Η Ιερά Μονή Αγίας Αικατερίνης του Σινά, ένα από τα αρχαιότερα εν λειτουργία χριστιανικά μοναστήρια στον κόσμο, αντιμετωπίζει σοβαρή κρίση. Πέρα από τις διαπραγματεύσεις με την Αίγυπτο για το καθεστώς της περιουσίας, η μοναστική κοινότητα δοκιμάζεται από βαθιές εσωτερικές αντιθέσεις. Το ζητούμενο είναι η προστασία της θρησκευτικής ζωής, των ιστορικών δικαιωμάτων και της πολιτιστικής κληρονομιάς της.
Τρεις ομάδες και ανοιχτές διαφωνίες
Σύμφωνα με τις τελευταίες πληροφορίες της HuffPost, η Σιναϊτική Αδελφότητα εμφανίζεται διαιρεμένη σε τρεις ομάδες, με διαφορετικές θέσεις για την προηγούμενη και τη σημερινή ηγεσία και για τη συμφωνία με το Κάιρο. Στο παρασκήνιο διατυπώνονται σενάρια για νέες αλλαγές στη διοίκηση, χωρίς να συνιστούν ειλημμένες αποφάσεις.
Η παρέμβαση Δαμιανού
Ο πρώην Αρχιεπίσκοπος Δαμιανός επιτίθεται στην ελληνική κυβέρνηση και προσωπικά στον πρωθυπουργό, εκφράζοντας φόβους για τα περιουσιακά δικαιώματα της Μονής. Αρνείται ότι έχει αναγνωρίσει δικαστικά την κυριότητα του αιγυπτιακού Δημοσίου επί της μοναστηριακής περιουσίας. Οι καταγγελίες του πρέπει να αξιολογηθούν χωριστά από το περιεχόμενο της υπό διαπραγμάτευση συμφωνίας, το οποίο δεν έχει δημοσιοποιηθεί πλήρως.
Η θέση της Αθήνας
Η ελληνική διπλωματία επιδιώκει ειδική θεσμική προστασία της Μονής, ώστε να διατηρηθεί ως ζωντανό μοναστικό κέντρο και όχι να αντιμετωπίζεται αποκλειστικά ως αρχαιολογικός χώρος. Ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης έχει αναφερθεί σε προκαταρκτική κατανόηση με την αιγυπτιακή πλευρά. Η συναίνεση της Αδελφότητας παραμένει κρίσιμο ζήτημα. Δεν υπάρχει επιβεβαιωμένη νέα επίσημη απάντηση στις τελευταίες προσωπικές καταγγελίες Δαμιανού.
Ο ρόλος του Πατριαρχείου Ιεροσολύμων
Το Πατριαρχείο Ιεροσολύμων, με ιστορικό και κανονικό ρόλο στην αρχιεπισκοπική διαδοχή του Σινά, έχει παρέμβει στην εκκλησιαστική κρίση. Ο Πατριάρχης Θεόφιλος Γ΄ αποτελεί συνομιλητή της ελληνικής πλευράς. Η αναζήτηση εκκλησιαστικής ομαλότητας δεν πρέπει να συγχέεται με τις νομικές διαπραγματεύσεις για την ιδιοκτησία.
Η αιγυπτιακή οπτική
Αιγυπτιακά δημοσιεύματα, μεταξύ άλλων στο Egypt Telegraph, επικεντρώνονται στις δικαστικές διαδικασίες, στα δικαιώματα χρήσης των θρησκευτικών χώρων και στις κρατικές αξιώσεις κυριότητας. Η αιγυπτιακή κυβέρνηση υποστηρίζει ότι σέβεται τη θρησκευτική λειτουργία και την πολιτιστική σημασία της Μονής. Η αιγυπτιακή οργάνωση Egyptian Initiative for Personal Rights έχει, αντιθέτως, εκφράσει ανησυχίες για την προστασία των δικαιωμάτων των μοναχών. Χωρίς τα πλήρη δικαστικά έγγραφα δεν είναι ασφαλές να συναχθεί οριστική λύση του ιδιοκτησιακού.
Το κρίσιμο ορόσημο
Η 24η Οκτωβρίου αναφέρεται σε ελληνικά δημοσιεύματα ως κρίσιμη ημερομηνία σε σχέση με τις αιγυπτιακές δικαστικές διαδικασίες. Υπάρχει όμως διαφωνία για τον ακριβή δικονομικό της χαρακτήρα: άλλο νέα δικάσιμος και άλλο λήξη αναστολής. Η διάκριση απαιτεί επίσημη επιβεβαίωση.
Η ιστορική ευθύνη
Η Μονή ιδρύθηκε τον 6ο αιώνα, επί Ιουστινιανού, και διαφυλάσσει ανεκτίμητες εικόνες, χειρόγραφα και μια μακραίωνη μοναστική παράδοση. Η προστασία της απαιτεί σαφείς νομικές εγγυήσεις από την Αίγυπτο, διαφάνεια από την Αθήνα και ενότητα από τη μοναστική αδελφότητα. Το διακύβευμα υπερβαίνει τις προσωπικές αντιπαραθέσεις: είναι το μέλλον ενός μοναδικού ζωντανού μνημείου.
Πηγές: Aνακοινώσεις και δηλώσεις ΥΠΕΞ, Πατριαρχείο Ιεροσολύμων, Egypt Telegraph, Al-Ahram, Egypt Independent, Egyptian Initiative for Personal Rights.
