Ενώ ο Μάρκο Ρούμπιο τηρεί σιγήν ιχθύος για την υπογραφή της συμφωνίας – πλαισίου μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν για τον τερματισμό της πολύμηνης πολεμικής σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή, ο Τζέι Ντι Βανς αναδεικνύεται ως ο επικεφαλής διαπραγματευτής του Ντόναλντ Τραμπ και καλείται να εκμεταλλευτεί την κατάσταση υπέρ του, με σκοπό να αυξήσει τις προοπτικές επιλογής του για τη θέση του επόμενου Πρόεδρου των ΗΠΑ.
Όπως μεταδίδει το Reuters, ο Αντιπρόεδρος των ΗΠΑ επιχειρεί να συνδυάσει τον διπλωματικό του ρόλο με την προώθηση του νέου του βιβλίου, ασκώντας παράλληλα δριμεία κριτική στο Ισραήλ, τη στιγμή που ο «παραγκωνισμός» του υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, ερμηνεύεται ως μια τακτική του Λευκού Οίκου να “δοκιμάσει” τα στελέχη του σε πραγματικές συνθήκες ανταγωνισμού.
Η σταρτηγική του Βανς
Πράγματι, οι ραγδαίες εξελίξεις στο πεδίο του πολέμου συμπίπτουν με την κυκλοφορία του βιβλίου του Vance, “Communion”, στο οποίο εξιστορεί τη μεταστροφή του στον Καθολικισμό. Ο Αντιπρόεδρος αξιοποιεί τον κύκλο των συνεντεύξεών του για το βιβλίο, συνδυάζοντας τη συζήτηση για την πίστη του με τον ρόλο του ως τον κύριο υποστηρικτή της συμφωνίας με το Ιράν.
Η επικοινωνιακή του εκστρατεία κορυφώθηκε την Πέμπτη σε συνέντευξη Τύπου στον Λευκό Οίκο, όπου παρουσίασε τις ελπίδες των ΗΠΑ για μια οριστική ειρήνη. Εκεί, προχώρησε σε μια από τις αυστηρότερες επικρίσεις κατά του Ισραήλ στην ιστορία των ΗΠΑ, αποφεύγοντας παράλληλα ερωτήσεις για μια πιθανή δική του υποψηφιότητα για την Προεδρία.
«Αν οι Ιρανοί δεν αλλάξουν συμπεριφορά, ο στρατός και το πυρηνικό τους πρόγραμμα θα παραμείνουν υπό καταστροφή», δήλωσε χαρακτηριστικά. «Αν όμως αλλάξουν, τότε θα έχουν μια μεταμορφωτική σχέση με τη Μέση Ανατολή, και η Μέση Ανατολή με τον λαό του Ιράν».
Ο γερουσιαστής Λίντσει Γκράχαμ, ηγετική μορφή του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος στα εξωτερικά θέματα, χαρακτήρισε τον Βανς «αρχιτέκτονα» της συμφωνίας, προτείνοντας να παρουσιάσει το τελικό κείμενο στη Γερουσία προς έγκριση. Ο ίδιος ο Τραμπ, με το γνωστό του χιούμορ, δήλωσε στη σύνοδο G7 στη Γαλλία: «Αν πετύχει, θα πάρω εγώ τα εύσημα. Αν αποτύχει, θα ρίξω το φταίξιμο στον JD!».
Βανς vs Ρούμπιο
Ο Βανς, όπως αναφέρει το Reuters, βρίσκεται σε δύσκολη θέση: πρέπει να υπερασπιστεί τις αποφάσεις του Τραμπ, προσπαθώντας παράλληλα να διατηρήσει μια απόσταση από τα χαμηλά ποσοστά αποδοχής του Προέδρου. Δηλώνει ότι οι επικριτές του είναι «ανώριμοι» και τονίζει ότι οι πολεμοκάπηλοι συντηρητικοί επιθυμούν τη συνέχιση των επιθέσεων μέχρι «να πέσει και η τελευταία βόμβα ή να πεθάνει και ο τελευταίος Ιρανός».
Εντύπωση προκαλεί το γεγονός ότι ο Τραμπ επέλεξε τον Vance ως το “πρόσωπο” της συμφωνίας, παραγκωνίζοντας τον Υπουργό Εξωτερικών Marco Rubio, ο οποίος παραδοσιακά θα έπρεπε να ηγείται των διαπραγματεύσεων. Σύμφωνα με πηγές κοντά στον Λευκό Οίκο, ο Τραμπ ακολουθεί μια τακτική «πραγματικής δοκιμασίας», θέτοντας τα στελέχη του σε συνεχή ανταγωνισμό για να δει ποιος μπορεί να ανταπεξέλθει.
Παρά την ένταση, ο Vance δεν χάνει την ευκαιρία να προωθήσει το βιβλίο του. Σε μια δύσκολη στιγμή κατά τη διάρκεια της εκπομπής “The View”, όπου δέχτηκε καταιγισμό ερωτήσεων για το Ιράν και τα ανθρώπινα δικαιώματα, απάντησε με χιούμορ: «Ας μιλήσουμε για το βιβλίο — είμαι εδώ για να πουλήσω βιβλία».
Οι αδυναμίες εφαρμογής της συμφωνίας
Το βασικό ζήτημα είναι αν οι Ηνωμένες Πολιτείες θα επιχειρήσουν να επιβάλουν μια κοινή ερμηνεία της εκεχειρίας, καθώς οι δύο πλευρές διαφωνούν για το τι ακριβώς προβλέπει και ακόμη το Ισραήλ δεν έχει πει την τελευταία του λέξη για το μνημόνιο κατανόησης. Το Ιράν θεωρεί ότι οι ισραηλινές επιχειρήσεις παραβιάζουν τη συμφωνία, ενώ το Ισραήλ υποστηρίζει ότι διατηρεί το δικαίωμα άμυνας απέναντι στις επιθέσεις της Χεζμπολάχ.
Η αναβολή των διπλωματικών επαφών, οι συνεχιζόμενες μάχες στον Λίβανο, οι διαφορετικές ερμηνείες της εκεχειρίας, η ασάφεια για τους μηχανισμούς περιορισμούς του πυρηνικού προγράμματος, το καθεστώς που θα επικρατεί στο Ορμούζ και η απουσία συζήτησης για το βαλλιστικό πρόγραμμα καθιστούν τις επόμενες ημέρες κρίσιμες, καθώς μια αποτυχία σταθεροποίησης της κατάστασης στον Λίβανο και διευκρίνισεις των όρων θα μπορούσαν να απειλήσουν όχι μόνο τη συμφωνία ΗΠΑ–Ιράν αλλά και την ευρύτερη ασφάλεια στη Μέση Ανατολή.
