Η ανακοίνωση του προσυμφώνου ή μνημονίου για παύση των εχθροπραξιών στη Μέση Ανατολή έφερε την πρώτη άμεση αντίδραση των αγορών. Ο Ορέστης Ομράν, διεθνής δικηγόρος και πρόεδρος του Think Tank SYNERGIA, μιλώντας με βιντεο Teams στη HuffPost, εκτιμά ότι εφόσον η συμφωνία εφαρμοστεί, οι θετικές συνέπειες στη διεθνή οικονομία θα φανούν γρήγορα, κυρίως στο ενεργειακό πεδίο.
Το μεγάλο ερώτημα, όπως τονίζει, δεν είναι μόνο η ανακοίνωση της συμφωνίας, αλλά η εφαρμογή της. «Αυτό είναι το ζητούμενο τη στιγμή που μιλάμε. Το αν και πόσο θα εφαρμοστεί», σημειώνει.
Οι αγορές περίμεναν την παύση των εχθροπραξιών
Σύμφωνα με τον Ορέστη Ομράν, η διεθνής οικονομία είχε ήδη προεξοφλήσει ότι μια συμφωνία παύσης των εχθροπραξιών θα λειτουργούσε εκτονωτικά.
«Αυτό είναι που περίμεναν οι αγορές έτσι κι αλλιώς. Και νομίζω ότι αντέδρασαν σωστά μετά την ανακοίνωση της συμφωνίας, εάν και εφόσον τηρηθεί ως έχει», αναφέρει.
Το βασικό χαρακτηριστικό της συμφωνίας, όπως εξηγεί, είναι ότι σταματούν οι εχθροπραξίες σε μια περιοχή κρίσιμη για την παγκόσμια ενεργειακή ασφάλεια. Έστω και προσωρινά, αυτό αρκεί για να δημιουργήσει καλύτερο κλίμα στις διεθνείς αγορές.
«Νομίζω ότι οι θετικές συνέπειες στη διεθνή οικονομία θα είναι άμεσες. Οπότε, όντως είναι μια καλή εξέλιξη και περιμένουμε να δούμε πώς θα εφαρμοστεί», υπογραμμίζει.
Το πετρέλαιο υποχωρεί, αλλά η πλήρης αποκλιμάκωση θέλει χρόνο
Στο ενεργειακό πεδίο, ο Ορέστης Ομράν βλέπει ήδη την πρώτη αντίδραση.
Όπως σημειώνει, μετά την ανακοίνωση της συμφωνίας, η τιμή του βαρελιού κινείται γύρω στα 80 δολάρια, καταγράφοντας πτώση της τάξης των 10 έως 15 δολαρίων μέσα σε λίγες ημέρες.
«Από πλευράς ενεργειακής, η ανάκαμψη των αγορών δεν παίρνει πάρα πολύ χρόνο», εξηγεί.
Ωστόσο, διευκρινίζει ότι η επιστροφή στα προπολεμικά επίπεδα δεν θα γίνει από τη μία ημέρα στην άλλη. Πριν από την κρίση, μια τιμή γύρω στα 65 με 70 δολάρια το βαρέλι θα θεωρείτο πιο φυσιολογική. Η επιστροφή σε αυτά τα επίπεδα, όμως, θα είναι σταδιακή.
Κατά την εκτίμησή του, όσο αρχίσουν να περνούν περισσότερα δεξαμενόπλοια από τα Στενά του Ορμούζ και όσο επιστρέφουν στην παγκόσμια αγορά ποσότητες πετρελαίου που είχαν μπλοκαριστεί λόγω του πολέμου, τόσο θα αυξάνονται οι πιέσεις για περαιτέρω μείωση των τιμών.
Προς τα 70 δολάρια το βαρέλι ως τα τέλη Ιουλίου
Ο διεθνής δικηγόρος εμφανίζεται συγκεκριμένος ως προς τον χρονικό ορίζοντα της αποκλιμάκωσης.
«Θεωρώ ότι η διεθνής τιμή του βαρελιού προς τα τέλη Ιουλίου, δηλαδή σε έξι εβδομάδες από τώρα, θα έχει πέσει ακόμα περισσότερο. Θα είμαστε γύρω στην περιοχή των 70 δολαρίων», εκτιμά.
Η εικόνα αυτή, αν επιβεβαιωθεί, θα μπορούσε να λειτουργήσει ανακουφιστικά για την παγκόσμια οικονομία, περιορίζοντας τις πληθωριστικές πιέσεις και δίνοντας ανάσα στις μεταφορές, τη βιομηχανία και την κατανάλωση.
Όμως, άλλο η διεθνής τιμή του πετρελαίου και άλλο η τιμή που βλέπει ο πολίτης στην αντλία.
Γιατί η βενζίνη στην Ελλάδα θα αργήσει να φθηνύνει
Στο ερώτημα πότε θα φανεί η αποκλιμάκωση στον καταναλωτή, ο Ορέστης Ομράν είναι πιο επιφυλακτικός, ιδιαίτερα για την Ελλάδα.
Όπως λέει, πολλές φορές η πτώση της τιμής του βαρελιού δεν μεταφέρεται άμεσα στην τελική τιμή της βενζίνης. Οι προμηθευτές και οι πωλητές επικαλούνται συχνά ότι έχουν ήδη αγοράσει καύσιμα σε υψηλές τιμές, άρα διατηρούν αυξημένες τις τιμές για τον καταναλωτή και τη μικρομεσαία επιχείρηση.
«Εκεί ίσως ο χρόνος που χρειάζεται είναι ακόμα μεγαλύτερος, για να αντιμετωπιστεί και αυτό το επιχείρημα ότι οι αποθήκες είναι γεμάτες με ακριβό πετρέλαιο, το οποίο πήραμε πριν από τη λήξη του πολέμου», σημειώνει.
Για την Ελλάδα, η εκτίμησή του είναι ότι το καλοκαίρι θα παραμείνει ακριβό.
«Νομίζω ότι στη χώρα μας θα δούμε υψηλές τιμές βενζίνης, τουλάχιστον μέσα στο καλοκαίρι, για τους λόγους που ξέρουμε και επειδή κάθε καλοκαίρι βλέπουμε υψηλές τιμές. Θεωρώ ότι από τον Σεπτέμβρη θα υπάρξει μια εκτόνωση», αναφέρει.
Πιο γρήγορη η αποκλιμάκωση στην Κεντρική και Δυτική Ευρώπη
Η εικόνα, κατά τον ίδιο, μπορεί να είναι διαφορετική στην υπόλοιπη Ευρώπη.
Στην Κεντρική και Δυτική Ευρώπη, όπου οι ανάγκες διαφέρουν και οι θερμοκρασίες είναι χαμηλότερες, οι θετικές συνέπειες ενδέχεται να φανούν νωρίτερα.
Επιπλέον, οι ευρωπαϊκές χώρες έχουν μπροστά τους την ανάγκη να προμηθευτούν φυσικό αέριο για να γεμίσουν τις αποθήκες τους ενόψει του χειμώνα. Αυτό σημαίνει ότι η σταθεροποίηση της περιοχής και η εξομάλυνση των ενεργειακών ροών μπορεί να επηρεάσουν ταχύτερα τις τιμές.
«Μέσα στον Ιούλιο θα βλέπουμε χαμηλότερες τιμές στην Κεντρική και Δυτική Ευρώπη», εκτιμά ο Ορέστης Ομράν.
Το Ισραήλ, η Χεζμπολάχ και ο κίνδυνος νέας αποσταθεροποίησης
Παρά την αισιοδοξία των αγορών, ο Ορέστης Ομράν επισημαίνει ότι η κατάσταση παραμένει εύθραυστη.
Η ένταση γύρω από το Ισραήλ, τη Χεζμπολάχ και τον Λίβανο δημιουργεί, όπως λέει, μια αβεβαιότητα ως προς το αν το προσύμφωνο ή μνημόνιο θα προχωρήσει τελικά στην πράξη.
Εδώ, σύμφωνα με τον ίδιο, πρέπει να διακρίνει κανείς τα διαφορετικά γεωστρατηγικά και γεωπολιτικά συμφέροντα των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ.
Παρότι οι δύο χώρες παραμένουν στενοί σύμμαχοι και είχαν κοινούς στρατηγικούς σκοπούς στον πόλεμο, το Ισραήλ αντιμετωπίζει μια διαφορετική πραγματικότητα. Η κρίση αφορά άμεσα την περιοχή του, την ασφάλειά του και τη μακροπρόθεσμη απειλή από ένοπλες και τρομοκρατικές οργανώσεις.
«Για το Ισραήλ είναι μια ιστορική ευκαιρία να οδηγήσει στο να σιωπήσουν πολλές τρομοκρατικές ομάδες στην ευρύτερη περιοχή και να εξασφαλίσει ένα μεγάλο χρονικό διάστημα χωρίς απειλή», αναφέρει.
Η στρατηγική των ΗΠΑ και ο χρόνος που αγοράζει η συμφωνία
Από την άλλη πλευρά, οι Ηνωμένες Πολιτείες, σύμφωνα με τον Ορέστη Ομράν, επιδιώκουν να κλείσει ο πόλεμος όσο το δυνατόν γρηγορότερα, με μια συμφωνία που θα διασφαλίζει ότι το Ιράν δεν θα αποκτήσει πυρηνικά όπλα.
Αυτό, όπως εξηγεί, δίνει χρόνο τόσο στον Πρόεδρο Τραμπ όσο και στις Ηνωμένες Πολιτείες για την ευρύτερη στρατηγική τους στη Μέση Ανατολή.
«Το συμφέρον των Ηνωμένων Πολιτειών είναι να τελειώνει ο πόλεμος όσο το δυνατόν γρηγορότερα, με μια συμφωνία από το Ιράν ότι δεν θα αποκτήσει πυρηνικά», σημειώνει.
Για το Ισραήλ, όμως, τα πράγματα είναι πιο σύνθετα. Πολλοί στόχοι του πολέμου έχουν ήδη επιτευχθεί, αλλά η αποδυνάμωση οργανώσεων στον Νότιο Λίβανο μπορεί να θεωρηθεί ευκαιρία για τη δημιουργία μιας ισχυρότερης περιμέτρου ασφαλείας τα επόμενα χρόνια.
Το Μεσανατολικό δεν λύνεται με έναν πόλεμο
Ο Ορέστης Ομράν αποφεύγει τις εύκολες απαντήσεις για τη μακροπρόθεσμη επίλυση του Μεσανατολικού.
Όπως επισημαίνει, πρόκειται για ένα διαχρονικό πρόβλημα που δεν μπορεί να λυθεί ούτε με έναν παροδικό πόλεμο ούτε με παροδικές νίκες.
«Θα χρειαστούν πολύ περισσότερα πράγματα για να μιλήσουμε για επίλυση του ζητήματος εκεί», τονίζει.
Η συμφωνία, επομένως, μπορεί να αποτελεί οικονομική ανάσα και γεωπολιτική εκτόνωση, αλλά δεν συνιστά από μόνη της λύση στο βαθύτερο πρόβλημα της περιοχής.
Οι χρηματαγορές ανακάμπτουν και δεν είχαν υποστεί βαρύ πλήγμα
Σε σχέση με τις διεθνείς αγορές και τα χρηματιστήρια, ο Ορέστης Ομράν εμφανίζεται αισιόδοξος.
Όπως λέει, οι κεφαλαιαγορές ήδη ανακάμπτουν, ενώ στην πραγματικότητα δεν είχαν δεχθεί ιδιαίτερα βαρύ πλήγμα από τον πόλεμο.
«Για να λέμε και την αλήθεια, δεν είχαν υποστεί και πάρα πολύ μεγάλο πλήγμα», σημειώνει.
Η παγκόσμια αγορά, κατά την ανάλυσή του, διαθέτει σήμερα πολύ χρήμα. Το ιδιωτικό κεφάλαιο έχει συσσωρευτεί σε τέτοιο βαθμό ώστε λειτουργεί πλέον με έναν οιονεί τραπεζικό ρόλο, δανείζοντας με προνομιακούς όρους οφειλέτες που σε άλλες συνθήκες θα απευθύνονταν στις τράπεζες ή σε πιο συστημικά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα.
Αυτός ο ανταγωνισμός μεταξύ ιδιωτικού κεφαλαίου και συστημικών κεφαλαιαγορών δημιουργεί, όπως λέει, μια ευρύτερη κατάσταση άνθησης.
Θετικό το επόμενο 18μηνο για τις αγορές
Ο Ορέστης Ομράν εκτιμά ότι αυτή η εικόνα δύσκολα θα ανατραπεί μέσα στο επόμενο 18μηνο.
«Η άποψή μου είναι ότι τα χρηματιστήρια θα συνεχίσουν να πηγαίνουν καλά», αναφέρει.
Κατά τον ίδιο, οι Ηνωμένες Πολιτείες οδηγούν ένα «τρένο» μερικής παγκόσμιας ανάπτυξης, το οποίο δυστυχώς δεν περιλαμβάνει στον ίδιο βαθμό την Ευρώπη, αλλά αγγίζει πολλές άλλες περιοχές του πλανήτη.
Η αμερικανική οικονομία, όπως τη διαβάζει, επεκτείνεται, μεγαλώνει και βρίσκεται σε καλή κατάσταση ανάπτυξης. Παράλληλα, το αμερικανικό κεφάλαιο που εξέρχεται από τις Ηνωμένες Πολιτείες προς τον υπόλοιπο κόσμο μπορεί να δημιουργήσει συνθήκες ανάπτυξης και για τρίτες χώρες.
«Δεν επλήγησαν πολύ οι κεφαλαιαγορές από τον πόλεμο. Ήταν μόνο παροδικά τα πλήγματα. Η ευρύτερη κατάσταση της διεθνούς οικονομίας, όπως τη διαβάζουμε σήμερα, δείχνει ότι θα συνεχίσουμε να έχουμε πολύ καλές συνθήκες για το επόμενο 18μηνο», καταλήγει ο Ορέστης Ομράν.
