Σε κατάσταση αυξημένης ετοιμότητας βρίσκεται η Ισπανία ενόψει της σπάνιας ολικής έκλειψης ηλίου της Τετάρτης 12 Αυγούστου, καθώς το αστρονομικό φαινόμενο αναμένεται να προσελκύσει εκατομμύρια ανθρώπους σε περιοχές της χώρας που προσφέρουν από τις καλύτερες θέες της έκλειψης στην ηπειρωτική Ευρώπη.
Οι περιφέρειες που βρίσκονται στη «διαδρομή» της έκλειψης προετοιμάζονται για την υποδοχή περίπου έξι εκατομμυρίων ανθρώπων, έχοντας καθορίσει 660 επίσημα σημεία θέασης, καθώς και χώρους στάθμευσης και κατασκήνωσης.
Οι αρχές εκτιμούν ότι περίπου 1,5 εκατομμύριο άνθρωποι θα μπορούσαν να βρίσκονται στους δρόμους κατά τη διάρκεια της ημέρας, ταξιδεύοντας προς την ύπαιθρο της βορειοδυτικής και κεντρικής Ισπανίας, κατά μήκος της διαδρομής της ολικής έκλειψης.
Η ζώνη της ολικότητας θα εκτείνεται σε μια λωρίδα περίπου 200 χιλιομέτρων, από την Α Κορούνια στη βορειοδυτική ακτή του Ατλαντικού έως τη Μαγιόρκα στη Μεσόγειο.
«Πρέπει να περιορίσουμε οποιοδήποτε είδος δραστηριότητας που θα μπορούσε να προκαλέσει σπινθήρα»
Περισσότεροι από 35.000 αστυνομικοί θα αναπτυχθούν στο πλαίσιο μεγάλης επιχείρησης ασφαλείας, με στόχο να περιοριστούν οι κίνδυνοι που συνδέονται με τις μαζικές συγκεντρώσεις ανθρώπων στην ύπαιθρο.
«Είχαμε ένα εξαιρετικά δύσκολο καλοκαίρι στην Ισπανία, με μια ακόμη σειρά μεγάλων πυρκαγιών. Γι’ αυτό πρέπει να περιορίσουμε οποιοδήποτε είδος δραστηριότητας που θα μπορούσε να προκαλέσει σπινθήρα», δήλωσε στο Reuters η Βιρχίνια Μπάρκονες, γενική γραμματέας Πολιτικής Προστασίας και Εκτάκτων Καταστάσεων στο ισπανικό υπουργείο Εσωτερικών.
Οι αρχές ανησυχούν ιδιαίτερα για το ενδεχόμενο πυρκαγιών που θα μπορούσαν να προκληθούν ακόμη και από μια φαινομενικά μικρή απροσεξία, όπως ένα αποτσίγαρο, ενώ η αυξημένη κυκλοφορία οχημάτων ενδέχεται να δυσκολέψει την πρόσβαση των πυροσβεστικών δυνάμεων σε περίπτωση πυρκαγιάς.
Η υπουργός Περιβάλλοντος, Σάρα Ααγέσεν, δήλωσε κατά την επίσκεψή της στη Νιέμπλα, στη νότια Ισπανία, ότι «η βλάστηση είναι εξαιρετικά ξηρή και η μικρότερη σπίθα ή απροσεξία θα μπορούσε να οδηγήσει σε καταστροφικές δασικές πυρκαγιές».
Καύσωνας και «πολύ υψηλός» κίνδυνος πυρκαγιάς
Η ανησυχία των ισπανικών αρχών ενισχύεται από τις ακραίες καιρικές συνθήκες. Για πολλές περιφέρειες έχουν εκδοθεί προειδοποιήσεις από τη μετεωρολογική υπηρεσία AEMET, καθώς οι θερμοκρασίες αναμένεται να φτάσουν ακόμη και τους 40 βαθμούς Κελσίου, ενώ ο κίνδυνος πυρκαγιάς χαρακτηρίζεται «υψηλός» ή «πολύ υψηλός».
Η AEMET ανακοίνωσε τη Δευτέρα ότι ο Ιούλιος ήταν ο δεύτερος θερμότερος μήνας στην ηπειρωτική Ισπανία από τότε που ξεκίνησαν οι καταγραφές, το 1961, ενώ ήταν παράλληλα ο ξηρότερος Ιούλιος που έχει καταγραφεί, με μόλις 4,3 χιλιοστά βροχής — περίπου το 26% της φυσιολογικής βροχόπτωσης για την εποχή.
Η Ισπανία, όπως και η Γαλλία, έχει βρεθεί αντιμέτωπη με διαδοχικά κύματα καύσωνα και μεγάλες πυρκαγιές, σε μια Ευρώπη που γίνεται ολοένα και πιο ξηρή.
Μέχρι αργά το απόγευμα της Δευτέρας, τρεις μεγάλες πυρκαγιές μαίνονταν στις επαρχίες Ουέλβα, Σεγκόβια και Ουέσκα. Από την αρχή του έτους, οι πυρκαγιές έχουν καταστρέψει περίπου 2 εκατομμύρια στρέμματα, έκταση εξαπλάσια από εκείνη που είχε καεί την ίδια περίοδο του 2025, σύμφωνα με το υπουργείο Περιβάλλοντος.
«Είναι μια πολύ άσχημη περίοδος. Είναι στατιστικά η εβδομάδα όπου ξεσπούν οι περισσότερες πυρκαγιές στην Ισπανία», δήλωσε ο Ραούλ ντε λα Κάγιε, γενικός γραμματέας της Ένωσης Επαγγελματιών Μηχανικών της Ισπανίας (AIPE).
Απαγορεύσεις και έκτακτα μέτρα
Οι αρχές έχουν απαγορεύσει τη στάθμευση σε λωρίδες έκτακτης ανάγκης ή κοντά σε ξερή βλάστηση, ενώ απαγορεύονται επίσης τα μπάρμπεκιου και τα πυροτεχνήματα.
Η περιφέρεια της Βαλένθιας, ως προληπτικό μέτρο, έκλεισε φυσικά πάρκα και απαγόρευσε την πεζοπορία σε αγροτικά μονοπάτια.
Παράλληλα, εθνικές και τοπικές αρχές πραγματοποιούν εκστρατείες ενημέρωσης μέσω τοπικών ΜΜΕ, μέσων κοινωνικής δικτύωσης και διαδικτυακών φόρουμ, καλώντας τους επισκέπτες να μην σταθμεύουν σε μη εγκεκριμένες περιοχές, να μην πετούν σκουπίδια, να μην χρησιμοποιούν μπάρμπεκιου και να αποφεύγουν περιοχές της υπαίθρου που χαρακτηρίζονται ως υψηλού κινδύνου.
Στη Μαδρίτη έχει δημιουργηθεί αίθουσα ελέγχου, από την οποία οι ισπανικές αρχές θα συντονίζουν την επιχείρηση σε συνεργασία με τις περιφερειακές κυβερνήσεις.
Οι κάτοικοι φοβούνται «καταστροφικές» πυρκαγιές
Οι ανησυχίες δεν περιορίζονται στις κρατικές αρχές. Κάτοικοι μικρών πόλεων οργανώνουν δικές τους εκστρατείες ευαισθητοποίησης, ζητώντας από τους επισκέπτες να αποφεύγουν τις ευαίσθητες φυσικές περιοχές.
Στο Μπουιτράγο ντε Λοθόγια, μια πόλη περίπου 2.000 κατοίκων βόρεια της Μαδρίτης, η τοπική ομάδα Monte en Pie πραγματοποίησε διαμαρτυρία κατά εκδηλώσεων που έχουν προγραμματιστεί κοντά σε δάση.
Η γειτονική πόλη Τρες Κάντος ακύρωσε όλες τις εκδηλώσεις για την ημέρα της έκλειψης λόγω του κινδύνου πυρκαγιάς. Ωστόσο, περίπου 3.000 άνθρωποι, μεταξύ των οποίων και οι επικεφαλής της περιφέρειας της Μαδρίτης, αναμένονται σε σημείο παρατήρησης κοντά στο Μπουιτράγο.
Η Monte en Pie υποστηρίζει ότι, αν και η έκλειψη θα διαρκέσει μόλις λίγα λεπτά, μια μεγάλη πυρκαγιά που θα μπορούσε να ξεσπάσει εξαιτίας της παρουσίας τόσο μεγάλου αριθμού ανθρώπων θα είχε συνέπειες για δεκαετίες.
«Είμαστε σε μια περιοχή υψηλού κινδύνου πυρκαγιάς. Τα μπάρμπεκιου και η χρήση μηχανημάτων απαγορεύονται επειδή η ύπαιθρος είναι εξαιρετικά ξηρή… Όσοι περισσότεροι άνθρωποι, τόσο μεγαλύτερος ο κίνδυνος», δήλωσε η Άνα Ερνάντες, επικεφαλής της ομάδας.
Ο αστροτουρισμός, πάντως, απογειώνεται
Οι προειδοποιήσεις δεν φαίνεται να αποθαρρύνουν τους αστροτουρίστες. Η Booking.com κατέγραψε πάνω από τριπλάσια αύξηση στις αναζητήσεις από το εξωτερικό για πόλεις της ενδοχώρας, όπως το Μπούργος και η Σορία.
Παράλληλα, στοιχεία της Amadeus δείχνουν ότι οι κρατήσεις για την Αστούριας έχουν αυξηθεί κατά 292% σε σχέση με πέρυσι.
Για περίπου το 70% των ενοικιαζόμενων τροχόσπιτων και καραβανιών —περίπου 500.000 οχήματα— έχουν ήδη πραγματοποιηθεί κρατήσεις για την περίοδο της έκλειψης, σύμφωνα με την εργοδοτική ένωση ASEICAR.
Τα καταλύματα σε μικρές πόλεις και χωριά κατά μήκος της διαδρομής της έκλειψης, αλλά και πρόχειρα παρατηρητήρια που έχουν δημιουργήσει τοπικοί λάτρεις της αστρονομίας, έχουν κλείσει εδώ και μήνες. Υπάρχουν μάλιστα αναφορές για ανθρώπους που προσφέρουν ανταλλαγές κατοικιών ακόμη και από την Ουάσινγκτον, προκειμένου να εξασφαλίσουν διαμονή σε χωριά της Καστίλης και Λεόν, μιας από τις καλύτερες περιοχές για την παρατήρηση του φαινομένου.
Οι ισπανικές αρχές εκτιμούν ότι περίπου 460.000 ξένοι τουρίστες θα ταξιδέψουν στη χώρα ειδικά για την έκλειψη.
Και ο κίνδυνος για την όραση
Η μαζική προσέλευση επισκεπτών έχει δημιουργήσει και έναν δεύτερο πονοκέφαλο για τις αρχές: την προστασία της όρασης.
Τα νοσοκομεία βρίσκονται σε επιφυλακή για πιθανές βλάβες στα μάτια ανθρώπων που δεν θα χρησιμοποιήσουν τα κατάλληλα προστατευτικά γυαλιά. Σε όλη τη χώρα έχουν διανεμηθεί δωρεάν ειδικά γυαλιά για την έκλειψη, ωστόσο έξι μάρκες αποσύρθηκαν αφού κρίθηκαν ακατάλληλες από την καταναλωτική οργάνωση FACUA.
Ο Χεσούς Μεράγιο Λιόβες, επικεφαλής του ερευνητικού ινστιτούτου οφθαλμολογίας Fernández-Vega, προειδοποίησε ότι τα ειδικά γυαλιά πρέπει να φοριούνται πριν, κατά τη διάρκεια και μετά την έκλειψη, καθώς η απευθείας παρατήρηση του Ήλιου μπορεί να προκαλέσει μη αναστρέψιμες βλάβες.
Ένα αστρονομικό γεγονός υπό τη σκιά της κλιματικής αλλαγής
Η ολική έκλειψη της 12ης Αυγούστου, που θα είναι ορατή στο σύνολό της μόνο από την Ισπανία και την Ισλανδία, αναδεικνύει με τον πιο χαρακτηριστικό τρόπο το πώς η κλιματική αλλαγή επηρεάζει πλέον και τον σχεδιασμό μεγάλων δημόσιων εκδηλώσεων.
Η ισπανική εμπειρία δείχνει ότι ένα σπάνιο φυσικό φαινόμενο μπορεί να μετατραπεί σε μια τεράστια πρόκληση πολιτικής προστασίας όταν συμπίπτει με ακραία ζέστη, ξηρασία και αυξημένο κίνδυνο πυρκαγιών.
Και ενώ εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι κατευθύνονται προς την ισπανική ύπαιθρο για να παρακολουθήσουν λίγα λεπτά απόλυτου σκοταδιού μέσα στη μέρα, οι αρχές προσπαθούν να διασφαλίσουν ότι το θέαμα του ουρανού δεν θα μετατραπεί σε καταστροφή επί του εδάφους.
Στο μικρό χωριό Βιλιλιμπάδο, στη βορειοδυτική Ισπανία, η NASA έχει εγκαταστήσει τέσσερα τηλεσκόπια υψηλής ισχύος δίπλα στη ρωμανική εκκλησία του χωριού, προκειμένου να μεταδώσει ζωντανά την έκλειψη σε περισσότερους από 10 εκατομμύρια θεατές. Η NASA επέλεξε το χωριό, το οποίο παρέμενε εγκαταλελειμμένο για δεκαετίες προτού αναστηλωθεί ως τουριστικός προορισμός, έπειτα από σχεδόν έναν χρόνο αναζήτησης της ιδανικής τοποθεσίας.
Για την Ισπανία, ωστόσο, η μεγάλη πρόκληση της αυριανής ημέρας δεν θα είναι μόνο να προσφέρει στους επισκέπτες την καλύτερη δυνατή θέα του σπάνιου φαινομένου, αλλά και να επιστρέψουν όλοι με ασφάλεια.
(Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ, Guardian)
