Περισσότερα από 12 εκατ. στρέμματα γης εκτιμάται ότι έγιναν στάχτη στην Ευρώπη και τη Βόρεια Αφρική μέσα σε μόλις δύο μήνες του καλοκαιριού του 2026, σύμφωνα με νέο χάρτη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Τα στοιχεία του Ευρωπαϊκού Συστήματος Πληροφοριών για τις Δασικές Πυρκαγιές (EFFIS) αποτυπώνουν το μέγεθος της πύρινης καταστροφής από την 1η Ιουλίου έως τις 31 Αυγούστου, καταγράφοντας τις περιοχές όπου οι καμένες εκτάσεις ξεπέρασαν τα 300 στρέμματα.
«Οι φωτιές επηρέασαν μεγάλες περιοχές της Ευρώπης και της Βόρειας Αφρικής κατά το καλοκαίρι του 2026, με εκτεταμένες καμένες εκτάσεις στην Ιβηρική Χερσόνησο, τη νότια Γαλλία, την Ιταλία, την Ελλάδα, τα Βαλκάνια, την Αλγερία αλλά και την Ουκρανία» αναφέρει στην ανακοίνωση της η ΕΕ.
Και ενώ το αποτύπωμα των φετινών πυρκαγιών είναι ήδη ιδιαίτερα βαρύ, οι προοπτικές για τις επόμενες δεκαετίες είναι ακόμη πιο ανησυχητικές. Πρόσφατη μελέτη εκτιμά ότι η έκταση που καταστρέφεται από δασικές πυρκαγιές στην Ευρώπη θα μπορούσε σχεδόν να τριπλασιαστεί έως το 2100.
Η συν-συγγραφέας της μελέτης, Δρ. Κίρστεν Θονίκ από το Ινστιτούτο Πότσνταμ για την Έρευνα των Επιπτώσεων της Κλιματικής Αλλαγής δήλωσε: «Με την κλιματική αλλαγή, οι συνθήκες θα μπορούσαν να γίνουν τόσο ακραίες ώστε να φτάσουμε πραγματικά στα όρια του τι μπορούμε να κάνουμε για να προλάβουμε και να καταπολεμήσουμε τις πυρκαγιές όταν φτάσουν σε ένα συγκεκριμένο μέγεθος».
Θερμότερο και ξηρότερο κλίμα
Οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι ένα θερμότερο και ξηρότερο κλίμα θα κάνει αυτού του είδους τις πυρκαγιές συχνότερες και πιο εκτεταμένες στο μέλλον. Σε ένα «σενάριο υψηλών εκπομπών», όπου οι χώρες δεν λαμβάνουν μέτρα για τη μείωση της ρύπανσης και των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, η θερμοκρασία θα μπορούσε να αυξηθεί κατά 3,6 βαθμούς Κελσίου σε σχέση με τον προβιομηχανικό μέσο όρο.
Χρησιμοποιώντας υπολογιστικά μοντέλα, οι ερευνητές του Ινστιτούτου Πότσνταμ προβλέπουν ότι αυτό θα αυξήσει κατά 193% την έκταση της Ευρώπης που επηρεάζεται από δασικές πυρκαγιές, φτάνοντας τα 53,000 τετραγωνικά χιλιόμετρα ετησίως.
Η αύξηση αυτή θα επεκταθεί σε μεγάλο μέρος της Δυτικής και Κεντρικής Ευρώπης καθώς και στη Μεσόγειο όπου ήδη βρίσκεται σε εξέλιξη μια περίοδος πυρκαγιών που καταρρίπτει ρεκόρ. Ωστόσο οι ερευνητές προβλέπουν επίσης ότι η ανθρωπογενής κλιματική αλλαγή θα προκαλέσει την εκδήλωση πυρκαγιών σε περιοχές της Ευρώπης που μέχρι σήμερα δεν είχαν επηρεαστεί από μεγάλες πυρκαγιές.
Προετοιμασία και πρόληψη μπορούν να περιορίσουν τις απώλειες
Παρά τις δυσοίωνες προβλέψεις, οι ερευνητές εκτιμούν ότι η καλύτερη προετοιμασία, η πρόληψη και η πιο αποτελεσματική αντιμετώπιση των πυρκαγιών μπορούν να περιορίσουν σημαντικά τις επιπτώσεις τους.
Σύμφωνα με τη μελέτη, η διαρκής ενίσχυση των πρακτικών διαχείρισης των πυρκαγιών θα μπορούσε να μειώσει την έκταση των καμένων περιοχών έως και κατά 92% σε ένα σενάριο όπου η άνοδος της θερμοκρασίας περιορίζεται στους 1,8–3,6 βαθμούς Κελσίου. Ακόμη και σε ένα πιο δυσμενές σενάριο, με αύξηση της θερμοκρασίας κατά 3,6 βαθμούς Κελσίου, η μείωση θα μπορούσε να φτάσει το 72%. Ωστόσο, οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι οι συγκεκριμένες εκτιμήσεις ενδέχεται να είναι υπερβολικά αισιόδοξες υπό τις πιο ακραίες κλιματικές συνθήκες.
Ο συν-συγγραφέας της μελέτης, καθηγητής Τόμας Χίκλερ από την Εταιρεία Έρευνας για τη Φύση Senckenberg, δήλωσε: «Εάν η Ευρώπη αυξήσει τις επενδύσεις στη διαχείριση των δασικών πυρκαγιών, οι προβλέψεις μας δείχνουν ότι αυτό μπορεί να κάνει σημαντική διαφορά. Αλλά εάν οι πυρκαγιές γίνουν πραγματικά ακραίες, η ικανότητά μας να τις περιορίσουμε μπορεί να καταρρεύσει και ακόμη δεν γνωρίζουμε πού ακριβώς βρίσκεται αυτό το όριο».
