Γράφουν Βάσω Σγούρδου και Τέρενς Κουίκ
Σε μια από τις σοβαρότερες κρίσεις των τελευταίων δεκαετιών βρέθηκε την Παρασκευή 13 Νοεμβρίου το αμερικανικό σύστημα αερομεταφορών, όταν η Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας των ΗΠΑ (FAA) διέταξε την καθήλωση όλων των αεροσκαφών που επρόκειτο να απογειωθούν από αμερικανικά αεροδρόμια.
Η πρωτοφανής απόφαση ελήφθη εξαιτίας σοβαρής βλάβης στις επικοινωνίες του συστήματος ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας, η οποία επηρέασε τα περιφερειακά κέντρα που παρακολουθούν και κατευθύνουν τις πτήσεις πάνω από τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Οι πρώτες πληροφορίες έκαναν λόγο για σχεδόν 7.000 πτήσεις που είχαν καθυστερήσει ή ακυρωθεί. Ωστόσο, νεότερα στοιχεία που δημοσίευσε η αμερικανική οικονομική ιστοσελίδα MarketWatch, επικαλούμενη την πλατφόρμα FlightAware, ανέβαζαν τον αριθμό των καθυστερήσεων κοντά στις 8.000, ενώ οι ακυρώσεις είχαν φτάσει τις 930.
Οι αριθμοί αποτυπώνουν την εξέλιξη της κρίσης σε διαφορετικές χρονικές στιγμές και δεν πρέπει να αθροίζονται.
Η FAA διευκρίνισε ότι τα αεροσκάφη που βρίσκονταν ήδη στον αέρα μπορούσαν να συνεχίσουν τις πτήσεις τους και να προσγειωθούν, ενώ απαγορεύθηκαν οι νέες απογειώσεις. Οι διεθνείς πτήσεις αντιμετωπίζονταν κατά περίπτωση.
There are currently 3,100 airborne aircraft bound for US airports amid nationwide ground stop. No additional aircraft are taking off at this time. https://t.co/GGqfb8QXhP
— Flightradar24 (@flightradar24) November 13, 2026
The @FAAnews issued a nationwide ground stop for all U.S. airports following a communication issue impacting all Air Route Traffic Control Centers. FAA technicians are investigating the issue. We will provide immediate updates as we have them.
— Secretary Sean Duffy (@SecDuffy) November 13, 2026Advertisement
Τραμπ: «Μόλις μάθουμε τι φταίει, θα φροντίσουμε να μην επαναληφθεί»
Ο Πρόεδρος Τραμπ ενημερώθηκε για την απόφαση της FAA να καθηλώσει τα αεροσκάφη σε εθνικό επίπεδο, με τον Υπουργό Εσωτερικής Ασφάλειας, Μαρκγουέιν Μάλιν, να υποδεικνύει ένα πρόβλημα στις τηλεπικοινωνίες ως αιτία της αναστάτωσης.
Όταν ερωτήθηκε αν θα μπορούσε να ευθύνεται κάποιο σφάλμα που σχετίζεται με την Τεχνητή Νοημοσύνη, ο Μάλιν απάντησε ότι οι ερευνητές δεν αποκλείουν κανένα ενδεχόμενο.
«Θα ανακαλύψουμε τι συνέβη. Και μόλις το μάθουμε, θα λάβουμε τα κατάλληλα μέτρα ώστε να διασφαλίσουμε ότι δεν θα επαναληφθεί».
Reuters: Μια κρίση που αποκαλύπτει τις αδυναμίες του συστήματος
Το διεθνές πρακτορείο Reuters, σε ανταπόκριση του David Shepardson από την Ουάσιγκτον, περιγράφει μια εξαιρετικά σοβαρή κατάσταση, επισημαίνοντας ότι πρόκειται μόλις για τη δεύτερη πανεθνική διακοπή απογειώσεων στις ΗΠΑ μετά τις τρομοκρατικές επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου 2001.
Η προηγούμενη είχε σημειωθεί τον Ιανουάριο του 2023, όταν βλάβη στο ηλεκτρονικό σύστημα ενημέρωσης των πιλότων είχε προκαλέσει την προσωρινή αναστολή των εσωτερικών αναχωρήσεων.
Σύμφωνα με το Reuters, το νέο περιστατικό προστίθεται σε μια σειρά προβλημάτων που αντιμετωπίζει το αμερικανικό σύστημα εναέριας κυκλοφορίας: παλαιωμένος τεχνολογικός εξοπλισμός, αστοχίες στις επικοινωνίες και ελλείψεις προσωπικού.
Ο υπουργός Μεταφορών των ΗΠΑ, Sean Duffy, επιβεβαίωσε ότι το πρόβλημα επηρέασε όλα τα περιφερειακά κέντρα ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας και ότι τεχνικοί της FAA διερευνούν τα αίτια.
Το Reuters αποκαλύπτει και την οικονομική διάσταση του προβλήματος.
Issued by the FAA just moments ago, ALL US airports are currently ground stopped. This means NO flights may depart for US airports. Flights already in the air will be allowed to land. This is related to an FAA equipment outage. https://t.co/wgyuOXeF0k
— Flightradar24 (@flightradar24) November 13, 2026Advertisement
Το αμερικανικό Κογκρέσο είχε εγκρίνει το 2025 κονδύλι 12,5 δισεκατομμυρίων δολαρίων για τον εκσυγχρονισμό των υποδομών. Ωστόσο, την ίδια ημέρα της νέας κρίσης, η FAA και ο Λευκός Οίκος ζήτησαν επιπλέον 30,1 δισεκατομμύρια δολάρια.
Πρόκειται για ποσά που δείχνουν πόσο μεγάλη και δαπανηρή είναι η προσπάθεια ανανέωσης ενός συστήματος ζωτικής σημασίας για τις αερομεταφορές.
Associated Press: Επηρεάστηκαν 22 κέντρα ελέγχου
Το αμερικανικό πρακτορείο Associated Press εστιάζει σε μια ιδιαίτερα ανησυχητική λεπτομέρεια.
Η βλάβη επηρέασε και τα 22 περιφερειακά κέντρα ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας των ΗΠΑ, τα οποία έχουν την ευθύνη καθοδήγησης των αεροσκαφών κατά τη διάρκεια των πτήσεων μεταξύ των αεροδρομίων.
Το AP επικαλείται τον ειδικό σε θέματα αεροπορικής ασφάλειας Steve Arroyo, ο οποίος επισημαίνει ότι η αξιοπιστία των επικοινωνιών είναι απαραίτητη προϋπόθεση για τη συνέχιση των απογειώσεων.
Όταν οι ελεγκτές δεν μπορούν να επικοινωνούν με ασφάλεια με τους πιλότους, η αναστολή των αναχωρήσεων αποτελεί αναγκαίο προληπτικό μέτρο.
Το πρακτορείο υπενθυμίζει ότι και τον περασμένο Σεπτέμβριο είχε σημειωθεί σοβαρή δυσλειτουργία στις επικοινωνίες, η οποία είχε επηρεάσει εκατοντάδες πτήσεις στις βορειοανατολικές Ηνωμένες Πολιτείες.
Η διαφορά είναι ότι αυτή τη φορά η κρίση απέκτησε πανεθνικές διαστάσεις.
MarketWatch: Σχεδόν 8.000 καθυστερήσεις και 930 ακυρώσεις
Η αμερικανική οικονομική ιστοσελίδα MarketWatch καταγράφει ακόμη μεγαλύτερη έκταση της αναστάτωσης.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της FlightAware που επικαλείται, οι καθυστερήσεις πλησίαζαν τις 8.000 και οι ακυρώσεις είχαν φτάσει τις 930.
Μεταξύ των αεροδρομίων που αντιμετώπισαν ιδιαίτερα σοβαρά προβλήματα ήταν:
- Το John F. Kennedy της Νέας Υόρκης.
- Το Logan της Βοστώνης.
- Το διεθνές αεροδρόμιο του Σαν Φρανσίσκο.
Η MarketWatch φιλοξενεί και την εκτίμηση του Ernie Arvai, προέδρου της AirInsight Group, ότι ο εκσυγχρονισμός του αμερικανικού συστήματος ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας συζητείται εδώ και περίπου δύο δεκαετίες, χωρίς να έχει επιτευχθεί η απαιτούμενη πρόοδος.
Το αποτέλεσμα είναι να εξακολουθούν να υπάρχουν τεχνολογικές αδυναμίες σε ένα από τα μεγαλύτερα αεροπορικά δίκτυα του κόσμου.
Axios και The Verge: Οι επιπτώσεις και τα ερωτήματα για την τεχνολογία
Το αμερικανικό Axios επισημαίνει τον κίνδυνο αλυσιδωτών προβλημάτων στη λειτουργία των αεροδρομίων.
Όταν τα αεροσκάφη που βρίσκονται στον αέρα συνεχίζουν να προσγειώνονται, αλλά εκείνα που βρίσκονται στο έδαφος δεν μπορούν να απογειωθούν, δημιουργούνται προβλήματα στις θέσεις στάθμευσης, στη διαχείριση των αεροσκαφών και στον προγραμματισμό των επόμενων πτήσεων.
Το τεχνολογικό ειδησεογραφικό μέσο The Verge αναφέρει ότι οι αεροπορικές εταιρείες είχαν ενημερωθεί για προβλήματα που ενδέχεται να αφορούσαν τις συχνότητες επικοινωνίας και τις δυνατότητες των συστημάτων ραντάρ.
Παράλληλα, σύμφωνα με πληροφορίες που απέδωσε στο CNN, οι πρώτες εκτιμήσεις πηγών των αμερικανικών διωκτικών αρχών δεν παρέπεμπαν σε κυβερνοεπίθεση.
Πρόκειται, πάντως, για προκαταρκτική εκτίμηση και όχι για οριστικό επίσημο συμπέρασμα.
Η αναφορά του Axios σε νέο εργαλείο τεχνητής νοημοσύνης της FAA δεν τεκμηριώνει κάποια σχέση της συγκεκριμένης τεχνολογίας με το περιστατικό.
The Guardian: Μόλις η τρίτη πανεθνική καθήλωση μετά το 2001
Η βρετανική εφημερίδα The Guardian δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην ιστορική σπανιότητα της απόφασης.
Υπενθυμίζει ότι από τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου 2001 έχουν καταγραφεί μόλις δύο ακόμη περιπτώσεις πανεθνικής αναστολής απογειώσεων: τον Ιανουάριο του 2023 και τώρα, τον Νοέμβριο του 2026.
Η βρετανική εφημερίδα παραθέτει επίσης στοιχεία για το μέγεθος της αμερικανικής αεροπορικής δραστηριότητας.
Περισσότεροι από 14.000 ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας διαχειρίζονται καθημερινά δεκάδες χιλιάδες κινήσεις αεροσκαφών, με τον αριθμό των απογειώσεων να ξεπερνά τις 44.000, σύμφωνα με τα στοιχεία της FAA που επικαλείται.
Αυτή ακριβώς η κλίμακα εξηγεί γιατί μια γενικευμένη δυσλειτουργία μπορεί να προκαλέσει τεράστια αναστάτωση μέσα σε ελάχιστο χρόνο.
The Independent: Η ασφάλεια των πτήσεων πάνω από όλα
Η επίσης βρετανική εφημερίδα The Independent εστιάζει στις συνθήκες κάτω από τις οποίες αποφασίστηκε η αναστολή των απογειώσεων.
Περισσότερες από 30.000 πτήσεις ήταν προγραμματισμένες για την Παρασκευή, γεγονός που καθιστούσε την απόφαση της FAA ιδιαίτερα σημαντική για τις αεροπορικές εταιρείες και τους επιβάτες.
Το δημοσίευμα αναδεικνύει τον κρίσιμο ρόλο των επικοινωνιών ανάμεσα στους πιλότους και στους ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας.
Σε μια τέτοια κατάσταση, οι πιλότοι ενδέχεται να χρειαστεί να χρησιμοποιήσουν εναλλακτικές λειτουργικές συχνότητες, προκειμένου να διατηρήσουν επαφή με τις υπηρεσίες ελέγχου.
Το βασικό ζήτημα, ωστόσο, είναι ότι κανένα σύστημα αερομεταφορών δεν μπορεί να λειτουργήσει με ασφάλεια εάν δεν υπάρχει αξιόπιστη επικοινωνία μεταξύ αεροσκαφών και ελεγκτών.
Η Ελλάδα και οι υπερατλαντικές πτήσεις
Η κρίση στις Ηνωμένες Πολιτείες παρουσιάζει ενδιαφέρον και για την Ελλάδα, ιδιαίτερα για τις αεροπορικές συνδέσεις της Αθήνας με αμερικανικούς προορισμούς.
Οι υπερατλαντικές πτήσεις συνδέουν το αεροδρόμιο «Ελευθέριος Βενιζέλος» με μεγάλα αμερικανικά αεροδρόμια, ενώ σημαντικό μέρος της ταξιδιωτικής κίνησης πραγματοποιείται και μέσω ευρωπαϊκών ανταποκρίσεων.
Μια παρατεταμένη αναστολή απογειώσεων στις ΗΠΑ μπορεί να επηρεάσει τον προγραμματισμό επιστροφής αεροσκαφών, τη διαθεσιμότητα πληρωμάτων και τις επόμενες αναχωρήσεις προς την Ευρώπη.
Ωστόσο, μέχρι την ώρα σύνταξης του παρόντος, δεν υπάρχουν επιβεβαιωμένα στοιχεία για συγκεκριμένες ακυρώσεις ή καθυστερήσεις πτήσεων από και προς την Αθήνα που να αποδίδονται στη συγκεκριμένη βλάβη.
Τι παραμένει αναπάντητο
Παρά τις πληροφορίες που μεταδίδουν τα μεγάλα αμερικανικά και βρετανικά μέσα ενημέρωσης, τρία βασικά ερωτήματα εξακολουθούν να χρειάζονται επίσημη απάντηση.
Πρώτον, ποια ακριβώς τεχνική αστοχία προκάλεσε τη γενικευμένη διακοπή των επικοινωνιών.
Δεύτερον, εάν το πρόβλημα συνδέεται με την παλαιότητα των υποδομών ή με κάποια διαφορετική δυσλειτουργία.
Και τρίτον, πότε θα έχει αποκατασταθεί πλήρως η ομαλή λειτουργία του συστήματος, χωρίς περιορισμούς και πρόσθετες καθυστερήσεις.
Στις τελευταίες διαθέσιμες επιβεβαιωμένες πληροφορίες δεν περιλαμβάνεται οριστική ανακοίνωση της FAA για την πλήρη αποκατάσταση των επικοινωνιών ούτε επίσημο πόρισμα για την αιτία.
Η υπόθεση ξεπερνά τα όρια μιας συνηθισμένης αεροπορικής αναστάτωσης.
Αναδεικνύει ένα ουσιαστικό πρόβλημα: ακόμη και η μεγαλύτερη αεροπορική δύναμη του κόσμου μπορεί να βρεθεί αντιμέτωπη με μια κρίση τεράστιων διαστάσεων, όταν τα κρίσιμα τεχνολογικά συστήματα δεν λειτουργούν με την απαιτούμενη αξιοπιστία.
Και αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο μήνυμα της νέας αμερικανικής αεροπορικής κρίσης.
