ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΗ-ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ
Η σταδιακή μείωση των αμερικανικών στρατευμάτων στην Ευρώπη θα γίνει «με δομημένο τρόπο» και δεν θα επηρεάσει τα αμυντικά σχέδια του ΝΑΤΟ, δήλωσε την Τετάρτη από τις Βρυξέλλες ο Γενικός Γραμματέας της Συμμαχίας Μαρκ Ρούτε, κατά την ενημέρωση Τύπου ενόψει της συνόδου των υπουργών Εξωτερικών του ΝΑΤΟ που θα πραγματοποιηθεί στο Χέλσινγκμποργκ της Σουηδίας στις 21-22 Μαΐου.
Ο Ρούτε πρόσθεσε ότι οι συζητήσεις για το πόσο θα συνεισφέρουν οι ΗΠΑ στη Συμμαχία σε περίπτωση κρίσης έχουν ξεκινήσει εδώ και πάνω από έναν χρόνο, χαρακτηρίζοντάς τις λογική απόρροια της αυξημένης αμυντικής δαπάνης των Ευρωπαίων συμμάχων και του Καναδά.
«Μη υγιής σχέση»
Παράλληλα, επανέλαβε την προειδοποίησή του ότι το ΝΑΤΟ πρέπει να απομακρυνθεί από τη «μη υγιή εξάρτηση» που έχει αναπτυχθεί από έναν και μόνο σύμμαχο. Δεν είναι η πρώτη φορά που ο Ρούτε χρησιμοποιεί αυτή τη διατύπωση: ήδη από τον Απρίλιο του 2026, σε ομιλία του στο Reagan Institute της Ουάσινγκτον, είχε μιλήσει ανοιχτά για μια «μη υγιή αλληλεξάρτηση» που αναπτύχθηκε μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου, καθώς πολλές ευρωπαϊκές χώρες συρρίκνωσαν τις ένοπλες δυνάμεις τους θεωρώντας δεδομένη την αμερικανική στρατιωτική ομπρέλα ασφαλείας.
Απαντώντας σε επίμονες ερωτήσεις δημοσιογράφων σχετικά με την αμερικανική στρατιωτική παρουσία στην Ευρώπη και τις πληροφορίες περί αποσύρσεων δυνάμεων από τη Γερμανία και την Πολωνία, ο Ρούτε υποστήριξε ότι οι όποιες αλλαγές αποτελούν μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής προσαρμογής της Συμμαχίας.
«Οι προσαρμογές θα γίνουν με την πάροδο του χρόνου και με δομημένο τρόπο», δήλωσε, επιμένοντας ότι οι αλλαγές στην αμερικανική παρουσία δεν θα επηρεάσουν τα επιχειρησιακά αμυντικά σχέδια του ΝΑΤΟ. Παράλληλα, σημείωσε ότι οι ΗΠΑ «πρέπει να στραφούν περισσότερο προς τον Ινδο-Ειρηνικό».
Ο Ρούτε εμφανίστηκε να υιοθετεί σε μεγάλο βαθμό και την αμερικανική κριτική περί άνισης κατανομής βαρών εντός της Συμμαχίας, ακόμη και απέναντι στις επαναλαμβανόμενες επιθέσεις του Ντόναλντ Τραμπ κατά των Ευρωπαίων συμμάχων μελών του ΝΑΤΟ.
Όπως είπε, η πίεση των ΗΠΑ προς τους Ευρωπαίους συμμάχους αποτελεί σε έναν βαθμό «υγιή» εξέλιξη, καθώς αναγκάζει την Ευρώπη να αναλάβει μεγαλύτερη ευθύνη για την ίδια της την ασφάλεια.
«Η Ευρώπη μαζί με το Ηνωμένο Βασίλειο, την Τουρκία και τη Νορβηγία αριθμεί πάνω από 500 εκατομμύρια ανθρώπους. Αντιμετωπίζουμε μια Ρωσία 120 έως 140 εκατομμυρίων ανθρώπων και παραμένουμε υπερβολικά εξαρτημένοι από έναν μόνο σύμμαχο 350 εκατομμυρίων για να μπορούμε να αμυνθούμε. Αυτό δεν είναι βιώσιμο μακροπρόθεσμα», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ πρόσθεσε ότι «ο συγκεκριμένος σύμμαχος δεν μπορεί να συνεχίσει επ’ αόριστον να εξηγεί αυτή την κατάσταση στη δική του κοινή γνώμη», αναφερόμενος στις αυξανόμενες πιέσεις στο εσωτερικό των ΗΠΑ για μείωση του αμερικανικού βάρους στην ευρωπαϊκή άμυνα.
Από τη Χάγη στην Αγκυρα
Παράλληλα, έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην επόμενη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ που θα πραγματοποιηθεί στην Άγκυρα στις 7-8 Ιουλίου, λέγοντας ότι το βασικό ζήτημα που αντιμετωπίζει πλέον η Συμμαχία είναι πώς η αυξημένη αμυντική δαπάνη θα μετατραπεί σε πραγματική αμυντική βιομηχανική παραγωγή.
«Το μεγαλύτερο ζήτημα που αντιμετωπίζουμε σήμερα είναι πώς μπορούμε όχι μόνο να αυξήσουμε τις δαπάνες, αλλά να τις μετατρέψουμε σε περισσότερη αμυντική βιομηχανική παραγωγή», δήλωσε, προσθέτοντας ότι η σύνοδος της Άγκυρας θα πρέπει να προκαλέσει μια νέα δυναμική, αντίστοιχη με εκείνο της Χάγης για τις αμυντικές δαπάνες.
Νωρίτερα, ο υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας Χακάν Φιντάν είχε δηλώσει ότι η Άγκυρα επιθυμεί η σύνοδος του Ιουλίου να αποτελέσει «υψηλού επιπέδου γεγονός που θα επαναβεβαιώσει την ενότητα και τη συνοχή του ΝΑΤΟ», ενώ θα αναδείξει και τις τουρκικές «βέλτιστες πρακτικές» στη μετατροπή των αμυντικών δαπανών σε στρατιωτικές δυνατότητες.
Σύμφωνα με όσα έχουν γίνει γνωστά ο Φιντάν θα τονίσει και την ανάγκη ανάπτυξης της διατλαντικής συνεργασίας στην αμυντική βιομηχανία «χωρίς περιορισμούς». Κάτι που έχει ενθαρρύνει και ο Ρούττε σε διάφορες τοποθετήσεις του όπως για παράδειγμα ότι η Τουρκία είναι αναπόσπαστο μέρος της ευρωπαϊκής άμυνας.
Η Ρωσία η πιο άμεση απειλή
Παράλληλα, ο επικεφαλής της Συμμαχίας υποστήριξε ότι η Ρωσία «παραμένει η πιο άμεση απειλή για την ευρωατλαντική ασφάλεια», όχι μόνο λόγω του πολέμου στην Ουκρανία αλλά και εξαιτίας «των επίμονων και αυξανόμενων προσπαθειών υπονόμευσης της ασφάλειας και της σταθερότητας» των κρατών-μελών του ΝΑΤΟ. Όπως είπε, το βασικό ερώτημα πλέον δεν είναι αν οι σύμμαχοι πρέπει να κάνουν περισσότερα, αλλά «πόσο γρήγορα μπορούν να μετατρέψουν τις δεσμεύσεις σε πραγματικές στρατιωτικές δυνατότητες».
Ο Ρούτε αναφέρθηκε επίσης στο επεισόδιο με drone στην Εσθονία, λέγοντας ότι ρουμανικό μαχητικό F-16 που συμμετείχε στην αποστολή εναέριας αστυνόμευσης του ΝΑΤΟ στη Βαλτική κατέρριψε ουκρανικό drone πάνω από την Εσθονία.
«Το drone ήταν ουκρανικό, αλλά δεν θα βρισκόταν εκεί αν δεν υπήρχε η ρωσική επιθετικότητα», δήλωσε, υπογραμμίζοντας ότι «η αντιαεροπορική άμυνα του ΝΑΤΟ λειτούργησε ξανά αποτελεσματικά».
Απέρριψε, μάλιστα, ως «εντελώς γελοίους» τους ρωσικούς ισχυρισμούς ότι οι χώρες της Βαλτικής ανοίγουν τον εναέριο χώρο τους για ουκρανικά drone που επιτίθενται στη Ρωσία.
Ιράν και Μέση Ανατολή
Αναφερόμενος στη Μέση Ανατολή, ο Ρούτε κατηγόρησε το Ιράν για «άμεση επίθεση στην ελευθερία της ναυσιπλοΐας και του παγκόσμιου εμπορίου» μέσω των ενεργειών του στα Στενά του Ορμούζ, σημειώνοντας ότι αρκετές χώρες του ΝΑΤΟ εξετάζουν κοινές πρωτοβουλίες για τη διασφάλιση της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας στην περιοχή.
Μέρκελ ή Ντράγκι οι διαπραγματευτές με τη Μόσχα;
Ερωτηθείς τέλος για τα σενάρια περί πιθανού ρόλου της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε μελλοντικές συνομιλίες με τη Ρωσία για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία, και ειδικότερα για δημοσιεύματα που αναφέρουν τα ονόματα του πρώην προέδρου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας Μάριο Ντράγκι και της πρώην καγκελαρίου της Γερμανίας Άνγκελα Μέρκελ ως πιθανούς διαμεσολαβητές, ο Ρούτε απέφυγε να τοποθετηθεί.
«Ο Μάριο Ντράγκι είναι στενός προσωπικός φίλος, αλλά δεν θα σχολιάσω ποιος θα έπρεπε να αναλάβει αυτόν τον ρόλο», είπε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι «πρώτα η ΕΕ πρέπει να αποφασίσει ποιον ρόλο θέλει να παίξει».
