Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ πρότεινε να απαιτείται από τους γονείς που υποβάλλουν αίτηση για έκδοση διαβατηρίων για τα παιδιά τους να προσκομίζουν αποδεικτικά στοιχεία για τη δική τους υπηκοότητα ή το καθεστώς διαμονής τους, στο πλαίσιο της πρόσφατης προσπάθειας του Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ να περιορίσει την απόκτηση υπηκοότητας λόγω γέννησης στη χώρα.
Το προσχέδιο των οδηγιών, το οποίο εξέτασε το πρακτορείο Reuters, παρέχει την πρώτη λεπτομερή εικόνα για τον τρόπο με τον οποίο το Στέιτ Ντιπάρτμεντ θα μπορούσε να εφαρμόσει το εκτελεστικό διάταγμα του Τραμπ της 6ης Αυγούστου, το οποίο στοχεύει στον λεγόμενο «τουρισμό γέννησης» και διευρύνει τις ιστορικές εξαιρέσεις που αφορούν την απόκτηση υπηκοότητας λόγω γέννησης.
Ο Λευκός Οίκος παρέπεμψε τα ερωτήματα του πρακτορείου Reuters στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ.
Σε δήλωσή του, ο εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, Τόμι Πίγκοτ, δήλωσε ότι «ο Πρόεδρος Τραμπ έχει διατυπώσει με κατηγορηματικό τρόπο ότι η παρούσα κυβέρνηση θα προστατεύσει το νόημα και την αξία της αμερικανικής υπηκοότητας —τελεία και παύλα— και αυτό περιλαμβάνει τη διασφάλιση ότι η διαδικασία έκδοσης διαβατηρίων αντικατοπτρίζει πλήρως αυτό το πρότυπο».
Ο περιορισμός της απόκτησης υπηκοότητας λόγω γέννησης στο αμερικανικό έδαφος αποτελεί μία από τις βασικές προτεραιότητες του προέδρου στο πλαίσιο των σαρωτικών μέτρων του για τον περιορισμό της μετανάστευσης.
Το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ είχε κρίνει ότι η προηγούμενη προσπάθειά του παραβίαζε το Σύνταγμα της χώρας. Το αρχικό εκτελεστικό διάταγμα του Τραμπ προέβλεπε την αυτόματη χορήγηση αμερικανικής υπηκοότητας κατά τη γέννηση μόνο σε παιδιά που είχαν τουλάχιστον έναν γονέα ο οποίος ήταν Αμερικανός πολίτης ή νόμιμος μόνιμος κάτοικος (κάτοχος της λεγόμενης «πράσινης κάρτας»).
Με απόφαση που ελήφθη με πλειοψηφία 6 έναντι 3, το Ανώτατο Δικαστήριο έκρινε το διάταγμα παράνομο, καθώς η πλειοψηφία των δικαστών διαπίστωσε ότι παραβίαζε τη διάταξη περί υπηκοότητας της 14ης Τροπολογίας του Συντάγματος.
Εφαρμογή της εντολής του Τραμπ
Η εντολή του Τραμπ της 6ης Αυγούστου ήταν πιο περιορισμένης εμβέλειας και στόχευε ειδικά στον «τουρισμό γέννας» (birth tourism), κατά τον οποίο γυναίκες ταξιδεύουν στις Ηνωμένες Πολιτείες για να γεννήσουν, ώστε τα παιδιά τους να αποκτήσουν αυτόματα την υπηκοότητα.
Εκείνη η εντολή ενδέχεται ακόμη να μπλοκαριστεί δικαστικά.
Η νέα οδηγία θα στερούσε την υπηκοότητα από παιδιά των οποίων ο γονέας εργάζεται για ξένη κυβέρνηση στις ΗΠΑ, εμπλέκεται σε απάτη ή σε εμπορική συναλλαγή με σκοπό την απόκτηση υπηκοότητας, ή χαρακτηρίζεται ως «εχθρικός υπήκοος ξένου κράτους» (alien enemy).
«Το Υπουργείο θα απαιτεί στοιχεία για τους γονείς και αποδεικτικά στοιχεία σχετικά με την υπηκοότητα ή το καθεστώς μετανάστευσης των γονέων, στο πλαίσιο της διαδικασίας καθορισμού του εάν ο αιτών εμπίπτει στις διατάξεις του Εκτελεστικού Διατάγματος (EO) 14418», αναφέρει το προσχέδιο οδηγιών του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, παραθέτοντας τον αριθμό του εκτελεστικού διατάγματος.
Εάν εφαρμοστεί, η πρόταση θα απαιτεί από όλους τους γονείς ή τους νόμιμους κηδεμόνες να προσκομίζουν αποδεικτικά στοιχεία της υπηκοότητάς τους —όπως έγκυρο διαβατήριο των ΗΠΑ ή πιστοποιητικό γέννησης— ή αποδεικτικά του καθεστώτος μετανάστευσής τους —όπως το έντυπο I-94 ή κάρτα νόμιμης μόνιμης διαμονής— κατά την υποβολή αίτησης έκδοσης διαβατηρίου για τα παιδιά τους.
Τα στοιχεία αυτά θα χρησιμοποιούνται από την κυβέρνηση για να διαπιστωθεί εάν το παιδί πληροί τις προϋποθέσεις για την απόκτηση υπηκοότητας βάσει της νέας εντολής, σύμφωνα με την πρόταση του Στέιτ Ντιπάρτμεντ.
Προς το παρόν, οι γονείς παιδιών που γεννήθηκαν στις ΗΠΑ χρειάζεται μόνο να αποδείξουν τη γονική τους ιδιότητα και να επιδείξουν έγγραφο ταυτοποίησης με φωτογραφία κατά τη διάρκεια της διαδικασίας. Επίσης, καλούνται να επιλέξουν το αντίστοιχο πεδίο στην αίτηση που δηλώνει αν είναι πολίτες των ΗΠΑ, χωρίς ωστόσο να υποχρεούνται να προσκομίσουν αποδεικτικά έγγραφα.
Δικηγόροι που εκπροσωπούν σε ομαδικές αγωγές, βρέφη τα οποία θα στερούνταν την ιθαγένεια βάσει του αρχικού διατάγματος του Τραμπ, ζήτησαν από δύο διαφορετικούς ομοσπονδιακούς δικαστές να εμποδίσουν την εφαρμογή του πιο πρόσφατου διατάγματός του.
Μία από αυτές τις αγωγές εξετάζεται από την ομοσπονδιακή δικαστή Ντέμπορα Μπόρντμαν, η οποία διορίστηκε από τον Δημοκρατικό Πρόεδρο, Τζο Μπάιντεν.
Κατά τη διάρκεια ακρόασης την Παρασκευή στο Γκρίνμπελτ του Μέριλαντ, η Μπόρνταν εξέφρασε επιφυλάξεις σχετικά με το –όπως το χαρακτήρισε– πρωτοφανές διάταγμα του Τραμπ και επέτρεψε στους ενάγοντες να τροποποιήσουν την αγωγή τους, ώστε να μπορέσει η ίδια να εξετάσει το ενδεχόμενο αναστολής της ισχύος του διατάγματος.
Οι δικηγόροι του Υπουργείου Δικαιοσύνης υποστήριξαν ότι η έκδοση προσωρινής διαταγής αναστολής θα ήταν ακατάλληλη και ότι η νομική αμφισβήτηση ήταν πρόωρη, καθώς οι ομοσπονδιακές υπηρεσίες δεν είχαν ακόμη εκδώσει δημόσιες οδηγίες σχετικά με τον τρόπο εφαρμογής της εντολής του Προέδρου.
