε στην ακύρωση των υπόλοιπων πτήσεών της για το βράδυ, εξαιρώντας συγκεκριμένες αναχωρήσεις προς την Ευρώπη από τη Νέα Υόρκη και τη Βοστώνη.
Η Air Canada ακύρωσε τις εναπομείνασες πτήσεις της Παρασκευής μεταξύ Καναδά και Ηνωμένων Πολιτειών.
Η Delta ανακοίνωσε διευκολύνσεις για επιβάτες που επιθυμούσαν να αλλάξουν την ημερομηνία ή το δρομολόγιό τους χωρίς πρόσθετη χρέωση αλλαγής, υπό τους όρους της σχετικής πολιτικής.
Αυτές οι αποφάσεις δείχνουν ότι η επανεκκίνηση δεν είναι ενιαία για όλες τις αεροπορικές εταιρείες.
Χιλιάδες επιβάτες αναζητούν νέα εισιτήρια και ανταποκρίσεις
Η επόμενη μεγάλη δοκιμασία αφορά τους επιβάτες.
Όσοι έχασαν τις πτήσεις τους πρέπει να εξασφαλίσουν νέες θέσεις σε δρομολόγια που ήδη έχουν υψηλή πληρότητα.
Πρόσθετο πρόβλημα αντιμετωπίζουν όσοι είχαν προγραμματίσει ταξίδια με ανταπόκριση.
Μια καθυστέρηση στην πρώτη πτήση μπορεί να οδηγήσει σε απώλεια της δεύτερης και, σε ορισμένες περιπτώσεις, ολόκληρης της διαδρομής.
Οι αεροπορικές εταιρείες προσπαθούν να εξυπηρετήσουν τους επιβάτες μέσω επανακρατήσεων, εναλλακτικών δρομολογίων και αλλαγών στις ημερομηνίες ταξιδιού.
Δεν υπάρχουν ακόμη συγκεντρωτικά στοιχεία για τον αριθμό των επιβατών που έχουν επανατοποθετηθεί επιτυχώς σε άλλες πτήσεις.
Οι δυσκολίες δεν περιορίζονται στους ταξιδιώτες εσωτερικού.
Επηρεάζονται επίσης διεθνείς συνδέσεις με την Ευρώπη, τον Καναδά και άλλες περιοχές, ιδιαίτερα όταν απαιτείται αλλαγή αεροσκάφους σε αμερικανικό αεροδρόμιο.
Εικόνες ταλαιπωρίας από Νέα Υόρκη, Σικάγο και Λος Άντζελες
Το Associated Press καταγράφει χαρακτηριστικές ιστορίες επιβατών που βρέθηκαν εγκλωβισμένοι.
Στο αεροδρόμιο O’Hare του Σικάγου, ταξιδιώτες ενημερώνονταν για τις ακυρώσεις κοιτάζοντας τους πίνακες αναχωρήσεων.
Ορισμένοι προσπαθούσαν να αποφασίσουν αν θα διανυκτέρευαν στην πόλη ή θα αναζητούσαν άλλον τρόπο μετακίνησης.
Στο Λος Άντζελες, επιβάτιδα που είχε φτάσει από το Νιούαρκ παρέμενε μέσα στο αεροσκάφος ακόμη και πέντε ώρες μετά την προσγείωση, περιμένοντας να ελευθερωθεί θέση αποβίβασης.
Το περιστατικό αποτυπώνει ένα πρόβλημα που συχνά περνά απαρατήρητο: ακόμη και όταν ένα αεροπλάνο έχει προσγειωθεί με ασφάλεια, δεν είναι βέβαιο ότι υπάρχει διαθέσιμη πύλη για να αποβιβαστούν αμέσως οι επιβάτες.
Στα αεροδρόμια JFK και LaGuardia της Νέας Υόρκης, οι αρμόδιες αρχές προειδοποίησαν ότι οι καθυστερήσεις και οι ακυρώσεις θα συνεχιστούν παρά την άρση της απαγόρευσης.
Ο υπουργός Μεταφορών: Η επανεκκίνηση θα είναι αργή
Ο Αμερικανός υπουργός Μεταφορών Σον Ντάφι προειδοποίησε ότι η επιστροφή στην κανονικότητα δεν θα είναι άμεση.
Σύμφωνα με το Associated Press, όταν επιβλήθηκε η απαγόρευση βρίσκονταν στον αέρα περισσότερα από 3.500 αεροσκάφη.
Μετά την ασφαλή ολοκλήρωση των πτήσεων, ο αριθμός των αεροσκαφών που παρέμεναν στον αμερικανικό εναέριο χώρο είχε μειωθεί δραστικά.
Η FAA πρέπει πλέον να αυξήσει σταδιακά τη ροή των αναχωρήσεων, χωρίς να δημιουργηθεί νέα συμφόρηση.
Ο Ντάφι δήλωσε ότι οι αρχές αναμένουν να έχει αποκατασταθεί η λειτουργία του συστήματος πριν από την κορύφωση της ταξιδιωτικής κίνησης για την Ημέρα των Ευχαριστιών.
Ωστόσο, δεν έδωσε συγκεκριμένη ημερομηνία πλήρους αποκατάστασης των δρομολογίων.
Τι προκάλεσε την κατάρρευση – Οι εξηγήσεις της Ουάσιγκτον
Η αμερικανική κυβέρνηση αποδίδει τη μεγάλη διακοπή σε προβλήματα παλαιών τεχνολογικών υποδομών.
Σύμφωνα με τις δηλώσεις του υπουργού Εσωτερικής Ασφάλειας Μαρκγουέιν Μάλιν και του υπουργού Μεταφορών Σον Ντάφι, η ενσωμάτωση νέου εξοπλισμού και τεχνολογίας προκάλεσε υπερφόρτωση σε παλαιότερα τμήματα του συστήματος.
Το αποτέλεσμα ήταν διακοπτόμενες δυσλειτουργίες στις επικοινωνίες και στην παροχή δεδομένων ραντάρ.
Οι αρχές αναφέρουν ότι δεν υπάρχουν ενδείξεις κυβερνοεπίθεσης.
Η ακριβής τεχνική αλληλουχία της βλάβης εξακολουθεί να διερευνάται.
Ο Ντάφι παραδέχθηκε επίσης ότι δεν μπορεί να αποκλείσει μελλοντικές δυσλειτουργίες, υπογραμμίζοντας την ανάγκη εκσυγχρονισμού των συστημάτων εναέριας κυκλοφορίας.
Τι έγινε με το νέο σύστημα τεχνητής νοημοσύνης SMART
Η κρίση προκάλεσε ερωτήματα και για το νέο σύστημα τεχνητής νοημοσύνης SMART, το οποίο είχε επεκτείνει η FAA λίγες ημέρες νωρίτερα.
Ωστόσο, ο Σον Ντάφι δήλωσε ότι το συγκεκριμένο σύστημα δεν συνδέεται με τη βλάβη.
Σύμφωνα με την επίσημη εξήγησή του, το SMART δεν ήταν συνδεδεμένο με το τμήμα της υποδομής που παρουσίασε το πρόβλημα.
Οι αμερικανικές αρχές αποδίδουν τη δυσλειτουργία σε παλαιό εξοπλισμό και όχι στο νέο σύστημα τεχνητής νοημοσύνης.
Αυτό δεν αναιρεί τα ευρύτερα ερωτήματα για την αξιολόγηση και την ασφαλή εισαγωγή νέων τεχνολογιών στις αερομεταφορές.
Δεν επιτρέπει, όμως, να παρουσιαστεί το SMART ως αιτία της συγκεκριμένης κρίσης.
Ακόμη και αθλητικές ομάδες έμειναν καθηλωμένες
Οι συνέπειες επεκτάθηκαν πέρα από τις συνηθισμένες επιβατικές μετακινήσεις.
Το Associated Press αναφέρει ότι ομάδες του NBA, του NHL και του κολεγιακού αθλητισμού αντιμετώπισαν προβλήματα μετακίνησης.
Ορισμένες αθλητικές διοργανώσεις εξέταζαν τις επιπτώσεις που θα μπορούσε να έχει η καθυστέρηση των πτήσεων στη διεξαγωγή αγώνων.
Ο υπουργός Μεταφορών ανέφερε ότι θα δοθεί προσοχή στις μετακινήσεις κολεγιακών ομάδων ενόψει των αγώνων του Σαββάτου.
Παράλληλα, επηρεάστηκαν και οι εμπορευματικές μεταφορές.
Η FedEx ανακοίνωσε ότι ήταν έτοιμη να ενεργοποιήσει σχέδια έκτακτης ανάγκης για τον περιορισμό των καθυστερήσεων.
Σύμφωνα με την Airlines for America, οι αμερικανικές αεροπορικές εταιρείες μεταφέρουν καθημερινά περίπου 55.000 μετρικούς τόνους εμπορευμάτων προς και από περισσότερες από 220 χώρες.
Αυτό σημαίνει ότι μια μεγάλη αεροπορική διακοπή μπορεί να επηρεάσει και τις αλυσίδες εφοδιασμού.
Η Ελλάδα και οι υπερατλαντικές πτήσεις
Η αποκατάσταση της αμερικανικής αεροπορικής κυκλοφορίας έχει σημασία και για τους επιβάτες που ταξιδεύουν από και προς την Ελλάδα.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζονται οι πτήσεις που συνδέουν την Αθήνα με αμερικανικά αεροδρόμια, αλλά και τα ταξίδια που περιλαμβάνουν ανταπόκριση στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Ένα αεροσκάφος που δεν κατάφερε να αναχωρήσει από αμερικανικό αεροδρόμιο μπορεί να επηρεάσει και την επόμενη υπερατλαντική πτήση του.
Αντίστοιχα, ένας επιβάτης που ταξιδεύει από την Αθήνα προς άλλη αμερικανική πόλη μέσω Νέας Υόρκης ενδέχεται να χρειαστεί αλλαγή της εσωτερικής του ανταπόκρισης.
Μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν επαρκή συγκεντρωτικά στοιχεία για να προσδιοριστεί πόσες πτήσεις από και προς την Ελλάδα επηρεάστηκαν.
Για τον λόγο αυτό, όσοι πρόκειται να ταξιδέψουν πρέπει να ελέγχουν την κατάσταση της συγκεκριμένης πτήσης απευθείας στην αεροπορική τους εταιρεία, ακόμη και αν η αρχική απαγόρευση έχει αρθεί.
Πότε θα τελειώσει πραγματικά η αεροπορική κρίση;
Η απάντηση δεν εξαρτάται πλέον μόνο από την FAA.
Η υπηρεσία επέτρεψε ξανά τις απογειώσεις.
Τώρα οι αεροπορικές εταιρείες πρέπει να επαναφέρουν στη σωστή θέση αεροσκάφη και πληρώματα, να επαναπρογραμματίσουν χιλιάδες επιβάτες και να αντιμετωπίσουν τις συσσωρευμένες καθυστερήσεις.
Αναλυτές που επικαλούνται τα αμερικανικά μέσα προειδοποιούν ότι η αποκατάσταση μπορεί να χρειαστεί αρκετές ημέρες.
Το Σαββατοκύριακο 14 και 15 Νοεμβρίου αποτελεί την πρώτη μεγάλη δοκιμασία για το σύστημα.
Η Ουάσιγκτον διαβεβαιώνει ότι η ασφάλεια των επιβατών δεν τέθηκε σε κίνδυνο και ότι τα αεροσκάφη που βρίσκονταν στον αέρα προσγειώθηκαν με ασφάλεια.
Ωστόσο, η πρωτοφανής αναστάτωση ανέδειξε την εξάρτηση της αμερικανικής αεροπορίας από παλαιές τεχνολογικές υποδομές.
Ο αμερικανικός εναέριος χώρος άνοιξε. Το δύσκολο μέρος, όμως, μόλις αρχίζει: να επιστρέψουν χιλιάδες αεροπλάνα, πληρώματα και επιβάτες εκεί όπου πρέπει να βρίσκονται, ώστε το μεγαλύτερο αεροπορικό δίκτυο του κόσμου να λειτουργήσει ξανά κανονικά.
