Το Παγκόσμιο Κύπελλο της FIFA για το 2026 ξεκινά αύριο Πέμπτη 11/6, προκαλώντας ένα κλίμα ευφορίας και ανυπομονησίας στους λάτρεις του ποδοσφαίρου, χωρίς όμως να λείπουν οι προβληματισμοί για το τεράστιο περιβαλλοντικό κόστος που προκύπτει.
Γιατί οι εκπομπές άνθρακα αναμένεται να διπλασιαστούν
Όπως αναφέρει το Reuters, η φετινή διοργάνωση προβλέπεται να παράξει υπερδιπλάσιες εκπομπές άνθρακα σε σχέση με το τουρνουά του Κατάρ, δεδομένου ότι το Μουντιάλ του 2026 θα είναι το μεγαλύτερο τουρνουά ποδοσφαίρου στην ιστορία και θα επεκταθεί σε τρεις χώρες και δεκαέξι πόλεις της Βόρειας Αμερικής, καλύπτοντας πάνω από 4.500 χιλιόμετρα.
Ειδικότερα, η διοργάνωση θα περιλαμβάνει 104 αγώνες (αύξηση 63% σε σχέση με το Κατάρ το 2022), τη στιγμή που πάνω από πέντε εκατομμύρια εισιτήρια έχουν ήδη πωληθεί. Η προσέλευση αναμένεται να φτάσει τα έξι εκατομμύρια —έως και 76% περισσότεροι από τους 3,4 εκατομμύρια συνολικούς θεατές του Κατάρ
Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα της Greenly, μιας διεθνούς πλατφόρμας που ειδικεύεται στον υπολογισμό εκπομπών άνθρακα, η διοργάνωση αναμένεται να επιβαρύνει την ατμόσφαιρα με 7,8 εκατομμύρια μετρικούς τόνους διοξειδίου του άνθρακα. Το μέγεθος αυτό είναι ισοδύναμο με τις ετήσιες εκπομπές 1,7 εκατομμυρίων αυτοκινήτων ή, ακόμα πιο εντυπωσιακά, με το σύνολο των ρύπων που παράγει ολόκληρη η Σιέρα Λεόνε σε ένα έτος.
Ενδεικτικά, οι αντίστοιχες εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου στο Παγκόσμιο Κύπελλο του 2022 στο Κατάρ είχαν υπολογιστεί σε περίπου 3,8 εκατομμύρια τόνους, γεγονός που σημαίνει ότι φέτος οι ρύποι ενδέχεται να είναι διπλάσιοι.
Εκτιμάται ότι το 87% της συνολικής περιβαλλοντικής επιβάρυνσης θα οφείλεται στις μετακινήσεις των θεατών —κυρίως μέσω των αεροπορικών ταξιδιών— καθώς εκατομμύρια φίλαθλοι θα διασχίζουν την ήπειρο για να υποστηρίξουν τις ομάδες τους.
Το τουρνουά του 2026 χρησιμοποιεί υπάρχοντα στάδια, επομένως οι υποδομές αποτελούν μόνο το 3% του συνολικού αποτυπώματος. Αν και δεν κατασκευάστηκαν νέα στάδια, συμμετέχουν περισσότερες ομάδες, ενώ ορισμένοι αγώνες θα διεξαχθούν σε πιο απομακρυσμένες πόλεις, κάτι που πρέπει να ληφθεί υπόψιν, δεδομένου ότι οι αποστάσεις στην Αμερική είναι πολύ μεγαλύτερες σε σχέση με εκείνες του Κατάρ.
Να σημειωθεί ότι οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου από το Κατάρ είχαν υπολογιστεί σε περίπου 3,8 εκατομμύρια τόνους.
Η πρόκληση των μετακινήσεων
Για τον περιορισμό των μετακινήσεων, οι χώροι διεξαγωγής του Παγκοσμίου Κυπέλλου χωρίστηκαν σε τρία περιφερειακά συμπλέγματα (δυτικό, κεντρικό και ανατολικό). Το Reuters φέρνει ως παράδειγμα την εθνική ομάδα της Αγγλίας, της οποίας οι φίλαθλοι αντιμετωπίζουν το εξής πρόβλημα: τρεις αγώνες στον όμιλό τους θα διεξαχθούν στο Ντάλας, τη Βοστώνη και το Νιου Τζέρσεϊ, καλύπτοντας απόσταση 1.721 μιλίων (περίπου 2.770 χλμ).
Στη σύνοδο κορυφής του ΟΗΕ για το κλίμα (COP26) το 2021, η FIFA δεσμεύτηκε να μειώσει στο μισό τις εκπομπές άνθρακα έως το 2030 και να επιτύχει καθαρές μηδενικές εκπομπές έως το 2040, στο πλαίσιο του προγράμματος του ΟΗΕ «Sports for Climate Action Framework». Ωστόσο, η FIFA δεν έχει θέσει συγκεκριμένο στόχο για τις εκπομπές άνθρακα ειδικά για το Παγκόσμιο Κύπελλο.
«Πολλές περιβαλλοντικές πρωτοβουλίες που σχετίζονται με το τουρνουά υλοποιούνται από τη FIFA και τις πόλεις υποδοχής πριν, κατά τη διάρκεια και μετά τη διοργάνωση», ανέφερε το όργανο σε δήλωσή του στο Reuters.
Στο τραπέζι λύσεις που μέχρι πρόσφατα έμοιαζαν αδιανόητες
Η ανάγκη προστασίας των ποδοσφαιριστών έχει οδηγήσει σε συζητήσεις για μέτρα που μέχρι πριν από λίγα χρόνια θα θεωρούνταν υπερβολικά. Ένα από τα σενάρια που εξετάζονται προβλέπει οι αναπληρωματικοί να παραμένουν σε κλιματιζόμενους χώρους και όχι στον πάγκο κατά τη διάρκεια των αγώνων, ώστε να αποφεύγεται η πολύωρη έκθεσή τους στις υψηλές θερμοκρασίες. Σε περίπτωση αλλαγής, θα ειδοποιούνται από μέλη του τεχνικού επιτελείου για να ξεκινήσουν προθέρμανση.
Παράλληλα, η FIFA έχει ήδη επεξεργαστεί σχέδια που περιλαμβάνουν επιπλέον διαλείμματα ενυδάτωσης, χώρους ψύξης για παίκτες και φιλάθλους, καθώς και αυξημένη ιατρική υποστήριξη ανάλογα με τις καιρικές συνθήκες κάθε αγώνα.
Παράλληλα, οι τεχνολογικές καινοτομίες αναμένεται επίσης να έχουν πρωταγωνιστικό ρόλο στο τουρνουά. Ήδη έχει ανακοινωθεί ότι τετράποδα ρομπότ της Boston Dynamics θα χρησιμοποιηθούν σε ορισμένες πόλεις για περιπολίες και υποστήριξη των μέτρων ασφαλείας, προσφέροντας εικόνα σε πραγματικό χρόνο από κρίσιμες περιοχές γύρω από τα γήπεδα.
Το Μουντιάλ του 2026 φιλοδοξεί να γράψει ιστορία ως το μεγαλύτερο όλων των εποχών με 48 εθνικές ομάδες. Ωστόσο, πριν ακόμη κυλήσει η πρώτη μπάλα, η μάχη με τις ακραίες καιρικές συνθήκες φαίνεται πως εξελίσσεται σε μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις που έχει να αντιμετωπίσει η FIFA.
