Οι κάλπες στο Ισραήλ έκλεισαν, αλλά το μεγάλο ερώτημα παραμένει αναπάντητο: ποιος θα κυβερνήσει τη χώρα την επόμενη ημέρα; Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου εμφανίζεται με το Λικούντ ως το μεγαλύτερο μεμονωμένο κόμμα, όμως αυτό δεν του εξασφαλίζει την πρωθυπουργία. Ο βασικός αντίπαλός του, πρώην αρχηγός του ισραηλινού στρατού Γκάντι Άιζενκοτ, διεκδικεί επίσης την εντολή σχηματισμού κυβέρνησης.
Τα μεγάλα διεθνή μέσα ενημέρωσης συμφωνούν σε ένα βασικό γεγονός: τα exit polls δεν έχουν αναδείξει καθαρή κοινοβουλευτική πλειοψηφία. Οι διαφορετικές πολιτικές αναγνώσεις, ωστόσο, αποκαλύπτουν πόσο περίπλοκη είναι η κατάσταση σε μια χώρα που βρίσκεται στο επίκεντρο των γεωπολιτικών εξελίξεων της Μέσης Ανατολής.
Τα ισραηλινά ΜΜΕ: Οι διαφορετικές εικόνες των τηλεοπτικών δικτύων
Η ισραηλινή οικονομική εφημερίδα Globes καταγράφει μια εκλογική αναμέτρηση χωρίς αποφασιστικό νικητή. Στα αρχικά exit polls των Channel 12, Channel 13 και Kan 11, το στρατόπεδο Νετανιάχου συγκέντρωνε περίπου 50 έδρες, η αντιπολίτευση 52–53 και τα αραβικά κόμματα 17–18.
Η εφημερίδα επισημαίνει δύο σημαντικά στοιχεία: την υποχώρηση του Λικούντ σε σύγκριση με τις προηγούμενες εκλογές και τη μεγάλη ενίσχυση της αραβικής εκπροσώπησης.
Η Times of Israel εστιάζει στην απώλεια της κοινοβουλευτικής ισχύος του σημερινού κυβερνητικού συνασπισμού. Η ανάλυσή της διαχωρίζει την εκλογική απήχηση του Νετανιάχου από τη δυνατότητά του να σχηματίσει κυβέρνηση.
Παράλληλα, υπογραμμίζει ένα πρόβλημα για τον Άιζενκοτ:ακόμη και με περισσότερες έδρες στο αντιπολιτευτικό στρατόπεδο, η δημιουργία κυβερνητικής πλειοψηφίας θα απαιτούσε πολιτικές συνεννοήσεις τις οποίες αρκετοί αρχηγοί είχαν αποκλείσει προεκλογικά.
Υπάρχει όμως μια σημαντική διαφορά μεταξύ των ισραηλινών καναλιών. Το φιλοκυβερνητικό Channel 14έδωσε στην αρχική προβολή του 62 έδρες στο στρατόπεδο Νετανιάχου, δηλαδή οριακή αυτοδυναμία συνασπισμού. Αντίθετα, το Channel 12 και το Channel 13 παρουσίασαν πολύ δυσκολότερη αριθμητική για τον πρωθυπουργό. Αυτή η απόκλιση είναι ουσιώδης και δεν επιτρέπει να παρουσιάζεται ένα μόνο exit poll ως τελικό εκλογικό αποτέλεσμα.
Reuters: Πολιτικό αδιέξοδο και δύο διεκδικητές της εξουσίας
Το διεθνές πρακτορείο Reuters, με ανταποκρίσεις των Maayan Lubell, Lili Bayer και Tamar Uriel-Beeri, περιγράφει μια εκλογική αναμέτρηση στην οποία Νετανιάχου και Άιζενκοτ διεκδικούν την πολιτική πρωτοβουλία χωρίς εξασφαλισμένη πλειοψηφία.
Στις νεότερες προβολές των μεγάλων ισραηλινών δικτύων, δύο έδιναν μικρό προβάδισμα στην αντιπολίτευση, ενώ το Channel 13 εμφάνιζε ισοπαλία 51–51. Η συμμετοχή έφθασε, σύμφωνα με το Reuters, στο 77,7%, το υψηλότερο ποσοστό εδώ και περισσότερες από δύο δεκαετίες.
Το πρακτορείο υπογραμμίζει επίσης ότι ο Νετανιάχου μπορεί να παραμείνει υπηρεσιακός πρωθυπουργός όσο διαρκούν οι διαβουλεύσεις για τη συγκρότηση κυβέρνησης.
ΗΠΑ: Associated Press, CNN, New York Times και Wall Street Journal
Το αμερικανικό Associated Press (AP) παρουσιάζει την εκλογή ως την αρχή μιας πιθανότατα παρατεταμένης διαδικασίας διαπραγματεύσεων. Με περίπου 40% των ψήφων καταμετρημένο νωρίς το πρωί, το Λικούντ συγκέντρωνε 21,70% και το Yashar του Άιζενκοτ 15,72%. Τα ποσοστά αυτά ήταν προσωρινά και δεν αρκούσαν για ασφαλή συμπεράσματα σχετικά με την τελική κατανομή των εδρών.
Το AP καταγράφει επίσης τις δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος είχε υποστηρίξει τον Νετανιάχου, αλλά εμφανίστηκε επιφυλακτικός ως προς την τελική έκβαση της αναμέτρησης.
Το CNN επικεντρώνεται στην απουσία ξεκάθαρου νικητή και στην αναμέτρηση Νετανιάχου–Άιζενκοτ, ενώ οι New York Times εξετάζουν τις κοινοβουλευτικές ισορροπίες και την αβεβαιότητα που δημιουργούν οι διαφορές μεταξύ των exit polls.
Η Wall Street Journal επισημαίνει την ιδιαιτερότητα του ισραηλινού κοινοβουλευτικού συστήματος: η πρωτιά ενός κόμματος δεν εξασφαλίζει κυβέρνηση και η διαδικασία μπορεί να παραμείνει ανοιχτή επί εβδομάδες.
Το αμερικανικό περιοδικό The Atlantic, με άρθρο του Graeme Wood πριν από την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων, είχε εστιάσει στην ιδιαίτερα πιεστική τελευταία φάση της προεκλογικής εκστρατείας του Νετανιάχου. Πρόκειται για πολιτικό σχολιασμό και όχι για εκτίμηση των τελικών αποτελεσμάτων.
Ευρώπη: Guardian, Financial Times, El País, Der Spiegel και Le Monde
Στη Βρετανία, ο Guardian υπογραμμίζει τη μεγάλη συμμετοχή και τη δυσκολία σχηματισμού κυβέρνησης. Εστιάζει ιδιαίτερα στην πολιτική σημασία των αραβικών κομμάτων, τα οποία θα μπορούσαν να επηρεάσουν τις διαπραγματεύσεις.
Η εφημερίδα επισημαίνει επίσης ότι η εκλογική διαδικασία εξελίχθηκε μέσα σε κλίμα έντονης πόλωσης, με αντιπαράθεση για την ασφάλεια, τον πόλεμο και τις ευθύνες για την 7η Οκτωβρίου 2023.
Οι Financial Times εξετάζουν κυρίως τα σενάρια της επόμενης ημέρας: συνεργασία μικρότερων κομμάτων, κυβέρνηση μειοψηφίας, κυβέρνηση εθνικής ενότητας ή νέες εκλογές. Στις αναλύσεις τους αναδεικνύεται και ο κίνδυνος νέας έντασης με το Ιράν, που θα μπορούσε να περιπλέξει περαιτέρω τις πολιτικές διαπραγματεύσεις.
Στην Ισπανία, η El País είχε παρουσιάσει την αναμέτρηση ως εκλογή με συνέπειες για ολόκληρη τη Μέση Ανατολή και όχι μόνο για το πολιτικό μέλλον του Νετανιάχου.
Στη Γερμανία, το Der Spiegel ασχολήθηκε με την ένταση της προεκλογικής εκστρατείας και τις απαιτήσεις των οικογενειών θυμάτων της επίθεσης της Χαμάς για απαντήσεις σχετικά με τις ευθύνες της 7ης Οκτωβρίου.
Στη Γαλλία, η Le Monde ανέδειξε την κινητοποίηση Ισραηλινών του εξωτερικού, οι οποίοι ταξίδεψαν για να συμμετάσχουν στην ψηφοφορία.
Αυτές οι ευρωπαϊκές προσεγγίσεις, όπως τις κατέγραψε σε επισκόπησή της και η ισραηλινή Jerusalem Post, δείχνουν ότι το ενδιαφέρον δεν περιορίζεται στους αριθμούς των εδρών, αλλά επεκτείνεται στη θεσμική και γεωπολιτική επόμενη ημέρα.
Μέση Ανατολή: Al Jazeera και η πολιτική σημασία των Αράβων ψηφοφόρων
Το Al Jazeera, με έδρα το Κατάρ, δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα στην ψήφο των Αράβων πολιτών του Ισραήλ και στις συνέπειες των πολέμων στη Γάζα και στην ευρύτερη περιοχή.
Σύμφωνα με τη νεότερη ανάλυσή του, τα αναθεωρημένα exit polls εμφάνιζαν το στρατόπεδο Νετανιάχου με 52 έδρες στο Channel 12, έναντι 49 της αντιπολίτευσης, ενώ το Channel 13 είχε καταγράψει ισοπαλία 51–51. Τα αραβικά κόμματα εμφανίζονταν να διεκδικούν συνολικά έως 19 έδρες.
Το δίκτυο καταγράφει και την αντίδραση του Μανσούρ Αμπάς, επικεφαλής του Ra’am, ο οποίος εξέφρασε την ελπίδα ότι η τελική κατανομή των εδρών θα επιτρέψει στην αντιπολίτευση και στο κόμμα του να συγκροτήσουν πλειοψηφία.
Η αραβική συμμετοχή αποτελεί ίσως το πιο ενδιαφέρον στοιχείο αυτής της εκλογής. Δεν είναι μόνο η αύξηση των εδρών, αλλά το ενδεχόμενο τα αραβικά κόμματα να αποκτήσουν καθοριστικό ρόλο στις διαπραγματεύσεις, παρά τις προεκλογικές δεσμεύσεις αρκετών Ισραηλινών πολιτικών να μη συνεργαστούν μαζί τους.
Οι δηλώσεις Νετανιάχου και Άιζενκοτ
Ο Νετανιάχου, απευθυνόμενος στους υποστηρικτές του, τόνισε ότι το Λικούντ παραμένει η μεγαλύτερη πολιτική δύναμη και ζήτησε τη συγκρότηση ισχυρής δεξιάς κυβέρνησης. Αναφέρθηκε στα στρατιωτικά επιτεύγματα του Ισραήλ και στη συνέχιση της αντιπαράθεσης με το Ιράν.
Ο Άιζενκοτ, αντίθετα, παρουσίασε την ψήφο ως απαίτηση πολιτικής αλλαγής, μιλώντας για το τέλος μιας εποχής και για μια νέα αρχή.
Το Reuters επισημαίνει ότι κανένας από τους δύο δεν είχε εξασφαλίσει, με βάση τις προβολές, την απαιτούμενη κοινοβουλευτική πλειοψηφία.
Αυτοδυναμία, κυβέρνηση συνεργασίας ή νέες εκλογές;
Η Κνεσέτ διαθέτει 120 έδρες. Για την εξασφάλιση απόλυτης κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας απαιτούνται 61.
Οι τελευταίες προβολές δείχνουν ότι κανένα από τα δύο βασικά στρατόπεδα δεν έχει εξασφαλίσει αυτόν τον αριθμό. Οι διαπραγματεύσεις θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε διεύρυνση συνεργασιών, κυβέρνηση μειοψηφίας με εξωτερική στήριξη ή άλλη συμφωνία μεταξύ κομμάτων.
Ο πρόεδρος του Ισραήλ Ισαάκ Χέρτσογκ θα πραγματοποιήσει διαβουλεύσεις με τους πολιτικούς αρχηγούς και θα αναθέσει την προσπάθεια σχηματισμού κυβέρνησης στον υποψήφιο που θεωρεί ότι διαθέτει τις καλύτερες κοινοβουλευτικές προϋποθέσεις.
Εάν αποτύχουν οι προβλεπόμενες διαδικασίες, η χώρα μπορεί να οδηγηθεί σε νέες εκλογές. Μέχρι να συγκροτηθεί νέα κυβέρνηση, ο Νετανιάχου παραμένει επικεφαλής της υπηρεσιακής κυβέρνησης.
Το συμπέρασμα της διεθνούς δημοσιογραφίας
Η κοινή συνισταμένη των διεθνών δημοσιευμάτων είναι η αβεβαιότητα για τη σύνθεση της επόμενης κυβέρνησης.
Το Reuters και το AP προτάσσουν το εκλογικό αδιέξοδο. Οι Financial Times εξετάζουν τις κυβερνητικές διεξόδους. Ο Guardian και το Al Jazeera αναδεικνύουν τον ρόλο της αραβικής ψήφου. Τα ισραηλινά μέσα καταγράφουν μια ιδιαίτερα σύνθετη πολιτική αριθμητική, στην οποία ακόμη και μικρές μεταβολές εδρών μπορούν να επηρεάσουν τις διαπραγματεύσεις.
Το σημαντικότερο είναι ότι η πρωτιά του Λικούντ δεν ισοδυναμεί με εξασφαλισμένη πρωθυπουργία, όπως και η αντιπολιτευτική πλειοψηφία απέναντι στον Νετανιάχου δεν ισοδυναμεί αυτομάτως με κυβερνητική πλειοψηφία υπέρ του Άιζενκοτ.
Το Ισραήλ περιμένει πλέον την ολοκλήρωση της καταμέτρησης. Και μαζί του περιμένουν οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Ευρώπη και οι χώρες της Μέσης Ανατολής, καθώς η επόμενη κυβέρνηση θα κληθεί να λάβει αποφάσεις για τη Γάζα, το Ιράν, την περιφερειακή ασφάλεια και τις διεθνείς σχέσεις της χώρας.
