Τέσσερις ημέρες ακραίων βροχοπτώσεων και κατολισθήσεων στο νησί της Σουμάτρας στην Ινδονησία οδήγησαν το σπανιότερο είδος μεγάλου πιθήκου στον κόσμο ακόμη πιο κοντά στην εξαφάνιση, σύμφωνα με νέα επιστημονική μελέτη.
58 ουρακόταγκοι νεκροί μέσα σε τέσσερις ημέρες ακραίας κακοκαιρίας
Η έρευνα του περιοδικού Current Biology, αποκαλύπτει ότι 58 από τους λιγότερους από 800 εναπομείναντες ουρακόταγκους Ταπανούλι –δηλαδή περίπου το 7% του συνολικού είδους– έχασαν τη ζωή τους κατά τη διάρκεια της σφοδρής κακοκαιρίας τον περασμένο Νοέμβριο. Ωστόσο, επρόκειτο για συντηρητικές εκτιμήσεις, οι οποίες δεν συνυπολογίζουν τις έμμεσες απώλειες λόγω της καταστροφής του φυσικού τους περιβάλλοντος ή της μείωσης των πηγών τροφής.
Η φονικότερη καταστροφή του 2025
Το νησί επλήγη στα τέλη Νοεμβρίου από τον κυκλώνα «Σενιάρ», το πιο θανατηφόρο φυσικό φαινόμενο του 2025 στη Νοτιοανατολική Ασία, ο οποίος προκάλεσε τον θάνατο πάνω από 1.000 ανθρώπων.
Στη δυτική δασική περιοχή της Σουμάτρας, οι καταρρακτώδεις βροχές και οι κατολισθήσεις που διήρκεσαν τέσσερις ημέρες αποδείχθηκαν μοιραίες για τους ουρακόταγκους. Σύμφωνα με τους επιστήμονες, οι θάνατοι προήλθαν από πνιγμό, καταπλάκωση από κατολισθήσεις ή πτώση δέντρων.
Η ερευνητική ομάδα World Weather Attribution κατέληξε ότι ο κυκλώνας Senyar ενισχύθηκε από έναν συνδυασμό ανθρωπογενούς κλιματικής αλλαγής, του αρνητικού Διπόλου του Ινδικού Ωκεανού και της Λα Νίνια, της ψυχρής φάσης του κλιματικού κύκλου Ελ Νίνιο – Νότιας Ταλάντωσης.
Η κλιματική αλλαγή αναμένεται να αυξήσει τη συχνότητα και την ένταση των έντονων βροχοπτώσεων παγκοσμίως, συμπεριλαμβανομένης της Ινδονησίας. Παράλληλα, η επιστροφή του Ελ Νίνιο εκτιμάται ότι θα ενισχύσει περαιτέρω τα ακραία καιρικά φαινόμενα.
Ποιοι είναι οι ουρακόταγκοι Ταπανούλι
Οι ουρακόταγκοι Ταπανούλι αναγνωρίστηκαν ως ξεχωριστό είδος μόλις το 2017 και αποτελούν το σπανιότερο είδος μεγάλου πιθήκου στον πλανήτη. Η επιβίωσή τους απειλείται άμεσα από περιβαλλοντικά σοκ, κυρίως λόγω του αργού ρυθμού αναπαραγωγής τους –με μεσοδιαστήματα 6 έως 9 ετών μεταξύ των γεννήσεων– αλλά και της απόλυτης εξάρτησής τους από την κάλυψη των δέντρων.
Τα ευρήματα της μελέτης υπογραμμίζουν τον άμεσο κίνδυνο που θέτουν τα ακραία καιρικά φαινόμενα για τα απειλούμενα είδη, καθώς ήδη από την επομένη της καταιγίδας, οι ειδικοί είχαν παρατηρήσει μια ανησυχητική μείωση στις εμφανίσεις των συγκεκριμένων πρωτευόντων, υποψιαζόμενοι ότι είχαν παρασυρθεί από τα ορμητικά νερά.
Στη νέα ανάλυση, οι ερευνητές συνδύασαν δορυφορικές εικόνες πριν και μετά τον κυκλώνα με εκτιμήσεις πυκνότητας του πληθυσμού των ουρακοτάγκων, προκειμένου να αξιολογήσουν τις επιπτώσεις των πλημμυρών και των κατολισθήσεων.
Πριν από τον κυκλώνα, το 99,3% του δυτικού τμήματος του δάσους Μπατάνγκ Τορού ήταν καλυμμένο από δέντρα. Μετά την άφιξη της καταιγίδας, έπεσαν 556 χιλιοστά βροχής μέσα σε τέσσερις ημέρες, προκαλώντας κατολισθήσεις σε περίπου 8.303 εκτάρια οικοτόπου των ουρακοτάγκων Τάπανούλι. Οι επιστήμονες εντόπισαν περισσότερα από 50.000 σημάδια καταστροφής στο δασικό τοπίο. Η απώλεια αυτή αποδείχθηκε καταστροφική για τους ουρακοτάγκους.
«Δεδομένου του πολύ μεγάλου αριθμού κατολισθήσεων που προκάλεσαν κατάρρευση της βλάστησης και μεταφορά συντριμμιών στα υδάτινα δίκτυα, καθώς και των περιορισμένων δυνατοτήτων διαφυγής μέσω των δέντρων, θεωρούμε πιθανό ότι οι θάνατοι προήλθαν από καταπλάκωση, τραυματισμούς ή επακόλουθο πνιγμό», ανέφεραν οι συγγραφείς.
Οι ερευνητές τονίζουν ότι και οι μακροπρόθεσμες συνέπειες θα είναι σοβαρές. Η καταστροφή του επιφανειακού εδάφους επηρεάζει την τροφή των επιζώντων ουρακοτάγκων, καθώς το έδαφος φιλοξενεί πυκνά δίκτυα μυκήτων που υποστηρίζουν την ανάπτυξη των φυτών. Θα χρειαστεί χρόνος μέχρι να επανέλθουν τα φρούτα και τα φύλλα από τα οποία εξαρτώνται.
