Η απότομη αύξηση στις τιμές του χαρτιού υγείας στις ΗΠΑ αντικατοπτρίζει την κρίση στις εμπορικές σχέσεις μεταξύ Ουάσινγκτον και Οτάβας.
Η αμερικανική αγορά παραμένει στενά συνδεδεμένη με την καναδική παραγωγή στο χαρτί υγείας. Παρότι σημαντικό μέρος του τελικού προϊόντος κατασκευάζεται στις ΗΠΑ, πολλές αμερικανικές επιχειρήσεις εξαρτώνται από τον καναδικό ξυλοπολτό και άλλες βασικές πρώτες ύλες.
Την ίδια στιγμή, ο Καναδάς παραμένει ο μεγαλύτερος ξένος προμηθευτής έτοιμου χαρτιού υγείας στις ΗΠΑ. Το 2024, οι αμερικανικές εισαγωγές χαρτιού υγείας ανήλθαν σε περίπου 510 εκατ. δολάρια, με περισσότερα από 328 εκατ. δολάρια να προέρχονται από τον Καναδά. Οι αμερικανικές εισαγωγές σε χαρτί κουζίνας, χαρτομάντιλα, χαρτί υγείας και συναφή προϊόντα έφτασαν σχεδόν τα 4 δισ. δολάρια το 2024, με περίπου 1,68 δισ. δολάρια να προέρχονται από τον Καναδά.
Μετά την κατάρρευση των εμπορικών συνομιλιών μεταξύ ΗΠΑ και Καναδά στα τέλη Αυγούστου, η Ουάσινγκτον επέβαλε δασμούς ύψους 50% σε καναδικά προϊόντα αξίας περίπου 20 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Η κίνηση έγινε βάσει άρθρου του Νόμου περί Δασμών του 1930 —ενός νόμου της εποχής της Μεγάλης Ύφεσης που επιτρέπει στον Αμερικανό Πρόεδρο να προβαίνει σε αντίποινα εναντίον χωρών που θεωρεί ότι εισάγουν διακρίσεις κατά του αμερικανικού εμπορίου.
Τα αντίποινα του Καναδά
Ως απάντηση, ο Πρωθυπουργός του Καναδά, Μαρκ Κάρνεϊ, δεσμεύτηκε να απαντήσει «δολάριο προς δολάριο» και ανακοίνωσε ανταποδοτικούς δασμούς σε σχεδόν 900 αμερικανικά προϊόντα, οι οποίοι τίθενται σε ισχύ την ερχόμενη εβδομάδα, στις 8 Σεπτεμβρίου. Στην κορυφή της λίστας; Το χαρτί υγείας και τα προϊόντα χάρτου.
«Ο Καναδάς θα ανταποδώσει αυτούς τους δασμούς δολάριο προς δολάριο», δήλωσε ο Κάρνεϊ πριν από δύο εβδομάδες. «Επειδή δεχτήκαμε επίθεση. Και όταν σου επιτίθενται, βρίσκεσαι σε πόλεμο».
Τα προϊόντα χάρτου δέχονται το ισχυρότερο πλήγμα. Τα αντίποινα της Οτάβα προβλέπουν δασμό 25% στο αμερικανικό χαρτί υγείας και τα χαρτομάντιλα, καθώς και 50% στα ρολά κουζίνας, τις χαρτοπετσέτες και τον ανεπεξέργαστο χαρτοπολτό. Παράλληλα, ο Καναδάς επιβάλλει δασμούς 50% στα αμερικανικά γαλακτοκομικά (με εξαίρεση τα τυριά, που επιβαρύνονται με 25%) και 25% στα αμερικανικά ψάρια και θαλασσινά, συμπεριλαμβανομένου του κατεψυγμένου αστακού.
Η κίνηση αυτή έρχεται ως απάντηση στους αμερικανικούς δασμούς, στους οποίους περιλαμβάνεται επιβάρυνση 25% στα καναδικά αυτοκίνητα και ανταλλακτικά —με τον Ντόναλντ Τραμπ να απειλεί τώρα να τη διπλασιάσει στο 50%, εάν δεν επιτευχθεί συμφωνία έως την 1η Ιανουαρίου 2027.
Στις 12 Μαρτίου 2020, οι πωλήσεις χαρτιού υγείας στις ΗΠΑ εκτοξεύτηκαν κατά 734% σε σύγκριση με την αντίστοιχη ημέρα του προηγούμενου έτους, καθιστώντας το το πρώτο σε πωλήσεις προϊόν στα σούπερ μάρκετ για εκείνη την ημέρα. Μέχρι να υποχωρήσει ο πανικός, περίπου το 70% των σούπερ μάρκετ παγκοσμίως είχε ξεμείνει από χαρτί υγείας κάποια στιγμή.
Ράφια που συνήθως φιλοξενούσαν γνωστές μάρκες παρέμειναν άδεια για εβδομάδες, την ώρα που οι λιανεμπορικές αλυσίδες επέβαλλαν όρια αγορών. Ταυτόχρονα, νεοφυείς επιχειρήσεις που παρήγαγαν χαρτί από μπαμπού είδαν τις πωλήσεις τους στο Amazon να σημειώνουν αλματώδη αύξηση άνω του 5.000% από μήνα σε μήνα, καθώς οι καταναλωτές αναζητούσαν εναγωνίως όποια εναλλακτική έβρισκαν διαθέσιμη.
Έρευνες που διεξήχθησαν εκ των υστέρων για το περιστατικό έδειξαν ότι δεν υπήρξε καμία πραγματική διακοπή στην παραγωγή. Τα εργοστάσια λειτουργούσαν κανονικά. Τις ελλείψεις προκάλεσε σχεδόν εξ ολοκλήρου η υπερσυγκέντρωση αποθεμάτων από τους καταναλωτές λόγω πανικού, και όχι κάποια αστοχία στην εφοδιαστική αλυσίδα.
Οι Αμερικανοί αντιπροσωπεύουν μόλις το 4% του παγκόσμιου πληθυσμού, αλλά καταναλώνουν περισσότερο από το 20% της παγκόσμιας προμήθειας χάρτου υγιεινής, καταναλώνοντας κατά μέσο όρο 141 ρολά το χρόνο.
Παράλληλα, το χαρτί υγείας αποτελεί προϊόν πρώτης ανάγκης και η ζήτησή του παρουσιάζει χαμηλή ελαστικότητα. Οι καταναλωτές μπορούν να επιλέξουν φθηνότερες μάρκες, μεγαλύτερες συσκευασίες ή προϊόντα προσφοράς, όμως δεν μπορούν εύκολα να αναβάλουν την αγορά του, όπως θα μπορούσαν να κάνουν με ένα ηλεκτρονικό είδος ή ένα ρούχο.
