Οι αντάρτες Χούθι της Υεμένης εξετάζουν το ενδεχόμενο επιβολής τελών στα εμπορικά πλοία που πλέουν στο νότιο τμήμα της Ερυθράς Θάλασσας, μία εβδομάδα αφότου κήρυξε ναυτικό αποκλεισμό κατά της Σαουδικής Αραβίας, όπως δήλωσαν στο Reuters περιφερειακές πηγές με γνώση του θέματος.
Οι προσκείμενοι στο Ιράν Χούθι κήρυξαν στις 20 Ιουλίου ναυτικό αποκλεισμό κατά της Σαουδικής Αραβίας, ανοίγοντας ένα νέο μέτωπο εναντίον των ΗΠΑ και των συμμάχων τους και επεκτείνοντας τις επιθέσεις σε δεξαμενόπλοια που μεταφέρουν ενεργειακά προϊόντα και άλλα φορτία παγκόσμιας σημασίας, σε ύδατα πέραν του Κόλπου.
Οι Χούθι εξέταζαν το ενδεχόμενο επιβολής τελών για την πλειονότητα των πλοίων που διέρχεται από το στενό Μπαμπ ελ Μαντέμπ –το οποίο συνδέει το νότιο τμήμα της Ερυθράς Θάλασσας με τον Κόλπο του Άντεν–, σύμφωνα με τις πηγές.
Πρόσθεσαν ότι, σε αυτό το στάδιο, δεν ορίστηκε χρονοδιάγραμμα για την εφαρμογή του μέτρου.
Το γραφείο Τύπου των Χούθι δεν ανταποκρίθηκε σε αίτημα για σχολιασμό.
Αξιωματούχοι των Χούθι ταξίδεψαν στο Ιράν τον Ιούλιο για την κηδεία του εκλιπόντος Ανώτατου Ηγέτη Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, όπου Ιρανοί ομόλογοί τους συζήτησαν μαζί τους το ζήτημα της επιβολής τελών στις διελεύσεις από το Μπαμπ ελ Μαντέμπ, όπως δήλωσαν στο Reuters δύο περιφερειακοί αξιωματούχοι που είχαν ενημερωθεί σχετικά από την Τεχεράνη.
Στόχος μιας τέτοιας κίνησης θα ήταν η καθιέρωση της πρακτικής επιβολής τελών σε διεθνείς θαλάσσιες οδούς και η άσκηση πρόσθετης πίεσης στις Ηνωμένες Πολιτείες, ανέφεραν οι πηγές.
Τα κινεζικά πλοία θα εξαιρούνταν από τα εν λόγω τέλη και οι Χούθι υποστήριζαν τη συγκεκριμένη ρύθμιση, πρόσθεσαν οι ίδιες πηγές.
Η Κίνα έχει διεξαγάγει απευθείας συνομιλίες με τους Χούθι προκειμένου να διασφαλίσει ότι τα δεξαμενόπλοιά της θα μπορούν να πλέουν στο νότιο τμήμα της Ερυθράς Θάλασσας χωρίς να δέχονται επιθέσεις, δήλωσαν πηγές στο Reuters.
Η Κίνα αποτελεί τον μεγαλύτερο αγοραστή πετρελαίου της Σαουδικής Αραβίας παγκοσμίως.
Ιρανοί πίσω από το σχέδιο επιβολής τελών
Αξιωματούχοι των Χούθι που επέστρεψαν αεροπορικώς από την Τεχεράνη συνοδεύονταν από Ιρανούς συμβούλους, οι οποίοι βρίσκονταν στο πεδίο για να τους καθοδηγήσουν σχετικά με τη σύσταση μιας ενδεχόμενης αρχής που θα ρυθμίζει την επιβολή τελών για τη διέλευση από το Μπαμπ ελ Μαντέμπ, δήλωσε Άραβας αξιωματούχος της περιοχής.
«Οι Χούθι θα προσπαθήσουν να αποκτήσουν πρόσβαση στην Ερυθρά Θάλασσα και, αν το επιτύχουν, θα επιχειρήσουν να χρεώνουν τα πλοία», δήλωσε στο Reuters η Αφράχ αλ Ζούμπα, προτεινόμενη υπουργός Εξωτερικών της διεθνώς αναγνωρισμένης κυβέρνησης της Υεμένης.
Μια τέτοια κίνηση θα συναντούσε σθεναρή αντίσταση από τις χώρες του Κόλπου και της Ευρώπης, αν και οι διεθνείς ναυτικές δυνάμεις —που είναι ήδη υπερφορτωμένες με καθήκοντα— αδυνατούν επί του παρόντος να παρέχουν επαρκή προστασία στην εμπορική ναυτιλία, ενώ παράλληλα υπάρχει ελάχιστη πολιτική βούληση για την αλλαγή αυτής της κατάστασης, επισήμαναν δύο δυτικοί διπλωμάτες.
Η Τεχεράνη επίσης απέρριψε την πρόταση του Ομάν για κοινή περιφερειακή διαχείριση των Στενών του Ορμούζ, η οποία θα προέβλεπε την καταβολή εθελοντικών τελών από τα πλοία, δήλωσε την Τετάρτη στο Reuters ανώτερος Ιρανός αξιωματούχος, ματαιώνοντας έτσι τις ελπίδες για επίλυση του αδιεξόδου που έχει παραλύσει το εμπόριο του Κόλπου στο συγκεκριμένο στρατηγικό πέρασμα εδώ και μήνες.
Απειλείται ο εφοδιασμός της Σαουδικής Αραβίας
Το κλείσιμο του στενού Μπαμπ ελ Μαντέμπ θα στερούσε από τη Σαουδική Αραβία μια κρίσιμη εναλλακτική λύση έναντι των Στενών του Ορμούζ και θα ενέτεινε τους φόβους για ελλείψεις στον εφοδιασμό με πετρέλαιο.
Η κίνηση στην Ερυθρά Θάλασσα δεν έχει επανέλθει πλήρως στα προηγούμενα επίπεδα από τότε που ξεκίνησαν οι επιθέσεις των Χούθι στα ανοιχτά των ακτών της Υεμένης, τον Νοέμβριο του 2023 — ενέργειες που η οργάνωση χαρακτήρισε ως πράξη αλληλεγγύης προς τους Παλαιστίνιους στον πόλεμο της Γάζας.
Οι επιθέσεις της οργάνωσης εναντίον εμπορικών πλοίων σταμάτησαν μόνο με την εκεχειρία στη Γάζα, τον περασμένο Οκτώβριο.
Την περασμένη εβδομάδα, τουλάχιστον ένα σαουδαραβικό δεξαμενόπλοιο δέχθηκε επίθεση στα ανοιχτά του λιμανιού Τζιζάν, στη νότια Σαουδική Αραβία (κοντά στην Υεμένη), με τους Χούθι να αναλαμβάνουν την ευθύνη.
Σύμφωνα με έκθεση της Ομάδας Εμπειρογνωμόνων του ΟΗΕ για το 2024 —η οποία ωστόσο ανέφερε ότι δεν ήταν σε θέση να επαληθεύσει ανεξάρτητα τις πληροφορίες—, οι Χούθι φέρονται να εισέπρατταν τέλη από ορισμένες ναυτιλιακές εταιρείες των οποίων τα πλοία διέπλεαν την Ερυθρά Θάλασσα και τον Κόλπο του Άντεν κατά την κορύφωση της ναυτικής τους εκστρατείας το 2024, με αντάλλαγμα την ασφαλή διέλευση.
Εκτιμάται ότι τα εν λόγω έσοδα έφταναν τα 180 εκατομμύρια δολάρια μηνιαίως, αν και τα στοιχεία αυτά δεν επιβεβαιώθηκαν.
Ο πλους προς την Ασία μέσω του στενού Μπαμπ ελ Μαντέμπ διαρκεί κατά μέσο όρο 16 ημέρες, σε αντίθεση με τις 50 ημέρες που απαιτούνται εάν τα φορτία ακολουθήσουν εναλλακτική διαδρομή μέσω του βόρειου τμήματος της Ερυθράς Θάλασσας, της Διώρυγας του Σουέζ και, στη συνέχεια, γύρω από τη νότια Αφρική.