Δημοσιογραφική επιμέλεια Τέρενς Κουίκ
Με νέα παρέμβασή του μέσω της πλατφόρμας Truth Social, ο Ντόναλντ Τραμπ τοποθετήθηκε για τις εξελίξεις στα Στενά του Ορμούζ και την ένταση στις σχέσεις ΗΠΑ – Ιράν, υιοθετώντας ιδιαίτερα οξείς τόνους.
Στο μήνυμά του, ο πρόεδρος των ΗΠΑ κατηγόρησε την Τεχεράνη ότι «πυροβόλησε χθες στα Στενά του Ορμούζ – Μια ολοκληρωτική παραβίαση της συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός», επισημαίνοντας ότι ορισμένα από τα πυρά κατευθύνθηκαν προς γαλλικό πλοίο αλλά και εμπορικό πλοίο με βρετανική σημαία.
Παράλληλα, γνωστοποίησε ότι απεσταλμένοι του θα μεταβούν στο Ισλαμαμπάντ του Πακιστάν για επαφές και διαπραγματεύσεις, ενώ σχολίασε πως το Ιράν έχει δηλώσει το κλείσιμο των Στενών, «γεγονός παράδοξο, καθώς η αμερικανική αποκλειστική ζώνη τα έχει ήδη κλείσει».
Ο Τραμπ υποστήριξε ακόμη ότι η εξέλιξη αυτή επιβαρύνει οικονομικά το Ιράν, αναφέροντας ότι υφίσταται απώλειες της τάξης των 500 εκατομμυρίων δολαρίων ημερησίως, την ώρα που –όπως είπε– οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν πλήττονται. Ανέφερε επίσης ότι πλοία κατευθύνονται ήδη προς Τέξας, Λουιζιάνα και Αλάσκα για φόρτωση, «με τη συνδρομή του IRGC που θέλει πάντα να δείχνει τον σκληρό».
Συνεχίζοντας, τόνισε ότι η Ουάσινγκτον προτείνει μια «δίκαιη και λογική συμφωνία» προς το Ιράν, προειδοποιώντας ωστόσο ότι σε διαφορετική περίπτωση «οι Ηνωμένες Πολιτείες θα καταστρέψουν κάθε εργοστάσιο παραγωγής ενέργειας και κάθε γέφυρα στο Ιράν».
Ολοκληρώνοντας την ανάρτησή του, ο Αμερικανός πρόεδρος σημείωσε: «Ήρθε η ώρα να τελειώσει η ιρανική μηχανή θανάτου», προσθέτοντας πως θα θεωρούσε τιμή του να κάνει αυτό που –όπως ανέφερε– «έπρεπε να έχει γίνει εδώ και 47 χρόνια από προηγούμενους προέδρους».
Στενά του Ορμούζ: Οι νέες εξελίξεις ανεβάζουν επικίνδυνα το γεωπολιτικό θερμόμετρο – Τί γράφουν κορυφαία ΜΜΕ
Τα Στενά του Ορμούζ δεν είναι απλώς άλλη μία εστία έντασης στη Μέση Ανατολή. Είναι το σημείο απ’ όπου περνά περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου και, κάθε φορά που η ναυσιπλοΐα εκεί αμφισβητείται, ο πλανήτης ολόκληρος νιώθει το σοκ στην αντλία, στο ρεύμα, στις εφοδιαστικές αλυσίδες και τελικά στην καθημερινότητά του.
Οι τελευταίες εξελίξεις δείχνουν ότι η κρίση όχι μόνο δεν αποκλιμακώνεται, αλλά επιστρέφει με πιο επιθετικούς όρους.
Το τελευταίο 48ωρο, η εικόνα στο Ορμούζ άλλαξε ξανά δραματικά. Μετά από μια σύντομη φάση μερικής επαναλειτουργίας, η Τεχεράνη επανέφερε τον αυστηρό έλεγχο του περάσματος, συνδέοντας ανοιχτά την κατάσταση στα Στενά με τον αμερικανικό ναυτικό αποκλεισμό ιρανικών λιμανιών. Παράλληλα, καταγράφηκαν επιθέσεις με πυρά κατά εμπορικών πλοίων, ανάμεσά τους και ινδικά πλοία, ενώ η θαλάσσια κίνηση επιβραδύνθηκε ή σταμάτησε σε πολλά σημεία, αναζωπυρώνοντας τον φόβο για νέο ενεργειακό σοκ.
Αυτό ακριβώς είναι και το βασικό συμπέρασμα της διεθνούς κάλυψης: το Ορμούζ δεν αντιμετωπίζεται πια ως ένα περιφερειακό επεισόδιο, αλλά ως ο πιο ευαίσθητος «λαιμός» της παγκόσμιας οικονομίας. Το Reuters δίνει έμφαση στη διακοπή της ναυσιπλοΐας, στις επιπτώσεις στις αγορές ενέργειας, στους εγκλωβισμένους ναυτικούς και στην αβεβαιότητα γύρω από τις συνομιλίες ΗΠΑ-Ιράν.
Το AP φωτίζει κυρίως το διπλωματικό θρίλερ, τη σύνδεση των Στενών με την εκεχειρία και τον κίνδυνο να τιναχθεί στον αέρα κάθε απόπειρα συνεννόησης. Ο Guardian, από την πλευρά του, παρουσιάζει την υπόθεση ως ένα επικίνδυνο παιχνίδι πίεσης και αντι-πίεσης, όπου η Τεχεράνη χρησιμοποιεί το στρατηγικό πέρασμα ως μοχλό απέναντι στην Ουάσιγκτον.
Οι γερμανικές εφημερίδες στέκονται περισσότερο στο στοιχείο της αστάθειας και της αναξιοπιστίας της κατάστασης: από το «άνοιξε» στο «ξανακλείνει» μέσα σε λιγότερο από ένα 24ωρο, με τη ναυτιλία να ζητά πλέον εγγυήσεις ασφαλείας που δεν υπάρχουν.
Η Süddeutsche Zeitung εστιάζει στην αντιφατική εικόνα που δίνουν Τεχεράνη και Φρουροί της Επανάστασης, ενώ η Welt υπογραμμίζει ότι ακόμα και όταν ανακοινώνεται άνοιγμα, η πραγματική διέλευση παραμένει εξαιρετικά επισφαλής. Στη Γερμανία, δηλαδή, το βάρος δεν πέφτει μόνο στη γεωπολιτική, αλλά και στην πρακτική ερώτηση: μπορεί πραγματικά να περάσει με ασφάλεια ένα πλοίο;
Στη Γαλλία, η οπτική είναι πιο στρατηγική και πιο ευρωπαϊκή.
Η Le Monde δεν περιορίζεται στο αν το Ορμούζ είναι ανοιχτό ή κλειστό, αλλά εξετάζει τι σημαίνει αυτή η μόνιμη απειλή για το ενεργειακό μοντέλο των χωρών του Κόλπου και για τις εναλλακτικές οδούς μεταφοράς υδρογονανθράκων. Με άλλα λόγια, τα γαλλικά μέσα βλέπουν στο Ορμούζ όχι μόνο την τρέχουσα κρίση, αλλά και ένα ισχυρό σήμα ότι ο πλανήτης αναζητεί ήδη τρόπους να απεξαρτηθεί από ένα πέρασμα που μπορεί να παραλύσει μέσα σε ώρες.
Τα τουρκικά και αραβικά μέσα, αντίθετα, παρακολουθούν την κρίση πιο κοντά στο νευρικό της σύστημα. Η Hürriyet Daily News δίνει βάρος στη διαπραγμάτευση και στο πόσο μακριά παραμένει μια τελική συμφωνία, ενώ το Al Jazeera αναδεικνύει την ιρανική θέση ότι το κλείσιμο είναι απάντηση στον αμερικανικό αποκλεισμό και παρακολουθεί βήμα-βήμα τις κινήσεις των πλοίων και των μεσολαβητών. Αραβικά μέσα όπως το Arab News στέκονται περισσότερο στη διεθνή κινητοποίηση για αποκατάσταση της ελευθερίας ναυσιπλοΐας και στον φόβο ότι μια παρατεταμένη εμπλοκή θα πλήξει όχι μόνο τις αγορές, αλλά και την ίδια τη σταθερότητα του Κόλπου.
Η ουσία είναι ότι ο κόσμος κοιτά σήμερα το Ορμούζ όπως κοιτάζει μια σπίθα δίπλα σε δεξαμενή καυσίμων. Δεν πρόκειται μόνο για μια ακόμη αντιπαράθεση ΗΠΑ-Ιράν. Πρόκειται για το σημείο όπου η γεωπολιτική μετατρέπεται ακαριαία σε λογαριασμό για νοικοκυριά, σε κόστος για επιχειρήσεις, σε πίεση για κυβερνήσεις και σε μόνιμη αίσθηση παγκόσμιας ανασφάλειας.
Και όσο η διέλευση στα Στενά παραμένει όμηρος στρατιωτικών προειδοποιήσεων, αποτυχημένων διαπραγματεύσεων και αλληλοκατηγοριών, το μήνυμα από τα ξένα μέσα είναι ένα: στο Ορμούζ δεν κρίνεται μόνο μια περιφερειακή σύγκρουση, αλλά το αν η παγκόσμια οικονομία μπορεί ακόμη να αναπνέει χωρίς να κρατά την ανάσα της.
