Η δίκη που μπορεί να ρίξει φως σε μία από τις πιο συγκλονιστικές δολοφονίες δημοσιογράφου στην Ευρώπη ξεκίνησε στη Μάλτα. Στο εδώλιο βρίσκεται ο επιχειρηματίας Γιόργκεν Φένεκ, ο οποίος κατηγορείται ότι ενορχήστρωσε τη δολοφονία της ερευνητικής δημοσιογράφου Ντάφνι Καρουάνα Γκαλίσια, με τις αποκαλύψεις για τον σχεδιασμό του εγκλήματος να προκαλούν αίσθηση.
Στο δικαστήριο της Βαλέτας άρχισε η πολυαναμενόμενη δίκη του 44χρονου κληρονόμου μεγάλης κτηματομεσιτικής αυτοκρατορίας, ο οποίος φέρεται να οργάνωσε τη δολοφονία της δημοσιογράφου που ερευνούσε υποθέσεις διαφθοράς. Σύμφωνα με το κατηγορητήριο, το σχέδιο καταστρώθηκε σε αποθήκη πατάτας, ενώ δεκάδες χιλιάδες ευρώ παραδόθηκαν μέσα σε έναν καφέ φάκελο για τη χρηματοδότηση της επιχείρησης που κατέληξε στην ανατίναξη του παγιδευμένου αυτοκινήτου της Γκαλίσια το 2017.
Η έναρξη της δίκης θεωρείται ορόσημο, καθώς προηγήθηκαν πολυετείς καθυστερήσεις και δικονομικά εμπόδια. Ο Φένεκ συνελήφθη το 2019 πάνω στο γιοτ του, ενώ φέρεται να επιχειρούσε να διαφύγει από τη Μάλτα, μετά τη σύνδεση του ονόματός του με την υπόθεση.
Αντιμετωπίζει κατηγορίες για συνέργεια σε ανθρωποκτονία και συμμετοχή σε εγκληματική οργάνωση, ενώ ο γενικός εισαγγελέας ζητά την επιβολή ισόβιας κάθειρξης. Ο ίδιος αρνείται όλες τις κατηγορίες.
Η προσφυγή στο Συνταγματικό Δικαστήριο και η επιλογή των ενόρκων
Η έναρξη της δίκης κινδύνευσε να αναβληθεί ξανά, όταν ο Γιόργκεν Φένεκ προσέφυγε στο Συνταγματικό Δικαστήριο, υποστηρίζοντας ότι παραβιάστηκε το δικαίωμά του σε δίκαιη δίκη. Ο επιχειρηματίας ισχυρίστηκε ότι οι συνομιλίες του με τους συνηγόρους του μέσα στη φυλακή ενδέχεται να παρακολουθούνταν μέσω συσκευής που είχε τοποθετηθεί στον χώρο των συναντήσεων. Αν και το δικαστήριο έκανε δεκτό το αίτημα να εξετάσει την υπόθεση, απέρριψε την αναστολή της κύριας δίκης, επιτρέποντας την κανονική εξέλιξη της διαδικασίας.
Η επιλογή των ενόρκων αποδείχθηκε ιδιαίτερα απαιτητική, καθώς η μεγάλη δημοσιότητα της υπόθεσης προκάλεσε ανησυχίες για την αμεροληψία τους. Η διαδικασία διήρκεσε περίπου πέντε ώρες, ενώ διακόπηκε όταν ένας αναπληρωματικός ένορκος λιποθύμησε λόγω της υψηλής θερμοκρασίας. Βάσει της νομοθεσίας της Μάλτας, οι ένορκοι θα παραμείνουν απομονωμένοι σε ξενοδοχείο καθ’ όλη τη διάρκεια της δίκης, χωρίς πρόσβαση σε κινητά τηλέφωνα, υπολογιστές ή άλλες ηλεκτρονικές συσκευές.
Τι υποστηρίζουν οι εισαγγελείς
Την περίοδο πριν από τη δολοφονία της, η Ντάφνι Καρουάνα Γκαλίσια ερευνούσε μια αμφιλεγόμενη συμφωνία για σταθμό παραγωγής ενέργειας που συνδεόταν με τον Φένεκ. Αργότερα αποκαλύφθηκε ότι ο ίδιος ήταν ιδιοκτήτης της μυστικής offshore εταιρείας «17 Black», η οποία επίσης είχε αποτελέσει αντικείμενο ερευνών της δημοσιογράφου.
Σύμφωνα με το κατηγορητήριο, ο Φένεκ προσέγγισε αρχικά τον φίλο του και οδηγό ταξί, Μελβίν Θεούμα, ζητώντας του να οργανώσει τη δολοφονία της Καρουάνα Γκαλίσια, επειδή φοβόταν ότι επρόκειτο να δημοσιεύσει επιβαρυντικές αποκαλύψεις για τον ίδιο και έναν θείο του. Ο Θεούμα στη συνέχεια ήρθε σε επαφή με τα αδέλφια Άλφρεντ και Τζορτζ Ντετζόρτζιο, συμφωνώντας αμοιβή 150.000 ευρώ, ποσό που, όπως υποστηρίζει, έλαβε από τον Φένεκ σε μετρητά μέσα σε έναν καφέ φάκελο. Αργότερα, ο Θεούμα έλαβε προεδρική χάρη με αντάλλαγμα την κατάθεσή του εναντίον του Φένεκ και από το 2019 τελεί υπό ειδικό καθεστώς προστασίας μαρτύρων.
Τον Ιούνιο του 2025, οι άνδρες που κατηγορήθηκαν για προμήθεια εκρηκτικών, Ρόμπερτ Άγκιους και Τζέιμι Βέλα, καταδικάστηκαν σε ισόβια κάθειρξη χωρίς δυνατότητα αποφυλάκισης υπό όρους. Στα αδέλφια Ντετζόρτζιο έχουν επιβληθεί ποινές 40 ετών για την τοποθέτηση και πυροδότηση της βόμβας, ενώ στον συνεργό τους, Βίνσεντ Μούσκατ, έχει επιβληθεί κάθειρξη 15 ετών.
Η δολοφονία που συγκλόνισε τη Μάλτα
Η δολοφονία της Ντάφνι Καρουάνα Γκαλίσια προκάλεσε διεθνή κατακραυγή και ανέδειξε σοβαρά ερωτήματα για το κράτος δικαίου και τη διαφθορά στη Μάλτα. Η δημοσιογράφος είχε αφιερώσει την καριέρα της στην αποκάλυψη υποθέσεων που αφορούσαν την πολιτική και επιχειρηματική ελίτ της χώρας.
Η υπόθεση πυροδότησε μαζικές διαδηλώσεις, οι οποίες οδήγησαν στην παραίτηση του τότε πρωθυπουργού Τζόζεφ Μούσκατ τον Ιανουάριο του 2020. Το 2021, δημόσια έρευνα κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το κράτος συνέβαλε στη δημιουργία ενός «κλίματος ατιμωρησίας», το οποίο επέτρεψε στους δράστες να πιστεύουν ότι θα μπορούσαν να διαπράξουν το έγκλημα χωρίς συνέπειες.
Στη δίκη παρίστανται ο σύζυγος, οι τρεις γιοι και οι δύο αδελφές της δημοσιογράφου. Η μικρότερη αδελφή της, Μάντι Μάλια, δήλωσε ότι η οικογένεια εξακολουθεί να ζητά πλήρη απόδοση δικαιοσύνης, εκφράζοντας τον φόβο ότι η ηλικιωμένη μητέρα τους ίσως δεν προλάβει να δει όλους τους υπευθύνους να λογοδοτούν. «Η δικαιοσύνη για την Ντάφνι δεν μπορεί να περιμένει άλλο», τόνισε, ενώ η δίκη αναμένεται να διαρκέσει αρκετές εβδομάδες.
(Με πληροφορίες από Deutsche Welle)
