Ίχνη μιας μυστηριώδους ρωμαϊκής αίρεσης, αφιερωμένης σε μια παράξενη θεότητα, τον Σαβάζιο, ανακάλυψαν αρχαιολόγοι, εξετάζοντας ευρήματα από ρωμαϊκή βίλα στη βορειοανατολική Ισπανία.
Οι αιρέσεις ήταν συχνό φαινόμενο στη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία, που περιελάμβανε πολλές διαφορετικές εθνότητες, με συχνά δικές τους θρησκείες. Ο Σαβάζιος ή Σαββάνδος ήταν αρχαία ελληνική θρακική και φρυγική θεότητα, που συνδεόταν με τους ιππείς, τη βλάστηση και το σιτάρι. Παραλληλιζόταν με τον Διόνυσο, μα δεν είχε πολλούς πιστούς στην Ελλάδα. Η λατρεία του περιελάμβανε χορούς με φίδια. Η λατρεία του διαδόθηκε και στη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία.
Όπως αναφέρεται σε δημοσίευμα του Phys.οrg, σε νέα μελέτη που δημοσιεύτηκε στο Antiquity αναφέρεται η ανακάλυψη κομματιών ενός αγγείου σε ρωμαϊκή βίλα στο Κολέτ της βορειοανατολικής Ισπανίας. Τα κομμάτια περιλαμβάνουν μέρος του χείλους και ένα χερούλι με σχήμα δικέφαλου ερπετού. Το συγκεκριμένο εύρημα υποδεικνύει ότι η συγκεκριμένη αίρεση είχε φτάσει και σε απομακρυσμένες περιοχές του συγκεκριμένου τμήματος της αυτοκρατορίας.
Την έρευνα πραγματοποίησαν επιστήμονες του Πανεπιστημίου της Ζιρόνα στην Ισπανία. Εξετάζοντας τα στρώματα στα οποία βρέθηκαν τα θραύσματα και αγγεία στο γύρω περιβάλλον (μεταξύ των οποίων κανάτες κρασιού και κύπελλα) οι ερευνητές κατέληξαν στο συμπέρασμα πως το σκεύος έσπασε και θάφτηκε κατά τη βασιλεία του αυτοκράτορα Αυγούστου. Δεν έχει βρεθεί από πού προερχόταν, αν και κάποια χαρακτηριστικά δείχνουν πως μπορεί να ήταν από τη βόρεια Αφρική.
Οι αρχαιολόγοι σύγκριναν το χερούλι με άλλα αντικείμενα από τον ρωμαϊκό κόσμο: Τα φίδια ήταν χαρακτηριστικό σύμβολο της λατρείας του Σαβάζιου, αν και παρατηρούνταν και αλλού, όπως στη λατρεία του Μίθρα. Ωστόσο οι επιστήμονες συνέδεσαν το εύρημα με τον Σαβάζιο λόγω άλλων ανακαλύψεων στην περιοχή, και συγκεκριμένα σε μια αρχαία ελληνική αποικία, το Εμπόριον (σημερινό Αμπούριας). Όσον αφορά στο πώς μπορεί να έφτασε τόσο μακριά, εκτιμάται πως οφείλεται σε κάποιον περιπλανώμενο ιερέα που είχε φτάσει στο Εμπόριο από την ανατολή.
