Πρόστιμο ύψους 550 εκατ. ευρώ επέβαλε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στην AliExpress για παραβίαση του Κανονισμού για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες, κρίνοντας ότι η πλατφόρμα δεν αξιολόγησε ούτε περιόρισε αποτελεσματικά τους κινδύνους από την πώληση παράνομων, μη ασφαλών και παραποιημένων προϊόντων.
Σύμφωνα με την Κομισιόν, στην AliExpress εξακολουθούσαν να κυκλοφορούν σε μεγάλη κλίμακα επικίνδυνα παιχνίδια, ακατάλληλα καλλυντικά και απομιμήσεις επώνυμων προϊόντων. Αρκετά από αυτά παρέμεναν διαθέσιμα επί εβδομάδες, ακόμη και μετά τον εντοπισμό τους από τα συστήματα ελέγχου της εταιρείας.
Η Επιτροπή διαπίστωσε ότι η AliExpress δεν διέθετε επαρκές προσωπικό για την εξέταση δυνητικά παράνομων προϊόντων και υπερεκτιμούσε την αποτελεσματικότητα των μηχανισμών εντοπισμού και αφαίρεσής τους. Δεν είχε επίσης αξιολογήσει ρεαλιστικά την αναντιστοιχία ανάμεσα στον αριθμό των ανθρώπων που πραγματοποιούσαν τους ελέγχους και στον τεράστιο όγκο των προϊόντων που έπρεπε να εξεταστούν.
Οι αλγόριθμοι πρότειναν παράνομα προϊόντα
Οι έλεγχοι των υπηρεσιών της Κομισιόν έδειξαν ότι παράνομα προϊόντα όχι μόνο παρέμεναν διαθέσιμα, αλλά προτείνονταν ή διαφημίζονταν στους καταναλωτές πριν αφαιρεθούν.
Η AliExpress, σύμφωνα με την απόφαση, δεν αξιολόγησε επαρκώς τον τρόπο με τον οποίο τα συστήματα προτάσεων και διαφημίσεων μπορούσαν να ενισχύσουν τη διάδοση τέτοιων προϊόντων. Παράλληλα, δεν χρησιμοποίησε αξιόπιστους ποσοτικούς δείκτες για να μετρήσει κατά πόσο οι έλεγχοί της απέτρεπαν την εμφάνιση ή την επανεμφάνιση παράνομων προϊόντων.
Έμποροι παρέκαμπταν τους ελέγχους
Σοβαρές ελλείψεις εντοπίστηκαν και στην εφαρμογή των κυρώσεων. Καταστήματα που είχαν τιμωρηθεί για την πώληση παράνομων προϊόντων μπορούσαν να παραμένουν ενεργά στην πλατφόρμα.
Παράλληλα, έμποροι παρέκαμπταν τους ελέγχους τοποθετώντας σκόπιμα προϊόντα σε λανθασμένες κατηγορίες, ώστε να υπάγονται σε πιο ελαστικές απαιτήσεις. Η AliExpress δεν διέθετε αρκετό προσωπικό για να ελέγχει αν τα προϊόντα είχαν κατηγοριοποιηθεί σωστά, ενώ οι μηχανισμοί πριν από τη δημοσίευσή τους δεν εντόπιζαν τις παραπλανητικές καταχωρίσεις.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στις απομιμήσεις. Το υποχρεωτικό σύστημα «εξουσιοδότησης εμπορικού σήματος», το οποίο υποτίθεται ότι θα απέτρεπε την πώληση παραποιημένων προϊόντων, κρίθηκε αναποτελεσματικό και υποστελεχωμένο. Οι έμποροι μπορούσαν εύκολα να το παρακάμπτουν και να αναρτούν προϊόντα τα οποία αφαιρούνταν μόνο αργότερα.
Η Επιτροπή επισημαίνει ότι οι απομιμήσεις δεν πλήττουν μόνο τα δικαιώματα και την ασφάλεια των καταναλωτών, αλλά και τις νόμιμες επιχειρήσεις που επενδύουν στον σχεδιασμό, στους ελέγχους ασφαλείας και στην καινοτομία.
Προθεσμία έως τις 20 Οκτωβρίου
Το ύψος του προστίμου υπολογίστηκε με βάση τη φύση και τη σοβαρότητα των παραβάσεων, τον αριθμό των χρηστών στην ΕΕ που επηρεάστηκαν και τη διάρκειά τους. Οι παραβάσεις συνεχίστηκαν τουλάχιστον έως τον Ιούνιο του 2025, όταν η Επιτροπή κοινοποίησε στην εταιρεία τα προκαταρκτικά συμπεράσματά της.
Ως ελαφρυντικό στοιχείο ελήφθη υπόψη ότι ο Κανονισμός για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες αποτελεί σχετικά νέο νομοθετικό πλαίσιο.
Η AliExpress πρέπει έως τις 20 Οκτωβρίου 2026 να υποβάλει σχέδιο δράσης με τα μέτρα που θα λάβει για την αντιμετώπιση των παραβάσεων. Σε περίπτωση μη συμμόρφωσης, η Επιτροπή μπορεί να επιβάλει πρόσθετες περιοδικές χρηματικές κυρώσεις.
