Ο Ντόναλντ Τραμπ και ο Έλον Μασκ φαίνεται πως έχουν αφήσει, τουλάχιστον προς το παρόν, πίσω τους τη σφοδρή δημόσια αντιπαράθεση που είχαν πριν από περίπου έναν χρόνο και έχουν αποκαταστήσει τους διαύλους επικοινωνίας. Πίσω από τη νέα προσέγγιση φαίνεται να υπάρχει ένας συγκεκριμένος πολιτικός στόχος: οι ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου και η μάχη για τον έλεγχο του Κογκρέσου.
Η επανασύνδεση των δύο ανδρών επιβεβαιώθηκε τον περασμένο Μάιο, όταν ο Τραμπ, υπουργοί, επιχειρηματίες και μέλη της οικογένειάς του επιβιβάστηκαν στο Air Force One για το ταξίδι προς την Κίνα. Ανάμεσα στους επιβάτες βρισκόταν και ο Μασκ, όπως αναφέρει η WSJ.
Άνθρωποι που βρίσκονταν στο αεροσκάφος περιγράφουν το κλίμα μεταξύ τους ως φιλικό. Ο επικεφαλής της Tesla και της SpaceX, ο οποίος εκείνη την περίοδο βρισκόταν κοντά στο να γίνει ο πρώτος τρισεκατομμυριούχος στον κόσμο, συζήτησε με τον Αμερικανό πρόεδρο σχέδια για την κατασκευή νέων εργοστασίων στις ΗΠΑ. Ο Τραμπ, από την πλευρά του, αναφέρθηκε σε μια πρόσφατη εκτόξευση πυραύλου της SpaceX που είχε παρακολουθήσει και ρώτησε τον Μασκ για έναν από τους μικρούς γιους του.
Κατά τη διάρκεια της συζήτησης, ο Τραμπ θυμήθηκε μαζί με συνεργάτες του στον Λευκό Οίκο την ενεργή συμμετοχή του Μασκ στην προεκλογική εκστρατεία του 2024. Ο επιχειρηματίας, σύμφωνα με ανθρώπους που γνωρίζουν τον σχεδιασμό, έδωσε τότε στην ομάδα του προέδρου την είδηση που περίμενε εδώ και μήνες: ότι προτίθεται να στηρίξει οικονομικά τους Ρεπουμπλικανούς στις ενδιάμεσες εκλογές.
Σύμφωνα με ανθρώπους που γνωρίζουν τις σχετικές συζητήσεις και τους οποίους επικαλείται η Wall Street Journal, ο Μασκ σχεδιάζει να διαθέσει τουλάχιστον 100 εκατ. δολάρια σε μια μεγάλη επιχείρηση κινητοποίησης ψηφοφόρων, με στόχο να βοηθήσει τους Ρεπουμπλικανούς να διατηρήσουν τον έλεγχο του Κογκρέσου.
Από τη δημόσια σύγκρουση στην επανασύνδεση
Η συνάντηση στο Air Force One αποτέλεσε το αποκορύφωμα μιας προσπάθειας σχεδόν ενός έτους για την αποκατάσταση των σχέσεων Τραμπ και Μασκ, μετά την κατάρρευση μιας από τις πιο ασυνήθιστες πολιτικές συμμαχίες της σύγχρονης αμερικανικής πολιτικής.
Η διαδικασία περιλάμβανε παρασκηνιακές τηλεφωνικές επικοινωνίες, παρεμβάσεις κοινών φίλων, προσκλήσεις στο Μαρ-α-Λάγκο και συμμετοχές σε εκδηλώσεις στον Λευκό Οίκο.
Καθοριστικό ρόλο φαίνεται πως έπαιξε και ο Τσάρλι Κερκ, ο συντηρητικός ακτιβιστής που, πριν από τον θάνατό του, είχε προσπαθήσει να γεφυρώσει το χάσμα ανάμεσα στους δύο άνδρες.
Παρά την αποκατάσταση των σχέσεων, ο Τραμπ φέρεται να αναγνωρίζει κατ’ ιδίαν ότι η σχέση τους δύσκολα θα επιστρέψει στο επίπεδο οικειότητας που είχε στο παρελθόν. Παρ’ όλα αυτά, οι δύο άνδρες επικοινωνούν πλέον περίπου μία φορά τον μήνα και συζητούν θέματα όπως η τεχνητή νοημοσύνη, η Κίνα και οι διεθνείς εξελίξεις.
Η νέα σχέση εξυπηρετεί τα συμφέροντα και των δύο. Μια πιθανή επικράτηση των Δημοκρατικών στο Κογκρέσο θα μπορούσε να οδηγήσει σε σειρά ερευνών εις βάρος του Τραμπ και της οικογένειάς του. Παράλληλα, στο επίκεντρο θα μπορούσαν να βρεθούν και οι επιχειρήσεις του Μασκ, οι οποίες εξαρτώνται σε σημαντικό βαθμό από κρατικά συμβόλαια.
Η «μεγάλη βόμβα» του Μασκ
Η στενή σχέση Τραμπ και Μασκ είχε αρχίσει να διαμορφώνεται κατά την προεκλογική εκστρατεία του 2024. Μετά την επιστροφή του Τραμπ στον Λευκό Οίκο, ο Μασκ απέκτησε ιδιαίτερα ισχυρή παρουσία στην προεδρική διοίκηση, περνώντας ακόμη και ορισμένες νύχτες στο προεδρικό συγκρότημα, καθώς είχε αναλάβει να επιβλέψει την προσπάθεια δραστικής συρρίκνωσης του ομοσπονδιακού κράτους.
Η παρουσία και η δράση του, ωστόσο, προκαλούσαν ολοένα μεγαλύτερες αντιδράσεις στο εσωτερικό της κυβέρνησης. Αρκετοί υπουργοί θεωρούσαν ότι ο Μασκ παρενέβαινε υπερβολικά στις αρμοδιότητές τους και ότι θα έπρεπε να έχουν μεγαλύτερο έλεγχο των υπηρεσιών τους.
Οι εντάσεις κορυφώθηκαν τον Ιούνιο του 2025, όταν η παρασκηνιακή σύγκρουση μετατράπηκε σε ανοιχτό πόλεμο μέσω των social media.
«Ώρα να ρίξω την πραγματικά μεγάλη βόμβα», έγραψε τότε ο Μασκ στους εκατομμύρια ακολούθους του στο X, υποστηρίζοντας ότι το όνομα του Τραμπ περιλαμβανόταν στους φακέλους για τον Τζέφρι Έπσταϊν και αφήνοντας να εννοηθεί ότι αυτός ήταν ο λόγος για τον οποίο δεν είχαν δημοσιοποιηθεί.
Ο Τραμπ απάντησε μέσω του Truth Social, απειλώντας να ακυρώσει τα κρατικά συμβόλαια των εταιρειών του Μασκ. Παράλληλα, κατηγόρησε τον επιχειρηματία ότι αντιδρούσε στο φορολογικό και δημοσιονομικό νομοσχέδιο της κυβέρνησης επειδή αυτό προέβλεπε την κατάργηση κινήτρων για τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα.
Ο Μασκ είχε χαρακτηρίσει το νομοσχέδιο «αηδιαστικό έκτρωμα», υποστηρίζοντας ότι θα επιβάρυνε ακόμη περισσότερο το αμερικανικό χρέος. «Χωρίς εμένα, ο Τραμπ θα είχε χάσει τις εκλογές», είχε γράψει, υπενθυμίζοντας ότι είχε δαπανήσει σχεδόν 300 εκατ. δολάρια για να στηρίξει την εκλογή του το 2024.
Βανς και Γουάιλς ανέλαβαν την αποκλιμάκωση
Ενώ δημοσίως ο Λευκός Οίκος προσπάθησε να υποβαθμίσει τη σύγκρουση, χαρακτηρίζοντάς την «ατυχές επεισόδιο», παρασκηνιακά κορυφαία κυβερνητικά στελέχη κινήθηκαν για να αποκαταστήσουν την επικοινωνία.
Μόλις μία ημέρα μετά την έκρηξη της δημόσιας αντιπαράθεσης, ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς και η προσωπάρχης του Λευκού Οίκου, Σούζι Γουάιλς, επικοινώνησαν διακριτικά με τον Μασκ, επιχειρώντας να αποκλιμακώσουν την ένταση.
Η προσπάθεια φαίνεται πως απέδωσε. Στις αρχές της επόμενης εβδομάδας, ο ίδιος ο Μασκ τηλεφώνησε στον Τραμπ. Λίγο αργότερα, με ανάρτησή του στα social media, εξέφρασε τη λύπη του για ορισμένες από τις δηλώσεις του και παραδέχθηκε ότι είχε «ξεπεράσει τα όρια».
Η ουσιαστική αποκατάσταση των σχέσεων, ωστόσο, χρειάστηκε αρκετούς μήνες. Τον Σεπτέμβριο, ο Τραμπ είχε ενημερώσει υψηλόβαθμο αξιωματούχο του Λευκού Οίκου ότι δεν ήταν ακόμη έτοιμος να επαναφέρει τον Μασκ στον στενό του κύκλο.
Ο Βανς συνέχισε να διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στη διαδικασία, διατηρώντας ανοιχτούς τους διαύλους επικοινωνίας με τον Μασκ και τους συνεργάτες του.
Μια ακόμη σημαντική «προσφορά ειρήνης» ήρθε όταν ο Μασκ εγκατέλειψε τα σχέδιά του για τη δημιουργία νέου πολιτικού κόμματος. Σύμφωνα με ανθρώπους που γνωρίζουν τις συζητήσεις, ένας από τους λόγους ήταν η επιθυμία του να διατηρήσει καλές σχέσεις με τον Βανς, ο οποίος θεωρείται πιθανός υποψήφιος για την προεδρία το 2028.
Γιατί η SpaceX έκανε τη ρήξη επικίνδυνη
Για τον Βανς, ο Μασκ ήταν ένας παράγοντας που η κυβέρνηση δεν μπορούσε εύκολα να αγνοήσει. Μια μόνιμη ρήξη θα μπορούσε να έχει σημαντικές συνέπειες, δεδομένου του ρόλου που διαδραματίζουν τα συμβόλαια της SpaceX στην αμερικανική άμυνα και την εθνική ασφάλεια.
Η ανησυχία έγινε ακόμη εντονότερη στο αποκορύφωμα της σύγκρουσης, όταν ο Μασκ απείλησε να διακόψει την υποστήριξη της SpaceX σε αποστολές προς τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό.
Έλεγχος που ξεκίνησε η αμερικανική κυβέρνηση στα ομοσπονδιακά συμβόλαια της SpaceX μετά τη ρήξη έδειξε ότι η πλειονότητά τους θεωρείται κρίσιμη για το Πεντάγωνο και τη NASA. Έκτοτε, μάλιστα, η εταιρεία έχει ενισχύσει περαιτέρω τη θέση της στον αμερικανικό αμυντικό μηχανισμό.
Στην προσπάθεια επαναπροσέγγισης συνέβαλε και ο μεγαλύτερος γιος του προέδρου, Ντόναλντ Τραμπ Τζούνιορ, ο οποίος διατήρησε τις φιλικές του σχέσεις με τον Μασκ. Η εταιρεία 1789 Capital, με την οποία συνδέεται, επένδυσε στις xAI, SpaceX και Neuralink.
Η δολοφονία του Τσάρλι Κερκ και η συνάντηση που έσπασε τον πάγο
Ιδιαίτερη σημασία είχε και η συμβολή του Τσάρλι Κερκ, ο οποίος προσπαθούσε να φέρει ξανά κοντά τους δύο άνδρες μετά τη δημόσια σύγκρουσή τους.
Μετά τη δολοφονία του, τον Σεπτέμβριο, Τραμπ και Μασκ συναντήθηκαν στην επιμνημόσυνη τελετή του σε στάδιο της Αριζόνα. Ο Μασκ πλησίασε τη σουίτα του προέδρου και είχαν μια σύντομη συνομιλία. Καθώς ο επιχειρηματίας αποχωρούσε, ο Τραμπ τον άγγιξε φιλικά στον αγκώνα.
Το ίδιο βράδυ, ο Μασκ δημοσίευσε φωτογραφία από τη συνάντησή τους, συνοδεύοντάς την από δύο λέξεις: «Για τον Τσάρλι».
Οι κινήσεις Τραμπ που εκτίμησε ο Μασκ
Στην αποκλιμάκωση συνέβαλαν και ορισμένες αποφάσεις του Τραμπ σχετικά με πρόσωπα που βρίσκονταν στο περιβάλλον του.
Ο Μασκ είχε συγκρουστεί επανειλημμένα στον Λευκό Οίκο με τον επί χρόνια συνεργάτη του προέδρου, Σέρτζιο Γκορ. Τον Αύγουστο, ο Τραμπ επέλεξε τον Γκορ για τη θέση του πρεσβευτή των ΗΠΑ στην Ινδία, απομακρύνοντάς τον ουσιαστικά από την Ουάσιγκτον.
Τον Νοέμβριο, ο Τραμπ προχώρησε σε μία ακόμη κίνηση που εκτιμήθηκε ιδιαίτερα από τον Μασκ, επαναφέροντας τον σύμμαχό του Τζάρεντ Άιζακμαν στην ηγεσία της NASA.
Τον ίδιο μήνα, ο Μασκ επέστρεψε στον Λευκό Οίκο για το δείπνο που παρέθεσε ο Τραμπ προς τιμήν του Σαουδάραβα πρίγκιπα διαδόχου Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν.
Τους τελευταίους μήνες, ο Αμερικανός πρόεδρος έχει αρχίσει και πάλι να επαινεί δημοσίως τον Μασκ, ενώ όταν ο επιχειρηματίας έγινε τρισεκατομμυριούχος, ο Τραμπ τού έστειλε συγχαρητήριο μήνυμα.
Τουλάχιστον 100 εκατ. δολάρια για τις ενδιάμεσες εκλογές
Η πιο σαφής ένδειξη ότι η πολιτική σχέση των δύο ανδρών έχει αποκατασταθεί έρχεται πλέον από την πρόθεση του Μασκ να χρηματοδοτήσει την προεκλογική προσπάθεια των Ρεπουμπλικανών.
Ο επιχειρηματίας σχεδιάζει να διαθέσει τουλάχιστον 100 εκατ. δολάρια στο America PAC, την πολιτική επιτροπή που είχε δημιουργήσει για να στηρίξει τον Τραμπ το 2024. Τα χρήματα αναμένεται να κατευθυνθούν σε δράσεις κινητοποίησης ψηφοφόρων σε κρίσιμες πολιτείες ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών.
Το America PAC αναμένεται να συνεργαστεί με το MAGA Inc., το βασικό super PAC του Τραμπ, το οποίο διαθέτει ήδη περισσότερα από 400 εκατ. δολάρια.
Αυτή τη φορά, πάντως, ο Μασκ έχει αφήσει να εννοηθεί ότι δεν σκοπεύει να έχει τόσο έντονη δημόσια παρουσία όσο είχε στις προεδρικές εκλογές του 2024 και κατά τη διάρκεια της θητείας του στο DOGE.
«Νομίζω ότι αναμείχθηκα λίγο περισσότερο απ’ όσο έπρεπε στην πολιτική», δήλωσε πρόσφατα, προσθέτοντας: «Παρασύρθηκα, για να είμαι ειλικρινής».
Η νέα συμμαχία, επομένως, δεν θυμίζει απαραίτητα την ιδιαίτερα στενή σχέση που είχαν οι δύο άνδρες μετά την εκλογή του Τραμπ. Πρόκειται περισσότερο για μια πολιτική συνεννόηση με σαφή αμοιβαία οφέλη, καθώς τόσο ο πρόεδρος όσο και ο Μασκ έχουν λόγους να θέλουν τους Ρεπουμπλικανούς να διατηρήσουν τον έλεγχο του Κογκρέσου.
