Πρωτοφανείς κυβερνοεπιθέσεις σε συστήματα ψύξης σούπερ μάρκετ προκαλεί αναστάτωση σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες ταυτοχρόνως, με χάκερ να αποκτούν πρόσβαση στον έλεγχο ψυγείων και καταψυκτών και να ανεβάζουν εξ αποστάσεως τη θερμοκρασία ακόμη και στους 50 βαθμούς Κελσίου. Βέλγιο, Σουηδία, Ιρλανδία και Εσθονία βρίσκονται στο επίκεντρο των περιστατικών, ενώ ανάλογη επίθεση είχε πλήξει εκατοντάδες καταστήματα στη Γαλλία μόλις έναν μήνα νωρίτερα.
Οι επιθέσεις είχαν ως αποτέλεσμα να αλλοιωθούν μεγάλες ποσότητες τροφίμων, οι οποίες αναγκάστηκαν να αποσυρθούν και να καταστραφούν για λόγους δημόσιας υγείας. Μέχρι στιγμής δεν έχει διευκρινιστεί ποιος βρίσκεται πίσω από τις ενέργειες, ενώ οι αρμόδιες αρχές εξετάζουν τα περιστατικά και τις πιθανές διασυνδέσεις τους.
Βέλγιο: Στο στόχαστρο 40 καταστήματα Delhaize και 15 Carrefour
Στο Βέλγιο, περίπου 40 καταστήματα της αλυσίδας Delhaize και 15 καταστήματα Carrefour επηρεάστηκαν από την κυβερνοεπίθεση. Η Delhaize επιβεβαίωσε στα βελγικά μέσα ενημέρωσης ότι σημειώθηκε «περιστατικό πληροφορικής» κατά τη διάρκεια της νύχτας, το οποίο επηρέασε τα συστήματα ψύξης των καταστημάτων της.
Από την πλευρά της, η Carrefour Belgium ανακοίνωσε ότι βρίσκεται σε διαδικασία διερεύνησης του περιστατικού στα 15 καταστήματα που επηρεάστηκαν. Προβλήματα καταγράφηκαν επίσης σε ψυγεία και καταψύκτες καταστημάτων της Delhaize στο Λουξεμβούργο, καθώς και σε κρεοπωλείο της επιχείρησης De Laet & Van Haver, όπου οι θερμοκρασίες των συστημάτων ψύξης αυξήθηκαν απότομα.
Σουηδία: Καταψύκτες στους 50 βαθμούς και τρόφιμα στα σκουπίδια
Στη Σουηδία, η επίθεση έπληξε καταστήματα των αλυσίδων ICA και Coop. Εκπρόσωπος της ICA επιβεβαίωσε ότι επηρεάστηκε ένας μικρός αριθμός καταστημάτων που λειτουργούν εκτός του κεντρικού δικτύου της εταιρείας, προσθέτοντας ότι παρέχεται υποστήριξη για την αντιμετώπιση της κατάστασης.
Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσε η ανάρτηση καταστήματος ICA στην περιοχή Sjöbo, στη νότια Σουηδία, σύμφωνα με την οποία οι χάκερ είχαν παραβιάσει τα ψυγεία και τους καταψύκτες κατά τη διάρκεια της νύχτας, ρυθμίζοντας τη θερμοκρασία στους 50 βαθμούς Κελσίου. Το κατάστημα χρειάστηκε να διακόψει προσωρινά τη λειτουργία του, ωστόσο στη συνέχεια άνοιξε ξανά για το κοινό.
Παράλληλα, η Coop ανακοίνωσε ότι επηρεάστηκαν επτά από τα περίπου 800 καταστήματά της στη χώρα, διευκρινίζοντας ότι η κατάσταση έχει περιοριστεί και βρίσκεται υπό έλεγχο. Το εθνικό κέντρο κυβερνοασφάλειας της Σουηδίας γνωστοποίησε ότι εξετάζει αρκετά περιστατικά που αφορούν συστήματα ψύξης σε καταστήματα τροφίμων.
Ιρλανδία: Αποσύρθηκαν τρόφιμα από 13 καταστήματα SuperValu
Στο κύμα των επιθέσεων προστέθηκε και η Ιρλανδία, όπου προβλήματα καταγράφηκαν σε 13 καταστήματα της αλυσίδας SuperValu. Τρόφιμα χρειάστηκε να απομακρυνθούν από τα καταστήματα λόγω του ύποπτου περιστατικού που επηρέασε τα συστήματα ψύξης.
Η έκταση των ζημιών και η συνολική οικονομική απώλεια δεν έχουν ακόμη αποσαφηνιστεί, ωστόσο οι επιχειρήσεις καλούνται να διασφαλίσουν ότι κανένα προϊόν που ενδέχεται να έχει αλλοιωθεί δεν θα διατεθεί στους καταναλωτές.
Εσθονία: Η επίθεση εντοπίστηκε μέσα σε δέκα λεπτά
Στο στόχαστρο των χάκερ βρέθηκε και η Εσθονία, όπου, σύμφωνα με την εταιρεία Kitman Coldtech, αρκετοί πελάτες της επηρεάστηκαν από κυβερνοεπίθεση σε συστήματα ψύξης μεγάλης αλυσίδας σούπερ μάρκετ.
Όπως δήλωσε ο διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας, Jann Mutso, οι δράστες εκμεταλλεύτηκαν αδυναμίες σε παλαιότερους ελεγκτές συστημάτων ψύξης και κατάφεραν να αυξήσουν εξ αποστάσεως τη θερμοκρασία ενός καταψύκτη στους 50 βαθμούς Κελσίου.
Το περιστατικό εντοπίστηκε και αντιμετωπίστηκε μέσα σε περίπου δέκα λεπτά, με αποτέλεσμα να αποφευχθούν σημαντικές ζημιές. Μεταξύ των μεγάλων αλυσίδων σούπερ μάρκετ στην Εσθονία που φέρεται να χρησιμοποιούν την επηρεασμένη τεχνολογία περιλαμβάνονται οι Selver, Rimi, Coop και Lidl.
Γαλλία: Η προηγούμενη επίθεση που προκάλεσε ζημιές εκατομμυρίων
Τα νέα περιστατικά ξυπνούν μνήμες από την κυβερνοεπίθεση που είχε σημειωθεί στη Γαλλία έναν μήνα νωρίτερα και είχε επηρεάσει εκατοντάδες σούπερ μάρκετ. Η Carrefour είχε αναφέρει ότι επηρεάστηκαν περίπου 80 καταστήματά της, ενώ η Monoprix γνωστοποίησε ότι το πρόβλημα αφορούσε περίπου το 5% των καταστημάτων της, από το σύνολο των περίπου 490 που διαθέτει στη χώρα.
Ακόμη μεγαλύτερες ήταν οι επιπτώσεις για την αλυσίδα Intermarché, ιδιοκτησίας του ομίλου Les Mousquetaires, καθώς οι καταψύκτες σε περίπου 150 καταστήματα φέρεται να θερμάνθηκαν έως τους 50 βαθμούς Κελσίου για διάστημα έξι ωρών κατά τη διάρκεια της νύχτας. Όλα τα τρόφιμα που επηρεάστηκαν αποσύρθηκαν και καταστράφηκαν, προκειμένου να αποκλειστεί οποιοσδήποτε κίνδυνος για τους καταναλωτές.
Εικόνες από εργαζομένους να πετούν καρότσια γεμάτα αποψυγμένα κατεψυγμένα προϊόντα σε μεγάλους κάδους απορριμμάτων αποτύπωσαν το μέγεθος της καταστροφής. Ο διευθύνων σύμβουλος της Intermarché, Τιερί Κοτιγιάρ, είχε χαρακτηρίσει την επίθεση «πρωτοφανή», εκτιμώντας ότι οι απώλειες για τον κλάδο θα μπορούσαν να φτάσουν σε δεκάδες εκατομμύρια ευρώ σε εθνικό επίπεδο μέσα σε μία ημέρα.
Πώς κατάφεραν οι χάκερ να ελέγξουν τα ψυγεία
Τα συστήματα ψύξης στα σούπερ μάρκετ λειτουργούν συνήθως μέσω κεντρικών πινάκων ελέγχου, οι οποίοι διαχειρίζονται τα ψυγεία και τους καταψύκτες ολόκληρου του καταστήματος. Επειδή τα συστήματα αυτά μπορούν να είναι συνδεδεμένα στο διαδίκτυο, οι εταιρείες συντήρησης έχουν τη δυνατότητα να πραγματοποιούν ρυθμίσεις εξ αποστάσεως.
Αυτή ακριβώς η δυνατότητα φαίνεται πως αξιοποιήθηκε από τους δράστες. Στη γαλλική υπόθεση, η Εθνική Υπηρεσία Κυβερνοασφάλειας της Γαλλίας (ANSSI) φέρεται να εντόπισε ευπάθεια σε λογισμικό που παρέχεται από τη δανέζικη εταιρεία Danfoss.
Η εταιρεία επιβεβαίωσε ότι γνώριζε τα περιστατικά στη Γαλλία, επισημαίνοντας ότι τα επηρεασμένα συστήματα λειτουργούσαν με παρωχημένο λογισμικό (firmware). Παράλληλα, υπογράμμισε ότι είχε συστήσει εδώ και καιρό στους πελάτες της να εγκαθιστούν τις τελευταίες ενημερώσεις ασφαλείας και να αντικαθιστούν τα παλαιότερα συστήματα με νεότερες λύσεις.
Οι γαλλικές αρχές συνεχίζουν να διερευνούν την υπόθεση, ενώ η χώρα βρίσκεται σε συνεννόηση με ευρωπαϊκές υπηρεσίες, καθώς υπάρχει ανησυχία ότι παρόμοιες ευπάθειες μπορεί να αξιοποιηθούν και σε άλλες χώρες. Αντίστοιχες διαταραχές είχαν αναφερθεί, μάλιστα, στα τέλη Αυγούστου και σε περίπου δώδεκα στρατιωτικά παντοπωλεία στις ΗΠΑ, όπου προβλήματα στα ψυγεία οδήγησαν επίσης σε απώλειες τροφίμων.
Μέχρι στιγμής, δεν έχει ανακοινωθεί ποιος βρίσκεται πίσω από τις επιθέσεις ούτε εάν όλα τα περιστατικά συνδέονται μεταξύ τους. Το γεγονός, ωστόσο, ότι οι επιθέσεις επαναλαμβάνονται σε διαφορετικές ευρωπαϊκές χώρες αναδεικνύει τους κινδύνους που δημιουργεί η σύνδεση κρίσιμων υποδομών των επιχειρήσεων με το διαδίκτυο.
(Με πληροφορίες από BBC, DailyMail)
