Απόρριψη του ρόλου του Ραφαέλε Φίτο στο Κυπριακό εκφράζει το ψευδοκράτος, την ώρα που ο εκτελεστικός αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής βρίσκεται ήδη στην Κύπρο για την πρώτη επίσκεψή του ως ειδικός εκπρόσωπος της Κομισιόν.
Το λεγόμενο υπουργείο Εξωτερικών του ψευδοκράτους δηλώνει ότι δεν αναγνωρίζει τη νομιμοποίηση του διορισμού του Φίτο, δεν αποδέχεται καμία επίσημη δραστηριότητά του στα κατεχόμενα υπό αυτή την ιδιότητα και ξεκαθαρίζει ότι ο Ιταλός πολιτικός «δεν θα θεωρηθεί συνομιλητής με κανέναν τρόπο», ενώ επιμένει στη λύση των δύο κρατών.
Η ανακοίνωση δημοσιοποιήθηκε λίγο μετά την άφιξη του Φίτο στο νησί και αμέσως μετά την επίσκεψη του γενικού γραμματέα του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες, ο οποίος επιχειρεί να κρατήσει ζωντανή την προσπάθεια επανεκκίνησης της διαδικασίας για το Κυπριακό.
Σύμφωνα με το επίσημο πρόγραμμα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ο Φίτο επρόκειτο να συναντηθεί την Παρασκευή τόσο με τον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκο Χριστοδουλίδη όσο και με τον Τουρκοκύπριο ηγέτη Τουφάν Ερχιουρμάν. Μέχρι τις πρώτες πρωινές ώρες, η Κομισιόν δεν είχε ανακοινώσει αλλαγή του προγράμματος και η συνάντηση με τον Ερχιουρμάν παρέμενε επισήμως προγραμματισμένη.
«Επιμονή της ΕΕ να παρεμβαίνει στο Κυπριακό»
Στην ανακοίνωσή του, το αυτοαποκαλούμενο υπουργείο Εξωτερικών χαρακτηρίζει τον Φίτο «λεγόμενο ειδικό εκπρόσωπο για την Κύπρο» και παρουσιάζει την επίσκεψή του ως νέα απόπειρα εμπλοκής της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο Κυπριακό.
«Η επίσκεψη στο νησί του αντιπροέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ραφαέλε Φίτο, ο οποίος διορίστηκε από την Ευρωπαϊκή Ένωση ως ο λεγόμενος ειδικός εκπρόσωπος για την Κύπρο, αμέσως μετά τις επαφές του γενικού γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών Αντόνιο Γκουτέρες, αποτελεί το πλέον πρόσφατο παράδειγμα της επιμονής της Ευρωπαϊκής Ένωσης να παρεμβαίνει στο Κυπριακό», αναφέρεται.
Η τουρκοκυπριακή πλευρά επιχειρεί παράλληλα να αντιπαραβάλει την ιδιότητα του Φίτο με εκείνη της προσωπικής απεσταλμένης του Γκουτέρες, Μαρία Άνχελα Ολγκίν, υποστηρίζοντας ότι ακόμη και ο ίδιος ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ απέφυγε να διορίσει ειδικό εκπρόσωπο.
«Στην παρούσα συγκυρία, όπου ακόμη και ο γενικός γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών απέφυγε να διορίσει ειδικό εκπρόσωπο για την Κύπρο και όρισε μόνο προσωπική απεσταλμένη, και σε ένα περιβάλλον όπου δεν βρίσκεται σε εξέλιξη επίσημη διαπραγματευτική διαδικασία μεταξύ των πλευρών, ο διορισμός ενός λεγόμενου ειδικού εκπροσώπου για την Κύπρο κατόπιν αιτήματος της ελληνοκυπριακής πλευράς, χωρίς τη συγκατάθεση της τουρκοκυπριακής πλευράς και αγνοώντας πλήρως τη βούληση του τουρκοκυπριακού λαού— στερείται κάθε νομιμοποίησης από τη δική μας οπτική», υποστηρίζει.
«Δεν θα θεωρηθεί συνομιλητής»
Το πλέον σαφές μήνυμα αφορά τη δυνατότητα του Φίτο να πραγματοποιήσει επαφές ή άλλες δραστηριότητες στα κατεχόμενα υπό την ιδιότητα του ειδικού εκπροσώπου της Επιτροπής.
«Η κυβέρνησή μας δεν μπορεί να αποδεχθεί οποιεσδήποτε δραστηριότητες διεξαχθούν στη χώρα μας υπό αυτόν τον τίτλο, ούτε οποιαδήποτε απόπειρα παρέμβασης σε μια ενδεχόμενη διαδικασία. Ο εν λόγω αξιωματούχος δεν θα θεωρηθεί συνομιλητής με κανέναν τρόπο», αναφέρεται χαρακτηριστικά.
Η τοποθέτηση αυτή συνιστά ευθεία αμφισβήτηση της εντολής που έχει δώσει η Κομισιόν στον Φίτο. Κατά τον διορισμό του στις 13 Ιουλίου, η Επιτροπή είχε ανακοινώσει ότι θα συνεργαστεί στενά με την προσωπική απεσταλμένη του ΟΗΕ και θα έρθει σε επαφή με «όλους τους σχετικούς ενδιαφερομένους και συνομιλητές», ώστε να προετοιμάσει το έδαφος για την επανέναρξη των διαπραγματεύσεων και να ενισχύσει την εμπιστοσύνη μεταξύ των πλευρών. Είχε επίσης υπογραμμίσει ότι ο διορισμός αποτυπώνει την ισχυρή δέσμευσή της υπέρ της επανένωσης της Κύπρου και μιας λειτουργικής και βιώσιμης συνολικής λύσης, στη βάση των σχετικών ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ και σύμφωνα με τις αρχές, τις αξίες και το δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Επίθεση στην ΕΕ για την ένταξη της Κύπρου
Η ανακοίνωση δεν περιορίζεται στον Φίτο, αλλά επαναφέρει συνολικά την πάγια θέση της τουρκοκυπριακής πλευράς ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν μπορεί να διαδραματίσει αμερόληπτο ρόλο στο Κυπριακό.
«Με τη μονομερή ένταξη της ελληνοκυπριακής διοίκησης στην Ευρωπαϊκή Ένωση το 2004, αγνοώντας πλήρως τη βούληση του τουρκοκυπριακού λαού, η Ευρωπαϊκή Ένωση απώλεσε την αμεροληψία της στο Κυπριακό», αναφέρει.
Κατηγορεί, μάλιστα, την ΕΕ ότι η απόφαση αυτή «ενθάρρυνε περαιτέρω την αδιάλλακτη στάση της ελληνοκυπριακής πλευράς», εμβάθυνε την ανισότητα μεταξύ των δύο πλευρών και αποτέλεσε «ένα από τα σημαντικότερα εμπόδια» για την επίτευξη συμφωνίας. «Αναμφίβολα, η Ευρωπαϊκή Ένωση φέρει από τις μεγαλύτερες ευθύνες για την ανισορροπία που επικρατεί σήμερα στο νησί», υποστηρίζει.
Παράλληλα, καλεί την ΕΕ, εφόσον επιθυμεί να συμβάλει εποικοδομητικά, να υλοποιήσει πρώτα τις δεσμεύσεις που, κατά την τουρκοκυπριακή πλευρά, ανέλαβε μετά το δημοψήφισμα του 2004 και να προχωρήσει στην άρση της πολιτικής, οικονομικής, πολιτιστικής και αθλητικής «απομόνωσης» των Τουρκοκυπρίων.
Η αντίφαση με τη χρηματοδότηση
Η απόρριψη του ευρωπαϊκού ρόλου έρχεται, ωστόσο, σε αντίθεση με μια πραγματικότητα που η ίδια η τουρκοκυπριακή πλευρά δύσκολα μπορεί να παρακάμψει: η κοινότητα παραμένει επί σχεδόν είκοσι χρόνια ο βασικός αποδέκτης της ευρωπαϊκής χρηματοδότησης. Σύμφωνα με την τελευταία ετήσια έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η ΕΕ έχει διαθέσει πάνω από 760 εκατ. ευρώ για την οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη της τουρκοκυπριακής κοινότητας από το 2006 έως το τέλος του 2025. Ειδικά για το 2025, η Επιτροπή υπέγραψε νέες νομικές δεσμεύσεις ύψους 29,2 εκατ. ευρώ, ενώ οι πληρωμές έφτασαν τα 38,5 εκατ. ευρώ, με το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο 2021-2027 να προβλέπει συνολική χρηματοδότηση 240 εκατ. ευρώ.
Η βοήθεια στηρίζεται στον Κανονισμό 389/2006, ο οποίος αποσκοπεί ρητά στη διευκόλυνση της επανένωσης της Κύπρου μέσω της οικονομικής ανάπτυξης της τουρκοκυπριακής κοινότητας. Η Επιτροπή, από την πλευρά της, επαναλαμβάνει ότι η βοήθεια αυτή δεν συνεπάγεται αναγνώριση οποιασδήποτε αρχής στις περιοχές όπου η κυβέρνηση της Κυπριακής Δημοκρατίας δεν ασκεί ουσιαστικό έλεγχο — διάκριση στην οποία στηρίζεται η τ/κ πλευρά για να δικαιολογήσει την αποδοχή των κονδυλίων τη στιγμή που απορρίπτει τον πολιτικό ρόλο των Βρυξελλών.
Επαναφορά της λύσης δύο κρατών
Το κείμενο κλείνει με την πλήρη επαναφορά της τουρκικής και τουρκοκυπριακής θέσης για λύση δύο κρατών, η οποία βρίσκεται εκτός του συμφωνημένου πλαισίου των Ηνωμένων Εθνών για διζωνική, δικοινοτική ομοσπονδία.
«Σήμερα υπάρχουν στο νησί δύο ξεχωριστοί λαοί, δύο ξεχωριστά κράτη και δύο ξεχωριστές δημοκρατικές αρχές», αναφέρει η ανακοίνωση. «Μια μόνιμη και βιώσιμη συμφωνία είναι δυνατή μόνο μέσω της αποδοχής αυτών των πραγματικοτήτων, της επιβεβαίωσης της κυριαρχικής ισότητας και του ίσου διεθνούς καθεστώτος των πλευρών, και της εγκαθίδρυσης μιας σχέσης συνεργασίας μεταξύ των δύο κρατών.»
Η τουρκοκυπριακή πλευρά είχε αντιδράσει με αντίστοιχα σκληρή γλώσσα ήδη από τον αρχικό διορισμό του Φίτο, χαρακτηρίζοντάς τον «μονομερή και παράνομο» και δηλώνοντας ότι οποιαδήποτε προσπάθεια δραστηριοποίησης του ειδικού εκπροσώπου στα κατεχόμενα είναι «κατηγορηματικά απαράδεκτη».
Η νέα ανακοίνωση, ωστόσο, αποκτά ιδιαίτερο βάρος καθώς εκδίδεται ενώ ο Φίτο βρίσκεται ήδη στην Κύπρο και ενώ η συνάντησή του με τον Ερχιουρμάν εξακολουθεί να περιλαμβάνεται στο επίσημο πρόγραμμά του. Το ερώτημα είναι αν πρόκειται για πραγματικό μπλόκο ή για διαπραγματευτικό παιχνίδι μια σκλήρυνση της στάσης που στήνει το τραπέζι για μελλοντικά ανταλλάγματα,
