Ήταν βράδυ της 7ης Οκτωβρίου 1979 όταν ένα DC-8-62 της Swissair, με αριθμό πτήσης SR316, πλησίαζε το αεροδρόμιο του Ελληνικού.
Το αεροσκάφος, με το όνομα «Uri» και νηολόγιο HB-IDE, εκτελούσε ένα μεγάλο διεθνές δρομολόγιο: Ζυρίχη – Γενεύη – Αθήνα – Βομβάη – Πεκίνο.
Στο Ελληνικό όμως το ταξίδι του τελείωσε με τραγωδία.
Η προσγείωση που εξελίχθηκε σε εφιάλτη
Σύμφωνα με την επίσημη έκθεση διερεύνησης, η προσέγγιση στον διάδρομο 15L δεν ήταν σταθεροποιημένη. Το DC-8 προσγειώθηκε αργά και με μεγάλη ταχύτητα, σε βρεγμένο διάδρομο.
Το αεροπλάνο δεν κατάφερε να σταματήσει. Πέρασε το τέλος του διαδρόμου και τη ζώνη υπέρβασης, έπεσε από πρανές ύψους περίπου τεσσάρων μέτρων και κατέληξε έξω από τα όρια του διαδρόμου, φθάνοντας σε δημόσιο δρόμο. Η ουρά και τμήμα της αριστερής πτέρυγας αποσπάστηκαν και ακολούθησε μεγάλη πυρκαγιά.
Στο αεροσκάφος της Swissair 316 επέβαιναν, σύμφωνα με την επίσημη έκθεση, 154 άνθρωποι. Οι 140 επέζησαν. Δεκατέσσερις επιβάτες έχασαν τη ζωή τους, κυρίως από τη φωτιά που τύλιξε το αεροσκάφος.
Μερικά ακόμη μέτρα και η καταστροφή θα μπορούσε να είναι μεγαλύτερη
Όποιος θυμάται το παλιό αεροδρόμιο του Ελληνικού γνωρίζει πόσο διαφορετικές ήταν οι συνθήκες της περιοχής σε σύγκριση με ένα σύγχρονο μεγάλο αεροδρόμιο.
Στο τέλος του αεροδρομίου υπήρχε δημόσιος δρόμος και εγκαταστάσεις πολύ κοντά στην περίμετρό του. Ένα μεγάλο πάρκινγκ σκαφών αναψυχής. Το γεγονός ότι το DC-8 έφθασε μέχρι δημόσιο δρόμο δείχνει πόσο οριακή ήταν η κατάσταση.
Αν η ανεξέλεγκτη πορεία του αεροσκάφους συνεχιζόταν ακόμη περισσότερο, το δυστύχημα θα μπορούσε να είχε εμπλέξει αυτοκίνητα ή ανθρώπους εκτός αεροδρομίου. Προς την πλευρά της παραλιακής υπήρχαν δρόμοι, χώροι με σκάφη και άλλες εγκαταστάσεις. Η εικόνα ενός φλεγόμενου DC-8 που είχε ξεφύγει από τον αερολιμένα δείχνει πόσο λεπτή ήταν εκείνο το βράδυ η γραμμή ανάμεσα σε μια μεγάλη τραγωδία και σε μια ακόμη μεγαλύτερη.
Διαμάντια και ραδιενεργό υλικό
Υπήρξε και μία σχεδόν απίστευτη συνέχεια. Μετά το δυστύχημα έγινε γνωστό ότι στο αεροσκάφος μεταφέρονταν βιομηχανικά διαμάντια μεγάλης αξίας. Μεγάλο μέρος τους εντοπίστηκε, αλλά είχε υποστεί ζημιές από τις εξαιρετικά υψηλές θερμοκρασίες της πυρκαγιάς.
Ακόμη πιο εντυπωσιακή ήταν η πληροφορία ότι στο φορτίο υπήρχαν ραδιενεργά υλικά. Οι αρχές χρειάστηκε να αντιμετωπίσουν και αυτή τη διάσταση του ατυχήματος, πέρα από τη φωτιά, τους νεκρούς και τους τραυματίες.
Δεν ήταν η μοναδική τραγωδία του Ελληνικού
Το παλιό αεροδρόμιο της Αθήνας έχει καταγράψει και άλλα σοβαρά αεροπορικά περιστατικά.
Στις 21 Οκτωβρίου 1972, αεροσκάφος NAMC YS-11 της Ολυμπιακής, κατά την προσέγγισή του στο Ελληνικό, κατέπεσε στη θάλασσα. Τριάντα επτά άνθρωποι σκοτώθηκαν.
Στις 3 Δεκεμβρίου 1975, ένα Boeing 747 cargo της TMA βγήκε επίσης από τον διάδρομο του Ελληνικού και έφθασε σε δημόσιο δρόμο. Οι επτά άνθρωποι που βρίσκονταν μέσα επέζησαν.
Στις 9 Αυγούστου 1978, Boeing 747 της Ολυμπιακής αντιμετώπισε σοβαρό πρόβλημα κινητήρα αμέσως μετά την απογείωση από το Ελληνικό. Το αεροσκάφος πέρασε επικίνδυνα χαμηλά πάνω από κατοικημένες περιοχές της Αθήνας, αλλά το πλήρωμα κατάφερε να επιστρέψει και να προσγειωθεί χωρίς θύματα. Κυβερνήτης του Boeing 747-284B «Ολύμπιος Ζευς» (SX-OAA), στην πτήση ΟΑ411 της 9ης Αυγούστου 1978, ήταν ο Σήφης Μιγάδης που έμεινε στην ιστορία για το απίστευτο κατόρθωμα του. Συγκυβερνήτης ήταν ο Κώστας Φικάρδος
Στις 24 Μαρτίου 1992, Boeing 707 της Golden Star Air Cargo, που πλησίαζε το Ελληνικό, προσέκρουσε στον Υμηττό. Σκοτώθηκαν και οι επτά άνθρωποι που επέβαιναν.
Οι τραγωδίες και στα άλλα ελληνικά αεροδρόμια
Η Ελλάδα έχει γνωρίσει και άλλες μεγάλες αεροπορικές τραγωδίες που συνδέθηκαν με πτήσεις προς περιφερειακά αεροδρόμια.
Στις 23 Νοεμβρίου 1976, αεροσκάφος YS-11 της Ολυμπιακής, με προορισμό την Κοζάνη, συνετρίβη σε ορεινή περιοχή κοντά στο Σαραντάπορο μέσα σε κακές καιρικές συνθήκες. Και οι 50 επιβαίνοντες σκοτώθηκαν.
Στις 3 Αυγούστου 1989, Shorts 330 της Ολυμπιακής Αεροπλοΐας, που κατευθυνόταν στη Σάμο, προσέκρουσε στο όρος Κέρκης. Δεν επέζησε κανείς από τους 34 επιβαίνοντες.
Μία από τις βαρύτερες τραγωδίες σημειώθηκε στις 17 Δεκεμβρίου 1997. Το Yakovlev Yak-42 της Aerosvit, που ερχόταν από την Οδησσό με προορισμό τη Θεσσαλονίκη, αντιμετώπισε προβλήματα κατά την προσέγγιση και τελικά συνετρίβη στα Πιέρια Όρη. Και οι 70 άνθρωποι που βρίσκονταν στο αεροσκάφος σκοτώθηκαν.
Η νύχτα που έμεινε στην ιστορία του Ελληνικού
Το δυστύχημα της Swissair παραμένει μία από τις πιο χαρακτηριστικές εικόνες της ιστορίας του παλιού αεροδρομίου.
Ένα μεγάλο τετρακινητήριο DC-8, μέσα στη νύχτα και σε βρεγμένο διάδρομο, προσγειώνεται πολύ μακριά από το κανονικό σημείο, δεν προλαβαίνει να σταματήσει, περνά το τέλος του αεροδρομίου, διαλύεται και τυλίγεται στις φλόγες.
Δεκατέσσερις άνθρωποι δεν κατάφεραν να σωθούν.
Και κοιτάζοντας σήμερα τον χάρτη του παλιού Ελληνικού, αλλά και θυμούμενοι όσοι ζήσαμε εκείνη την Αθήνα πόσο κοντά βρίσκονταν δρόμοι, αυτοκίνητα, εγκαταστάσεις και η παραλιακή ζωή της πόλης, μένει ακόμη ένα ερώτημα: Πόσο μεγαλύτερη θα μπορούσε να είχε γίνει εκείνη η τραγωδία, αν το DC-8 είχε συνεχίσει την ανεξέλεγκτη πορεία του για μερικές ακόμη δεκάδες μέτρα;
