Η ενεργειακή κρίση που προκαλεί η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή μπήκε σε νέα, επικίνδυνη φάση τα ξημερώματα της Παρασκευής, με ένα ακόμη χτύπημα μέσα στο Στενό του Ορμούζ, την ώρα που ο Ντόναλντ Τραμπ αφήνει ανοικτό ακόμη και το ενδεχόμενο επανέναρξης μεγάλης κλίμακας αμερικανικών επιθέσεων κατά του Ιράν.
Οι αγορές, πάντως, κινούνται προς το παρόν αντίθετα από την εικόνα πολεμικής κλιμάκωσης. Το Brent υποχωρεί προς τα 104 δολάρια το βαρέλι, καθώς οι επενδυτές ποντάρουν σε διπλωματική παρέμβαση και στην ταχύτερη αποκατάσταση μέρους των σαουδαραβικών εξαγωγικών δυνατοτήτων. (Reuters)
Οι Ιρανοί χτύπησαν τάνκερ μέσα στο Ορμούζ
Οι Φρουροί της Επανάστασης ανακοίνωσαν ότι έπληξαν το πετρελαιοφόρο Trend, υπό σημαία Τόγκο, υποστηρίζοντας ότι επιχειρούσε «παράνομη διέλευση» από το Στενό του Ορμούζ. Σύμφωνα με την ιρανική ανακοίνωση, στο πλοίο εκδηλώθηκε πυρκαγιά και στη συνέχεια ακινητοποιήθηκε.
Η βρετανική UKMTO είχε προηγουμένως αναφέρει περιστατικό ασφαλείας περίπου 16 ναυτικά μίλια βορειοανατολικά της Χασάμπ του Ομάν. Ανέφερε ότι το πλήρωμα ήταν ασφαλές και ότι δεν είχε διαπιστωθεί περιβαλλοντική επίπτωση, χωρίς όμως να επιβεβαιώνει ότι επρόκειτο για το ίδιο πλοίο.
Το νέο περιστατικό αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα επειδή το Ορμούζ παραμένει μία από τις σημαντικότερες ενεργειακές αρτηρίες του κόσμου. Πριν από τον πόλεμο περνούσε από την περιοχή περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου και LNG. (Reuters)
Ο Τραμπ μπροστά σε «μεγάλη απόφαση»
Την ίδια στιγμή, ο Αμερικανός πρόεδρος στέλνει δύο διαφορετικά μηνύματα: από τη μία μιλά για πιθανότητα συμφωνίας και από την άλλη εξετάζει νέα στρατιωτική κλιμάκωση.
Ο Τραμπ δήλωσε στο Axios ότι βρίσκεται μπροστά σε μια «μεγάλη απόφαση» για το εάν θα επαναλάβει μεγάλης κλίμακας επιθέσεις εναντίον του Ιράν. Μέχρι στιγμής δεν έχει ανακοινωθεί νέα σχετική στρατιωτική απόφαση. (Axios)
Το επόμενο κρίσιμο ραντεβού αναμένεται στη Νέα Υόρκη, στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ. Ο Τραμπ αναμένεται να συζητήσει το ιρανικό με εκπροσώπους της Σαουδικής Αραβίας, των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, του Κατάρ, του Μπαχρέιν, του Κουβέιτ και του Ομάν. (Axios)
Η Ουάσιγκτον γνωρίζει ότι μία νέα μεγάλη επίθεση στο Ιράν μπορεί να προκαλέσει νέο γύρο αντιποίνων στις ενεργειακές εγκαταστάσεις του Κόλπου και να εκτινάξει ξανά τις τιμές.
Brent 104 δολάρια – WTI πάνω από τα 101
Παρά το νέο επεισόδιο στο Ορμούζ, το πετρέλαιο καταγράφει την Παρασκευή τρίτη συνεχόμενη ημέρα υποχώρησης.
Στις πρωινές συναλλαγές το Brent βρισκόταν περίπου στα 104 δολάρια το βαρέλι, με πτώση περίπου 0,75%, ενώ το αμερικανικό WTI κινούνταν στα 101,20 δολάρια. (Reuters)
Η αποκλιμάκωση από τα πρόσφατα υψηλά συνδέεται κυρίως με τη Σαουδική Αραβία. Το Ριάντ επιχειρεί να επαναφέρει μέσα στις επόμενες ημέρες περίπου τη μισή δυναμικότητα του αγωγού East-West, ενώ αναζητεί παράλληλα εναλλακτικούς τρόπους μεταφοράς φορτίων. (Reuters)
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι πέρασε ο κίνδυνος. Η αγορά εξακολουθεί να πληρώνει σημαντικό γεωπολιτικό «ασφάλιστρο» όσο το Ορμούζ δεν λειτουργεί κανονικά και όσο η σύγκρουση Σαουδικής Αραβίας–Χούθι δημιουργεί απειλή και στη διαδρομή της Ερυθράς Θάλασσας.
Στα ύψη φυσικό αέριο και LNG
Ακόμη πιο ανησυχητική είναι η κατάσταση στο φυσικό αέριο. Το ευρωπαϊκό TTF κινείται σήμερα κοντά στα 78–79 ευρώ/MWh, με πρόσφατη ένδειξη στα 78,37 ευρώ/MWh, ενώ η αγορά παραμένει εξαιρετικά ευαίσθητη στις εξελίξεις στο Ορμούζ. (The Wall Street Journal)
Στο LNG, το ασιατικό spot benchmark JKM κινείται κοντά στα 27–30 δολάρια ανά MMBtu. Η πίεση είναι μεγάλη επειδή οι περιορισμοί στο Ορμούζ έχουν επηρεάσει τις εξαγωγές LNG από το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται το Reuters, περίπου 36 εκατ. τόνοι LNG έχουν αφαιρεθεί από την προσφορά μέσα στη χρονιά εξαιτίας των διαταραχών. (Reuters)
Το μεγάλο πρόβλημα βρίσκεται πλέον στον χειμώνα. Οι αποθήκες φυσικού αερίου της ΕΕ βρίσκονται περίπου στο 67%, σε ιδιαίτερα χαμηλό επίπεδο για την εποχή. Σε περίπτωση ψυχρού χειμώνα και παρατεταμένου προβλήματος στο Ορμούζ, στελέχη της αγοράς προειδοποιούν ότι το ασιατικό LNG θα μπορούσε να κινηθεί ακόμη και προς τα 40 δολάρια/MMBtu. (Reuters)
Αθήνα: αμόλυβδη έως 2,268 ευρώ – ντίζελ γύρω στα 2,14
Και ο λογαριασμός έχει ήδη φτάσει στα ελληνικά πρατήρια.
Στην Αθήνα η απλή αμόλυβδη 95 οκτανίων βρίσκεται πλέον σε πολλά πρατήρια στην περιοχή των 2,199 ευρώ το λίτρο και φτάνει έως τα 2,268 ευρώ, ενώ το ντίζελ κίνησης κινείται περίπου στα 2,14 ευρώ το λίτρο, ανάλογα με πρατήριο και περιοχή.
Τα διαθέσιμα στοιχεία του Παρατηρητηρίου Τιμών Υγρών Καυσίμων επιβεβαιώνουν τη μεγάλη πίεση στην αγορά: σε πρόσφατες δηλωθείσες τιμές στην Αθήνα εμφανίζονται επίπεδα πάνω από τα 2,20 ευρώ το λίτρο, ενώ καταγράφονται ακόμη υψηλότερες τιμές σε συγκεκριμένα πρατήρια. (Καύσιμα)
Και εδώ υπάρχει ένας πρόσθετος κίνδυνος: οι σημερινές διεθνείς τιμές δεν περνούν αυτομάτως στην αντλία. Υπάρχει χρονική υστέρηση από την αγορά του αργού μέχρι τη διύλιση, τη χονδρική και τελικά το πρατήριο. Συνεπώς, μέρος της προηγούμενης ανόδου του Brent μπορεί να εξακολουθήσει να περνά στις λιανικές τιμές ακόμη και αν το πετρέλαιο υποχωρεί σήμερα.
Το κρίσιμο τρίγωνο Ορμούζ – Τραμπ – Σαουδική Αραβία
Οι επόμενες ημέρες θα κριθούν ουσιαστικά σε τρία μέτωπα.
Στο Ορμούζ, από το εάν θα αποκατασταθεί ασφαλής και σταθερή ναυσιπλοΐα. Στη Σαουδική Αραβία, από το πόσο γρήγορα θα αποκατασταθεί ο East-West και θα εξασφαλιστούν εναλλακτικές εξαγωγικές οδοί. Και στην Ουάσιγκτον, από την απόφαση του Ντόναλντ Τραμπ μετά τις επαφές του με τους ηγέτες του Κόλπου.
Για την ώρα το Brent επέστρεψε προς τα 104 δολάρια. Αλλά με τάνκερ να δέχονται χτυπήματα στο Ορμούζ, το LNG του Κόλπου να αντιμετωπίζει σοβαρούς περιορισμούς και το ενδεχόμενο νέας αμερικανικής στρατιωτικής κλιμάκωσης να παραμένει ανοικτό, η ενεργειακή αγορά απέχει πολύ από την ομαλότητα.
